|
ÖZET: Başvuran, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nde 01/08/2021-31/08/2021 tarihleri arasında görev yaparken, Zeytindalı Sınır Kapısı’ndan Suriye’den gelen hastaların naklini gerçekleştirmek üzere görevlendirildiğini belirtmiştir. Ancak, hasta değişim alanlarının olmaması nedeniyle Suriye’ye geçerek hasta alma işlemleri gerçekleştirilmiş ve bu durumun güvenliksiz olduğunu ifade etmiştir. Başvuran, idareye yazılı emir talep etmesine rağmen, sürekli olarak yurtdışına çıkarılarak hasta alma görevi verildiğini ve bu durumdan dolayı yurtdışı ödeneği talep etmiştir.
İdare ise, hasta teslimlerinin belirli alanlarda yapıldığını ve başvuranın iddialarını destekleyecek somut verilerin bulunmadığını belirtmiştir. Hatay Valiliği’nin gönderdiği yazıda, başvuranın sınır geçişlerinin olmadığını ve ambulans ekiplerinin belirlenen alanlar dışından hasta almadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının doğrulanamadığı ve bu nedenle başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1295-S.22.1997
BAŞVURU NO : 2021/14062
KARAR TARİHİ : 28/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HATAY İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Görev tanımı haricinde sınır dışına çıkması sebebiyle tarafına yurtdışı
BAŞVURUNUN KONUSU :
ödeneği ödenmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 20/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; ; Gaziantep Aile Sağlık Hizmetleri İstasyonunda olarak çalıştığını, 01/08/2021- 31/08/2021 tarihleri arasında Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nde görevlendirildiğini, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Zeytindalı Sınır Kapısında, Suriye Bölgesinden gelen sevkli hastaların Hatay ilindeki belirlenen hastanelere naklini gerçekleştirme görevi verildiğini, görevlendirildiği alanda hasta değişim alanlarının olmaması sebebiyle hastaların Suriye’ye geçilerek (Türkiye’den ayrılıp Tampon Bölgeyi de geçerek) alındığını, oluşan durumu öncelikle sözlü olarak Hatay
112 Başhekimliğine, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığına sözlü olarak ilettiğini,
tarafına “Siz sınırı geçmiyorsunuz, Türkiye’desiniz, Afrin de bizimdir.” şeklinde cevaplar verildiğini; ancak
Zeytindalı Sınır Kapısından çıkılıp sınır tampon bölgesinden yaklaşık 1-2 km ilerisinden hastaların alındığını, bu durumlar ile ilgili Kurum tarafından gerekli görevlendirmelerin ya da yazılı emrin verilmesi için 06/08/2021 tarihinde dilekçe ile başvuru yaptığını, dilekçe tarihinde cevaplanmasına rağmen aynı durumun devam ettiğini, görevlendirme yazısında belirtilen görevin “sınır bölgesinde gerekli sağlık hizmetleri yürütmek” olarak tanımlandığı halde, Kurum tarafından sürekli “yurtdışına çıkarılarak hasta alma” görevi verildiğini, durumun araç içi kameralarından, gümrük giriş-çıkış kayıtlarından, gümrük güvenlik kameralarından, 112 Komuta Kontrol Merkezi telefon ve telsiz kayıtlarından ve araç GPS kayıtlarından anlaşılabileceği, özellikle bu durumdan dolayı yazılı emir istediğinde emir verilmeyerek özel telefondan aranarak sınırı geçmelerinin söylendiği, sınır dışına çıkılan durumlarda yanlarında herhangi bir güvenlik kuvvetinin olmadığı ve yaşanılan durumu daha büyük sorun haline getirdiği, bölgede bu durumu yaşayan tek yerin görev yaptığı yer olduğu, idareye yaşananları sözlü ve yazılı olarak bildirmesine rağmen herhangi bir çözüm bulunmaması sebebiyle korku, endişe ve kaygılı bir şekilde çalışmaya devam ettiğini, ayrıca yurtdışı görevlendirmesi olmamasına rağmen tampon bölgeyi geçerek sınır dışına güvenliksiz ve güvencesiz çıktığını belirterek sözlü emirlerle yurtdışına çıkarıldığından dolayı tarafına yurtdışı ödeneği
/
ödenmesini, sınır bölgesinde görevlendirme yapılmadan sınır dışına sağlık personeli gönderilmesi ile ilgili durumun düzenlenmesini ve düzeltilmesini, sınır dışına çıkılması durumlarında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 06/09/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık
Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan 04/11/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Suriye’de yaşanmakta olan iç karışıklık sebebi ile Hatay İl Sınırları içerisinde bulunan Reyhanlı, Cilvegözü ve Kumlu Zeytindalı sınır kapılarından ülkemize geçişleri için Hatay Valiliği kontrolünde izinli hasta geçişi olarak yapıldığı, Suriye Görev Gücü Başkanlığı tarafından geçişine uygunluk verilen hastaların
Hatay Valiliği tarafından belirlenen sınır kapısı tampon bölgesinde Hatay İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren İl Ambulans Servisi Başhekimliğine görevlendirilen ambulanslarca teslim alındığı, 3. Kurumumuzun 17/12/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Hatay Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğünden alınan 10/01/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. Başvuru talebi ile ilgili olarak Kumlu Kara Hudut Kapısı Mülki İdare Amirliğinin belirlediği bölgede hasta teslimleri gerçekleştirildiğinden şikâyet konusu hakkında işlem yapılamadığı, 3.2. Sınır bölgelerinde hasta teslimlerinin yapılacağı yer ile ilgili düzenlemenin Kumlu Kara Hudut Kapısı
Mülki İdare Amirliği tarafından yapıldığı, bildirilen bölgede hasta/yaralı alınması işlemlerinin gerçekleştirildiği, 3.3. Başvuruya ilişkin başvuranın talebinin reddedilmediği ve konunun Mülki İdare Amirliği ile yeniden görüşüldüğü, 3.4. Hudut Kapısı Mülki Amirliği tarafından belirlenen alanlar olması sebebi ile İl Ambulans Servisi
Başhekimliği tarafından düzenlenen Olağan Dışı Durum (İl Dışı Misafir Ekip) İstasyon Tebligat Formunun
16 ncı maddesinde yer alan Türkiye sınırları içerisinde hastanın teslim alınması ibaresine ters bir durum
olarak kabul edilmediği, 3.5. Zeytindalı Sınır Kapısından Suriye Bölgesine geçişlerin, Kumlu Hudut Kapısı Mülki Amirliği kontrolünde yapıldığı, geçiş yapacak kişiler için öncelikli olarak Hatay Valiliğine bildirimin yapılarak izin alınması gerektiği, Kumlu Hudut Kapısı Mülki Amirliğinden alınan yazılı bilgiden başvuran ile birlikte görevlendirmesi yapılan ve sınır geçişlerinin olmadığının beyan edildiği, 3.6. Ambulans ekiplerinin Hudut Kapısı Mülki Amirliği tarafından belirlenen alanlar dışından hasta almadığı, hasta alımının yapıldığı bölgenin güvenli bölge olarak Valilikçe belirlenen sınırlar içerisinde olduğu, 3.7. Bildirilen şikâyetler neticesinde durumun Hatay Valiliği ile sözlü olarak yeniden görüşüldüğü ve konu hakkında güvenlik yönünden sıkıntı olmadığı bilgisinin alındığı, 3.8. GPS kayıtları, telsiz ve telefon kayıtlarının dosya ekinde sunulduğu, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; /
4.1. “Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12 nci maddesi; “Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.
Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.” 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” 6. 11/05/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri
Yönetmeliğinin; 6.1. “Hizmetin Sevk ve İdaresi” başlıklı 6 ncı maddesi; “Genel Müdürlük, ülke düzeyinde acil sağlık hizmetlerinin yönetiminden sorumludur.
İllerde acil sağlık hizmetleri, şube müdürlüğü tarafından denetlenir ve koordine edilir, il ambulans servisinin sevk ve idaresi başhekimlik tarafından yürütülür.
Olağandışı durumlarda, lüzumu halinde bütün kamu kurum ve kuruluşlarına, özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait ambulans ve ekiplerin sevk ve idaresi başhekimlik tarafından yapılır.
Olağandışı durumlarda, başlangıçta olay yeri yönetimini merkez yapar, olay yerine ilk ulaşan ambulans ekibinin görevli hekimi olay yerindeki tüm sağlık ekiplerinin yönetimini olay yerine yönetici gelene kadar üstlenir ve triajın yapılmasını sağlar.” 6.2. “Temel Hizmet Birimleri” başlıklı 8 inci maddesi;
“Acil sağlık hizmetlerinde yer alan temel hizmet birimleri şunlardır:
…
b) İl Ambulans Servisi Başhekimliği: Ambulans hizmetlerinin il düzeyinde organizasyonunu, yönlendirilmesini, uygulanmasını ve değerlendirilmesini, hizmete katılan kurum ve kuruluşlar arasında işbirliğini sağlayan, merkez ve istasyonlarda görev yapan personelin hizmet içi eğitimleri ile sevk ve idaresini yapan, merkez ve istasyonlarda kullanılan tüm araç ve gereçlerin temin, kayıt, bakım ve onarımlarını sağlayan, hizmetle ilgili tüm kayıt ve istatistikleri tutan, merkezin de içinde olduğu, kendisine ait binası ve personeli olan birimdir.” 6.3. “İstasyonlar” başlıklı 10 uncu maddesi;
“İstasyonlar; acil sağlık hizmeti sunmak ve tıbbi müdahalede bulunmak amacıyla, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen kriterler dikkate alınarak yapılan incelemeler sonucunda müdürlüğün teklifi ve valiliğin onayı ile kurulan birimlerdir. Ancak lüzumu halinde il sınırları dışında da valiliklerin teklifi ve
Bakanlığın onayı ile istasyon açılabilir…
İstasyonlar verdikleri hizmete göre üç tipte kurulabilir. Bunlar; a) (Değişik ikinci fıkra:RG-15/03/2007-26463) A Tipi İstasyon: 24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır. (A) tipi istasyonların açılış ve kapanış işlemleri Bakanlığın onayı ile gerçekleştirilir. Bu istasyonlar;
1) Ekip içerisinde hekim bulunanlar (A1) tipi istasyon,
2) Ekip içerisinde hekim bulunmayanlar ise (A2) tipi istasyon olarak adlandırılır.
b) B Tipi İstasyon: Birinci, ikinci ve üçüncü basamak resmi sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen, kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma, ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan (Mülga ibare:RG-29/4/2014-
28986) (…) istasyonlardır. Bu istasyonlar;
1) Hastane acil servisi ile entegre olanlar (B1) tipi istasyon,
2) Birinci basamak sağlık kuruluşları ile entegre olanlar ise (B2) tipi istasyon olarak adlandırılır.
c) C Tipi İstasyon: İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonlarıdır.
…
(B) tipi istasyonlarda çalışan personelin görev ve sorumlulukları ile idari hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönerge ile belirlenir.” 6.4. “İstasyon yerlerinin belirlenme kriterleri” başlıklı 11 inci maddesi; “İstasyon yerlerinin belirlenmesinde aşağıdaki kriterler dikkate alınır; a) Hizmet sunulması planlanan hedef nüfusun azami elli bin kişi olması, b) Ulaşım imkânlarının güçlüğü, c) Acil yardım gerektiren olayların sıklığı, d) Trafik ve iş kazaları sayısı ve benzeri olayların sıklığı, kriter olarak kullanılır.” 6.5. “İstasyonun Görevleri” başlıklı 12 nci maddesi;
“İstasyonun görevleri şunlardır:
a) Merkezin yaptığı yönlendirmelere göre vermesi gereken hizmeti, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirmek, b) İstasyona doğrudan yapılan çağrıları merkezin değerlendirmesine sunarak, verilecek talimata göre davranmak,
c) Hizmet ile ilgili kayıtları tutmak, d) Hizmet için gerekli bütün araç, gereç ve taşıtları kullanıma hazır bulundurmak ve gerekli bakım, onarım ihtiyacını anında merkeze bildirmek, e) Merkezin verdiği diğer görevleri yerine getirmek.” 6.6. “Talebin Yönlendirilen Birim Tarafından Karşılanması” başlıklı 21 inci maddesi; “Merkez tarafından yönlendirilen birim en kısa sürede olay yerine ulaşır. Olay yerine ulaşan ekip, yönlendirme sırasında ve olay yerinde edindiği bilgiler ışığında acil sağlık yardımını gerçekleştirir. Bu müdahale sırasında hizmeti sunan ekip tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı olan hastanın ambulans ile nakline karar verilir. Hizmet olay yerinde verilmiş ve hastanın daha ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı bulunmuyor ise, ekip sunduğu hizmet ile ilgili bilgileri merkeze bildirir.” 6.7. “Telsiz İletişimi” başlıklı 32 nci maddesi; “İl düzeyinde Merkez ile hizmet sunan acil hizmet birimleri arasındaki iletişim, kaide olarak bu maksatla kurulan telsiz sistemi ve tahsis edilmiş telsiz frekansı veya frekansları üzerinden gerçekleştirilir. İl düzeyinde acil sağlık hizmeti için tahsis edilen frekans veya frekanslar, acil sağlık hizmetlerinin maksadı dışında ve hangi maksatla olursa olsun acil sağlık hizmetine dahil olmayan birimler veya kişiler tarafından kullanılamaz.” 7. 24/01/2005 tarihli ve 872 sayılı İl Ambulans Servisi Çalışma Yönergesinin; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönerge, il sağlık müdürlükleri, il ambulans servisi başhekimlikleri, komuta kontrol merkezi ve acil sağlık istasyonları ile (B) tipi entegre acil sağlık istasyonu teşkil edilen devlet hastaneleri ve sağlık ocaklarını kapsar.” 7.2. “Temel Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesi; a) İl genelinde açılacak olan 112 acil sağlık istasyonları sadece hastane öncesi acil sağlık hizmetleri veren müstakil istasyon şeklinde olabileceği gibi, 112 acil ambulans hizmeti sunulan bölgedeki acil vaka sayısının azlığı ve personel durumu göz önüne alınarak, hastane acil servisleri veya sağlık ocaklarında yürütülen sağlık hizmetleri ile birlikte verilebilir.
b) (B) tipi entegre acil sağlık hizmeti verilecek hastane acil servisleri ve/veya sağlık ocaklarında, yürütülen sağlık hizmetlerinin her ikisini de aksatmayacak şekilde personel istihdamı yapılacak, gerekli durumlarda il içi ve kurum içi düzenlemelerle insan kaynaklarının verimli kullanımı sağlanacaktır.
…
d) Entegre edilen 112 acil sağlık hizmetleri istasyonunda çalışan tüm personel il ambulans servisi komuta merkezinin yönlendirdiği vakalara hizmet vermekle yükümlü olduğu gibi entegre olduğu kurumun hizmetlerini de yürütmekle yükümlüdür. Aynı şekilde (B) tipi entegre ambulans hizmeti verilecek hastane acil servis personeli veya sağlık ocağı personeli kendi kurumlarındaki hizmeti sürdüreceği gibi aynı zamanda 112 acil sağlık hizmeti de verecektir ve nöbet listesine dahil edileceklerdir.
e) İl genelinde Sağlık Müdürlüğüne bağlı tüm ambulanslar ve protokolle il ambulans servisine entegre edilmiş diğer kurum ve kuruluşlara ait ambulanslar il ambulans servisi başhekimliğine bağlı olarak hizmet verecek olup, ambulanslar il ambulans servisi komuta kontrol merkezi tarafından görevlendirilecektir.
…
m) Aylık personel nöbet listeleri, günlük görev talimatları, aylık istatistikler, personel ve gerekli kurum ve kuruluşların adres ve telefonları, sorumlu oldukları bölgenin haritası ve özel bilgileri, merkez ve istasyonlarda görülür bir yerde asılı olarak bulundurulur.” 7.3. “Nöbet Esnasında Uyulacak Kurallar” başlıklı 17 nci maddesi; g) Tüm ekip telsiz anonslarını dinlemekle yükümlüdür. Anonslar kısa, anlaşılır ve hizmetle ilgili olmalı, gereksiz görüşmeler yapılmamalı, belirlenen telsiz kodları kullanılmalıdır. Kural olarak görüşmelerde önce karşı taraf daha sonra arayan kişi veya birimin telsiz kodu anons edilmelidir. Afet ve olağan dışı durumlarda farklı illerin ekipleri birlikte görev yaptığında veya başka bir il sınırları içinde, telsiz kodunun önüne ekibin görev yaptığı ilin plaka numarası konulmalıdır.
h) Eğer ambulans göreve hazır durumda iken İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezi istasyon bölgesindeki hastayı başka istasyona verirse istasyon nöbet ekibi mutlaka İl Ambulans Servisi Komuta
Kontrol Merkezini hemen uyararak hastanın kendi bölgelerinde olduğunu bildirir.
i) Ambulansın istasyondan her türlü çıkışında ( bakım, onarım, oksijen tüp dolumu, yakıt ikmali gibi)
Komuta Kontrol Merkezi’nin onayı olmadığı takdirde nöbet ekibi eksiksiz olarak ambulansta bulunur.
j) Görev verildiğinde Komuta Kontrol Merkezi ile iletişim tam sağlanır. Hastaya ulaşıldığında telsiz anonsu ile mutlaka bildirilir. Hasta hastaneye nakledilecekse hasta ambulansa alınır alınmaz hangi hastaneye götürüleceği telsiz anonsu ile Komuta Kontrol Merkezine bildirilir. Hasta yerinde bırakılacaksa derhal
Komuta Kontrol Merkezine hastaya yerinde müdahale yapıldığı ve yeni göreve hazır olunduğu bildirilir.
Görev tamamlandığında vakit geçirilmeden hastanın kimlik bilgileri eksiksiz olarak Komuta Kontrol
Merkezine bildirilir.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; 01/08/2021- 31/08/2021 tarihleri arasında Hatay
İl Sağlık Müdürlüğü’nde görevlendirildiğini, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Zeytindalı Sınır
Kapısında, Suriye Bölgesinden gelen sevkli hastaların Hatay ilindeki belirlenen hastanelere naklini gerçekleştirme görevi verildiğini, görevlendirildiği alanda hasta değişim alanlarının olmaması sebebiyle hastaların Suriye’ye geçilerek (Türkiye’den ayrılıp Tampon Bölgeyi de geçerek) alındığını, bu durumlar ile ilgili Kurum tarafından gerekli görevlendirmelerin ya da yazılı emrin verilmesi için 06/08/2021 tarihinde dilekçe ile başvuru yaptığını, dilekçe tarihinde cevaplanmasına rağmen aynı durumun devam ettiğini, görevlendirme yazısında belirtilen görevin “sınır bölgesinde gerekli sağlık hizmetleri yürütmek” olarak tanımlandığı halde, Kurum tarafından sürekli “yurtdışına çıkarılarak hasta alma” görevi verildiğini, sınır dışına çıkılan durumlarda yanlarında herhangi bir güvenlik kuvvetinin olmadığı ve yaşanılan durumu daha büyük sorun haline getirdiği, bölgede bu durumu yaşayan tek yerin görev yaptığı yer olduğu, ayrıca yurtdışı görevlendirmesi olmamasına rağmen tampon bölgeyi geçerek sınır dışına güvenliksiz ve
güvencesiz çıktığını belirterek sözlü emirlerle yurtdışına çıkarıldığından dolayı tarafına yurtdışı ödeneği ödenmesini, sınır bölgesinde görevlendirme yapılmadan sınır dışına sağlık personeli gönderilmesi ile ilgili durumun düzenlenmesini ve düzeltilmesini, sınır dışına çıkılması durumlarında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını talep etmektedir.
10. Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; sınır bölgelerinde hasta teslimlerinin yapılacağı yer ile ilgili düzenlemenin Kumlu Kara Hudut Kapısı Mülki İdare Amirliği tarafından yapıldığı, bildirilen bölgede hasta/yaralı alınması işlemlerinin gerçekleştirildiği, başvuruya ilişkin başvuranın talebinin reddedilmediği ve konunun Mülki İdare Amirliği ile yeniden görüşüldüğü, Kumlu Hudut Kapısı Mülki Amirliğinden alınan yazılı bilgiden başvuran ile birlikte görevlendirmesi yapılan ve sınır geçişlerinin olmadığının beyan edildiği, ambulans ekiplerinin Hudut Kapısı Mülki Amirliği tarafından belirlenen alanlar dışından hasta almadığı, hasta alımının yapıldığı bölgenin güvenli bölge olarak Valilikçe belirlenen sınırlar içerisinde olduğu, bildirilen şikâyetler neticesinde durumun Hatay Valiliği ile sözlü olarak yeniden görüşüldüğü ve konu hakkında güvenlik yönünden sıkıntı olmadığı bilgisinin alındığı ve konuyla ilgili GPS kayıtları, telsiz ve telefon kayıtlarının dosya ekinde sunulduğu hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde, uyuşmazlığın hasta ve yaralı alım işlemlerinin gerçekleştirildiği alanların görevlendirme yazısında belirlenen alanlar dâhilinde olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Gaziantep Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 27/07/2021 tarihli ve sayılı yazısı kapsamında; Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 15/06/2021 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Gaziantep İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı Acil Sağlık Hizmetleri
İstasyonları kadrosunda görev yapan başvuran ve iki diğer personelin, Hatay ili sınır bölgesinde oluşan olağanüstü durum nedeniyle bölgede hizmet vermek üzere, 01/08/2021 – 31/08/2021 tarihleri arasında ambulanssız olarak görevlendirildiği görülmektedir.
13. Hatay Valiliği İl Ambulans Servisi Başhekimliğince düzenlenen Olağan Dışı Durum (İl Dışı Misafir
Ekip) Tebligat Formu incelendiğinde; başvuranın “Ekip Sorumlusu” unvanı ile 01/08/2021 tarihinde göreve başladığı, 01/09/2021 tarihinde ise görevinden ayrıldığı bilgisi edinilmiştir. Formun 16 ncı maddesinde “Görev esnasında rutindeki çevresel güvenlik kriterleri geçerlidir. Sınırın karşı tarafındaki yaralılara asla müdahale edilmeyecektir. Hastanın Türkiye sınırına güvenlik kuvvetleri tarafından aranarak alınması beklenecek, güvenlik araması yapılan hasta Türkiye sınırları içerisinde teslim alınacaktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
14. Başvuran ve başvuranla beraber Gaziantep’ten Hatay’a görevlendirmesi yapılan iki personelin 05/08/2021 tarihinde Hatay İl Sağlık Müdürlüğüne verdiği dilekçede, hasta değişimlerinin Türkiye sınırındaki tampon bölge geçilerek alındığı, bu durum esnasında gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı, kendilerine tebliğ edilen Olağan Dışı Durum İstasyon Tebligat Formunun 16 ncı maddesinde “Sınırın karşı tarafındaki yaralılara asla müdahale edilmeyecektir” maddesine ve Komuta Kontrol Merkezi Doktoru ile yapılan görüşmelerde de sınırın kesinlikle geçilmeyeceği sözlü emri olmasına rağmen, Zeytin Dalı Sınır
Kapısı idaresi ve Hatay 112 Başhekimliği tarafından her seferinde sınırın karşı tarafına geçerek hastaların alındığı belirtilerek sınır ötesinde hasta alımı yapılacaksa gerekli yazılı emir, olur veya görevlendirmelerin yapılmasının istendiği görülmektedir.
15. Gaziantep Ekibinin dilekçeleri üzerine Hatay Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün tarihli ve sayılı yazısında İl Ambulans Servisi Başhekimliğine hitaben konu hakkındaki görevlendirmelerin ilgili mevzuatlar çerçevesinde düzenlenerek yapılması hususu bildirilmiştir.
16. Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen ve 01/08/2021 – 31/08/2021 tarihleri arasını kapsayan Hatay İl Ambulans Servisi Başhekimliği Genel Nöbet Listesi incelendiğinde; başvuranın ayın tek günlerinde nöbet listesinde ekip sorumlusu olarak yer aldığı bilgisi edinilmiştir. Bu kapsamda ilk olarak Sağlık Bakanlığından başvuranın iddialarını teyit edecek bilgiler istenmiş; ancak Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda Suriye
Görev Gücü Başkanlığı tarafından geçişine uygunluk verilen hastaların Hatay Valiliği tarafından belirlenen sınır kapısı tampon bölgesinde alındığı bilgisi dışında somut veri Kurumumuza sunulmamıştır. Bunun üzerine ikinci olarak Hatay Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünden tekrar bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve başvuranın iddiaları kapsamında yurtdışında bulunup bulunmadığını teyit edecek somut veriler istenmiştir.
17. Hatay Valiliği Kumlu Kara Hudut Kapısı Mülki İdare Amirliğinin, Hatay İl Sağlık Müdürlüğüne hitaben gönderdiği 29/12/2021 tarihli ve sayılı yazısında “Zeytin Dalı Sınır Kapısı İstisnai GirişÇıkış İşlemleri Kayıt sisteminin incelenmiş olup, ve isimli şahıslara ait herhangi bir çıkış-giriş kaydına rastlanılmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir. Bu kapsamda başvuranın sınırın diğer tarafına geçilerek hasta alındığı iddiasını destekleyecek somut bir veri gümrük kayıtlarından tespit edilememiştir.
18. Başvuru konusu ile ilgili Hatay Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü yetkilileri ile görüşülerek başvuruya konu iddialar hakkında teknik bilgi istenmiş ve Kurumumuza yapılan açıklamada; sınırda oluşturulan tampon bölgenin Hatay Valiliği kararı ile belirlendiği ve bu bölgeden geçişlerin Valilik kararı ile yapıldığı, rutin işlemlerde Valilik kararlarında bir adet Vali yardımcısı oluru aranmakta iken, sınır geçişlerine ilişkin işlemlerde iki adet vali yardımcısı oluru ve bir vali oluru arandığı, sınırdan geçiş işlemlerinin
Valilik makamının diğer işlerine oranla daha sıkı şekil şartlarına tabi tutulduğu ve Acil Tıp
Teknisyeni unvanlı bir sağlık personelinin bu olura sahip olmadan sınırı geçmesinin mümkün olmadığı hususları bildirilmiştir.
19. Başvuranın sınırdan geçişi iddiasının doğrulanması kapsamında; İl Sağlık Müdürlüğünden başvuranın nöbet günlerinde içinde bulunduğu ambulans içi kamera kayıtları istenmiş; Kurumumuza verilen bilgide araç içi kamera kayıtlarının olası kaza ve istenmeyen herhangi bir durum olması ihtimaline karşı kısa süreli tutulduğu ve daha sonrasında silindiği; ancak ambulansların mesafe sayacı ve GPS konumlarını gösterir arvento kayıtlarının mevcut olduğu bildirilmiştir.
20. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen GPS ve mesafe sayacı ve kilometreyi gösterir ambulansa ait arvento kayıtları incelendiğinde; ambulans sinyallerinden, başvuranın Türkiye dışında olduğunu kanıtlar somut bir veriye ulaşılamamıştır. GPS sinyallerinden “Halab” ibaresi görünmesine rağmen mesafe kayıtları ile karşılaştırmalı analizi yapıldığında aracın 2 kilometre içinde Kumlu İlçesi Hatayhamamı mahallesinden
Suriye’ye ait Halep bölgesine girdiği ve sonrasında geri döndüğü görülmekle beraber bu durumun hayatın olağan akışa aykırı olduğu anlaşılmış, yetkililerle yapılan görüşmede de GPS sinyalinin daima tam konumu vermesinin teknik imkânlar dâhilinde yetersiz olduğu bilgisi edinilmiştir.
21. Başvuranın iddiaları kapsamında son olarak hasta/yaralı teslimi konusuna ilişkin telsiz kayıtları
Kurumumuza bildirilmiş, telsiz kayıtlarının incelenmesinden de, “2701 Gaziantep Ekibinin tampon bölgede yer aldığının merkeze bildirildiği, somut bir olayda hastanın yanlarına kadar getirildiği ve aşağıya kadar indirildiğinin başvuran tarafından ilgili sağlık ekibine bildirildiği” bilgilerine ulaşılmıştır.
22. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın Hatay İl Sağlık Müdürlüğünde geçici istasyon ekibi olarak görev yaptığı dönemde görev tanımı dışında sınır dışına gönderildiği ve sınır dışında hasta/yaralı teslimi aldığını, ancak bu görevler kapsamında tarafına yurtdışı ücreti
/
ödenmediği iddiasına ilişkin İdarece yapılan iş ve işlemlerde başvuranın iddialarını teyit eder nitelikte bir somut veriye ulaşılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve HATAY İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi