|
ÖZET: Danıştay kararında, yurtdışında burslu öğrenim gören bir öğrencinin Covid-19 pandemisi nedeniyle Türkiye’ye dönüşü ve bu süreçteki talepleri ele alınmıştır. Öğrenci, yurtdışı bursunun kesilmemesi, izin süresinin uzatılması ve bu sürenin öğrenim süresinden düşürülmesi taleplerinde bulunmuştur. İdare, başvuranın Türkiye’de kaldığı süre boyunca izinli sayıldığını ve bu iznin eğitim süresinden düşürüldüğünü tespit etmiştir.
Ancak, başvuranın yurtdışı ücreti yatırılması talebi, ilgili mevzuat gereği reddedilmiştir. İlgili yönetmelik ve tebliğ hükümleri doğrultusunda, yurtdışında burslu izinli olarak kalan öğrencilerin iki aydan fazla Türkiye’de kalmaları durumunda yurt içi aylığına geçiş yapılacağı belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın izinli sayılması ve eğitim süresinin güncellenmesi talebi kabul edilirken, yurtdışı ücretinin ödenmesi talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7178-S.21.11509
BAŞVURU NO : 2020/100027
KARAR TARİHİ : 05/05/2021
KISMİ RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : MEB adına yurtdışında burslu öğrenim görmekte olan başvuranın, pandemi nedeniyle yurda dönmek durumunda kaldığından bu sürede yurtdışı bursunun ödenmesine devam edilmesi ve bu sürenin öğrenim süresinden düşürülmesi talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 12.11.2020 tarihinde yapılan başvuruda ; T. C. Edinburgh
Başkonsolosluğu tarafından yurtdışı bursiyer öğrencilere bildirilen acil tahliye duyurusuna başvurarak
23.03.2020 tarihinde ülkemize dönmek zorunda kaldığını, tarafına mail ile Türkiye’de iki aydan fazla
kaldığı için yurtdışı bursunun kesileceği hususunun bildirildiğini, diğer yandan izin süresi bittiğinde tekrar
İngiltere’deki öğrenimine devam etmek istediğini, fakat ailesinin yaşadığı trafik kazası nedeniyle ve daha sonra da ailecek geçirmiş oldukları Covid-19 hastalığı nedeniyle Türkiye’de karantinada kalmak zorunda olduğu için İngiltere’ye dönemediğini, yaşadığı finansal zorluk ve ülkemiz tarafından mücbir sebep olarak ilan edilen pandemi durumundan ciddi oranda etkilenmesi nedeniyle 2 aylık izin süresinin uzatılmasını talep ettiğini, ilk başvurusunun reddedildiğini, buna itirazına da cevap verilmediğini ifade etmekte ve
Türkiye’de kaldığı süreler boyunca izinli sayılmasını, bu iznin eğitim süresinden düşürülmesini ve izinli olduğu süre boyunca yurtdışı ücretinin tarafına yatırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 16.11.2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden Millî
Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 09.12.2020 tarihli ve sayılı yazısında;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.1) 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında lisansüstü öğrenim gören öğrencilerden, kendi istekleri
doğrultusunda Covid-19 salgını nedeniyle ülkemize dönmek isteyen öğrencilerin dönüşlerinin Devletimizin ilgili kurumları tarafından yapılan dönüş planlaması çerçevesinde sağlandığı;
2.2) Ülkemize izinli olarak dönmek isteyen öğrencilerin Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri
Hakkında Yönetmelik ve 1416 sayılı Kanun ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Yurt Dışında Lisans ve
Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilere Yapılacak Ödemeler Hakkında Tebliğ hükümlerine tabi olunacağı bilgisinin Londra Eğitim Müşavirliği tarafından elektronik ortamda (mail olarak) öğrencilere iletildiği;
2.3) Başvuran tarafından yapılan dönüş başvurusu sonucunda ülkemize dönüş için yapılan uçuş bilgisi
planlamasının başvurana Edinburgh Konsolosluğu tarafından elektronik ortamda (mail olarak) iletildiği;
2.4) Başvuranın 03.06.2020 tarihli dilekçesinin 18.06.2020 tarihli ve sayılı yazı ile, 15.07.2020
tarihli dilekçesi ise 12.08.2020 tarihli ve sayılı yazı ile cevaplandırıldığı;
2.5) Başvurana ait Londra Eğitim Müşavirliği tarafından gönderilen izin formunun 6. maddesinde “yurtta
izinli olarak bir yılda iki aydan fazla kalmaları halinde, üçüncü ayın başından itibaren kendilerine yurt içi aylığı ödeneceğinin bilgisi”nin belirtilmekte olduğu;
2.6) Yurt dışında öğrenim görmekte iken, benzer durumda olup ülkemize dönmek isteyen bütün
öğrencilerin dönüş işlemlerinin sağlandığı ve burs ödeme işlemlerinin ilgili Tebliğ’in 6. maddesinin 5.
fıkrasında belirtilen “Bakanlık kararı ile geçici bir süre için Türkiye’de tedavi edilmek veya tez çalışmalarında bulunmak üzere yurda gelmeleri uygun görülen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursu, bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden; Türkiye’de bir defada veya fasılalı olarak bir yılda toplam iki aydan fazla kalmaları hâlinde ise ikinci ayın bitiminden itibaren yurt içi aylık burs miktarı üzerinden ödeme yapılır.” hükmü doğrultusunda gerçekleştirildiği;
2.7) Dostane çözüm hükmüne istinaden yukarıda belirtilen açıklamalar, ilgili Yönetmelik ve Ödeme Tebliği
hükümleri ile yurt dışında öğrenim görmekte iken benzer durumda olup ülkemize dönüşleri sağlanan bütün öğrencilere gerçekleştirilen aynı uygulamalar ıngöz önünde bulundurulmakta olduğu;
2.8) Başvuran veya başka bir tüzel/gerçek kişi tarafından belirtilen konuyla ilgili Bakanlığa açılmış/devam
etmekte olan vs. herhangi bir dava bilgisi bulunmadığı; Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
5) 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun’un 13 üncü maddesinin
birinci fıkrasında; “Öğrenci ödeneği, bütün öğrencileri kapsamak üzere her yıl Millî Eğitim ve Maliye
Bakanlıklarınca tespit edilecek aylık miktar ile zaruri giderler toplamından teşekkül eder.”
6) 01.03.2020 tarihli ve 31055 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Öğrencilerin Yabancı
Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik’in;
6.1) “İzin ve öğrenim yerinden ayrılış ve dönüş” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkralarında; “(2) Öğrenciler öğrenim yerinden ayrılmak istedikleri takdirde, aynı eğitimöğretim yılı içinde iki aya kadar olan süreler için Bakanlığa ya da adına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa bildirilmek üzere yurt dışı temsilciliklerine yazılı olarak bilgi vermek zorundadır. İki ayı geçen her türlü izin yurt dışı temsilciliğinin teklifi üzerine Bakanlıkça ya da adına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça verilebilir. (3) Öğrenciler, öğrenim yerlerinden ayrılışlarını ve dönüşlerini yurt dışı temsilciliğine bildirmek zorundadırlar. (4) Askerlik hizmetini yerine getiren erkek öğrenciler, doğum yapan kadın öğrenciler, uzun süreli sağlık kurulu raporuyla belgelenen hastalık sebebiyle öğrenimine devam edemeyen öğrenciler ile Bakanlıkça uygun görülen gerekçelerle burssuz izinli sayılan öğrencilerin izinde geçen süreleri öğrenim sürelerine eklenir.”
6.2) “Sağlık sorunları nedeniyle öğrenimin sürdürülememesi” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1)
Ruh veya beden sağlığının öğrenimini sürdürmesine imkân tanımadığını, yurt içindeki eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınmış sağlık kurulu raporuyla belgelendiren öğrencilerin durumuna ilişkin olarak gerekli görülmesi hâlinde yurt dışı temsilciliği, öğrencinin öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumu ve/veya Bakanlıkça uygun görülen ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan destekleyici belgeler istenir. (2) Bakanlığa ibraz edilen sağlık kurulu raporu ile tespit edilen sağlık sorununun niteliğine göre öğrencilere bir yıla kadar burssuz izin verilebilir. Bu süre sonunda öğrencinin sağlık durumunu tespit etmek üzere yurt içindeki eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınan güncel tarihli sağlık kurulu raporu istenir. Gerekli görülmesi hâlinde ise bu rapor Bakanlık tarafından hakem hastanelere gönderilir. (3) Bakanlıkça yapılan değerlendirme neticesinde birinci ve/veya ikinci fıkra uyarınca öğrenimlerini sürdüremeyeceğine karar verilen öğrencilerin öğrencilikle ilişiği kesilir. Bu kişilerden tahsil masrafı istenmez ve bu kişiler yurt dışı öğrenimlerinden kaynaklı olarak mecburi hizmetle yükümlü tutulmaz ve bu kişilere herhangi bir görev verilmez. (4) İkinci fıkrada belirtilen süreler içinde veya sonunda gördüğü tedavi sonucu yurt dışında öğrenim görmesinde herhangi bir engel kalmaması durumunda öğrencilerin yurt dışındaki öğrenimine kaldığı yerden devam etmesi gerekir. Öğrenime devam etmeyen öğrenciler öğrenim masraflarını faizleriyle birlikte ödemekle yükümlüdürler.”
6.3) “Öğrencilerle ilgili ödenekler” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Öğrencilerin aylık
ödenekleri, yollukları, öğrenim, tedavi ve diğer giderleri her yıl yeniden düzenlenen tebliğe göre ödenir.”
6.4) “Yurt içi aylığı” başlıklı 24 üncü maddesinde; “(1) Resmî burslu ve kısmi resmî burslu
öğrencilerden yurt içinde dil öğrenimi görenlere öğrenimleri süresince; yurt dışından burslu izinli olarak ya da tez çalışması yapmak üzere aynı yıl içinde aralıklı olarak toplam altmış günden fazla yurt içinde kalanlara ise yurt içinde kaldıkları altmış birinci günden itibaren yurt dışındaki öğrenim kurumlarına dönene kadar tebliğde belirtilen yurt içi aylığı ödenir.”
6.5) “Öğrenim gördüğü ülkeden izinsiz ayrılma” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1) Aynı yıl içinde
iki ayı aşan süreler için yurt dışı temsilciliğinin teklifi üzerine Bakanlık ya da adına öğrenim görülen kurum
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
veya kuruluştan izin almadan öğrenim yerinden ayrılan ve/veya izinli olarak bulunduğu süre sonunda öğrenim yerine dönmeyen öğrencilere izinsiz oldukları sürelerde burs ödenmez. Öğrenim süreleri içinde fiilin tekrarlanması hâlinde 32 nci madde hükümlerine göre işlem yapılabilir.”
7) 29.07.2020 tarihli ve 31200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1416 sayılı Kanun ve Buna Bağlı
Yönetmelik Uyarınca Yurt Dışında Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Yapan Öğrencilere Yapılacak
Ödemeler Hakkında Tebliğ’in;
7.1) “Yurt içi aylığı” başlıklı 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasında; “(5) Bakanlık kararı ile geçici bir süre
için Türkiye’de tedavi edilmek veya tez çalışmalarında bulunmak üzere yurda gelmeleri uygun görülen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursu, bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden; Türkiye’de bir defada veya fasılalı olarak bir yılda toplam iki aydan fazla kalmaları hâlinde ise ikinci ayın bitiminden itibaren yurt içi aylık burs miktarı üzerinden ödeme yapılır.”
7.2) “Sağlık giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinin ilgili fıkralarında; “(2) Bakanlıklar ve kurumlar
adına yurt dışına gönderilen resmî burslu öğrencilerin kaza/hastalık sebebiyle yurt dışında veya yurt içinde tedavi edilmeleri hâlinde; bu maddedeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla yurt dışında yaptırılmış olan ve sağlık sigortası kapsamı dışında kalan muayene ve tedavi masrafları ile yurt içindeki muayene ve tedavi masrafları, ölümleri hâlinde cenazelerinin Türkiye’de defnedileceği yere kadarki nakil masrafları ile gerekli görüldüğü hallerde cenazeyi getirmekle görevlendirilecek kişinin yol giderleri bağlı bulundukları kurumca ödenir. Ancak yurt içinde meydana gelen trafik kazaları sebebi ile oluşacak tedavi giderleri için herhangi bir ödeme yapılmaz. (3) Resmî burslu öğrencilerden geçirmekte oldukları rahatsızlıkları nedeniyle derhâl yurda dönmeleri gerekli görülenlerin dönüş uçak bileti ücreti ve refakat gerekiyorsa refakatçinin gidişdönüş uçak bileti ücreti ilgili kurumca ödenir. (4) Yurt dışında öğrenim görürken rahatsızlanan ve rahatsızlığı nedeniyle öğrenim kurumuna devam edemeyen resmî burslu öğrencilerin, tedavilerinin iki aydan fazla süreceğinin tespit edilmesi ve hastane giderlerinin sigortasınca ödenmemesi hâlinde, hastane/üniversite, sağlık merkezi yetkililerinin onayı alınarak tedavileri yurtta yaptırılır. Tedavi için yurda gelmeleri müşavirlik/ataşelikçe uygun görülen öğrencilerin, yurt dışında öğrenim görmekle ilgili hakları saklı tutulmak kaydıyla en fazla altı aya kadar olan yurt içi tedavi giderleri, ayrıca Türkiye’deki ikamet ve tedavi yerlerine kadar geliş ve tedavi sonucunda öğrenim yerine dönüş yol giderleri ile zaruri hallerde hasta öğrenciye refakat edecek olanın yol giderleri bağlı bulunduğu kurumca ödenir. Yurt dışında rahatsızlanarak tedavilerinin yurt dışında yapılmasının zorunlu olduğunu belgelendirenlere raporlu olduğu sürelerde yurt dışı aylığı ödenir. (5) Bu madde kapsamı çerçevesinde tedavi için yurda gelen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursu bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden, iki aydan fazla kalmaları hâlinde üçüncü ayın başından itibaren yurt içi burs miktarı üzerinden ödenebilir… (7) Alan çalışması, tez çalışması, izin ve tedavi gibi sebeplerle Türkiye’de geçici süre bulunmasına izin verilen öğrencilerin sağlık giderleri öğrencilerin bağlı bulundukları kurumca karşılanır.”
8) Mülga ancak başvuranın ilk başvuru yaptığı dönemde geçerli olan 5.6.2017 tarihli ve 30087 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 1416 Sayılı Kanun ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Yurt Dışında
Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilere Yapılacak Ödemeler Hakkında Tebliğ’in;
8.1) “Yurt içi aylığı” başlıklı 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasında; (5) Bakanlık kararı ile geçici bir süre
için Türkiye’de tedavi edilmek veya tez çalışmalarında bulunmak üzere yurda gelmeleri uygun görülen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursu, bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden; Türkiye’de bir defada veya fasılalı olarak bir yılda toplam iki aydan fazla kalmaları hâlinde ise ikinci ayın bitiminden itibaren yurt içi aylık burs miktarı üzerinden ödeme yapılır.”
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
8.2) “Sağlık giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinin ilgili fıkralarında; “(2) Bakanlıklar ve kurumlar
adına yurt dışına gönderilen resmî burslu öğrencilerin kaza/hastalık sebebiyle yurt dışında veya yurt içinde tedavi edilmeleri hâlinde; bu maddedeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla yurt dışında yaptırılmış olan ve sağlık sigortası kapsamı dışında kalan muayene ve tedavi masrafları ile yurt içindeki muayene ve tedavi masrafları, ölümleri hâlinde cenazelerinin Türkiye’de defnedileceği yere kadarki nakil masrafları ile gerekli görüldüğü hallerde cenazeyi getirmekle görevlendirilecek kişinin yol giderleri bağlı bulundukları kurumca ödenir. Ancak yurt içinde meydana gelen trafik kazaları sebebi ile oluşacak tedavi giderleri için herhangi bir ödeme yapılmaz. (3) Resmî burslu öğrencilerden geçirmekte oldukları rahatsızlıkları nedeniyle derhâl yurda dönmeleri gerekli görülenlerin dönüş uçak bileti ücreti ve refakat gerekiyorsa refakatçinin gidişdönüş uçak bileti ücreti ilgili kurumca ödenir. (4) Yurt dışında öğrenim görürken rahatsızlanan ve rahatsızlığı nedeniyle öğrenim kurumuna devam edemeyen resmî burslu öğrencilerin, tedavilerinin iki aydan fazla süreceğinin tespit edilmesi ve hastane giderlerinin sigortasınca ödenmemesi hâlinde, hastane/üniversite, sağlık merkezi yetkililerinin onayı alınarak tedavileri yurtta yaptırılır. Tedavi için yurda gelmeleri müşavirlik/ataşelikçe uygun görülen öğrencilerin, yurt dışında öğrenim görmekle ilgili hakları saklı tutulmak kaydıyla en fazla altı aya kadar olan yurt içi tedavi giderleri, ayrıca Türkiye’deki ikamet ve tedavi yerlerine kadar geliş ve tedavi sonucunda öğrenim yerine dönüş yol giderleri ile zaruri hallerde hasta öğrenciye refakat edecek olanın yol giderleri bağlı bulunduğu kurumca ödenir. Yurt dışında rahatsızlanarak tedavilerinin yurt dışında yapılmasının zorunlu olduğunu belgelendirenlere raporlu olduğu sürelerde yurt dışı aylığı ödenir. (5) Bu madde kapsamı çerçevesinde tedavi için yurda gelen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursu bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden, iki aydan fazla kalmaları hâlinde üçüncü ayın başından itibaren yurt içi burs miktarı üzerinden ödenebilir… (7) Alan çalışması, tez çalışması, izin ve tedavi gibi sebeplerle Türkiye’de geçici süre bulunmasına izin verilen öğrencilerin sağlık giderleri öğrencilerin bağlı bulundukları kurumca karşılanır.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; başvuranın Türkiye’de kaldığı süreler boyunca izinli sayılması ve bu iznin eğitim süresinden düşürülmesi talebi ile ilgili olarak idarenin talebi yerine getirdiği tespit edildiğinden DOSTANE
ÇÖZÜM kararı verilmesi; başvuranın izinli olduğu süre boyunca tarafına yurtdışı ücreti yatırılması talebi ile ilgili olarak idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden başvurunun bu kısmının REDDİNE karar verilmesi yönünde hazırlanan karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; yurtdışı bursiyer öğrencisi olan başvuranın Covid-19 salgını
nedeniyle “acil tahliye duyurusuna” başvurarak 23.03.2020 tarihinde Türkiye’ye döndüğü, izin süresi bittiğinde İngiltere’deki eğitimine devan etmek istediğinde ailesinin yaşadığı trafik kazası ve daha sonrasında Covid-19 hastası olması nedeniyle dönemediği, yaşadığı finansal zorluk ve mücbir sebep olarak ilan edilen pandemi durumundan ciddi oranda etkilenmesi nedeniyle 2 aylık izin süresinin uzatılmasını, bu iznin eğitim süresinden düşürülmesini ve izinli olduğu süre boyunca yurtdışı ücretinin tarafına yatırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
11) Somut olaya bakıldığında;
11.1) Londra Eğitim Müşavirliğinin 13.03.2020 tarihli ve “Coronavirüs Salgını Hk.” konulu bursiyer
öğrencilere gönderilen e-postasında, İngiltere genelinde Coronavirüs vakalarındaki artıştan bahsedilerek öğrencilerin izin kullanımı, öğrenim süresi gibi hususlara ilişkin ulaşan herhangi resmi bir açıklama bulunmadığı, izinler ve diğer konularla ilgili hususların mevcut yönetmelik ve tebliğde yer alan hükümler doğrultusunda işletilmeye devam edileceğinin bildirildiği;
11.2) Londra Eğitim Müşavirliğinin 16.03.2020 tarihli ve “Uyarı” konulu bursiyer öğrencilere gönderilen
e-postasında, o ana kadar mevcut mevzuat ve kurallarla ilgili olarak yeni bir değişiklik bulunmadığı, mevcut yönetmelik ve tebliğ hükümlerinin geçerliliğini koruduğu, Türkiye’ye izinli olarak girmek isteyen öğrencilerin ilgili yönetmelikteki hükümlere tabi olacaklarının bilinmesininin önemli ve gerekli olduğunun bildirildiği;
11.3) Edinburgh Konsolosluğunun 22.03.2020 tarihli ve “Acil Duyuru/Uçuş Bilgisi” konulu başvurana
gönderilen e-postasında; Türkiye’ye uçuş için yapılan başvurunun alındığı hususu bildirilerek planlanmış uçuş bilgisinin paylaşıldığı;
11.4) Başvuranın Londra Eğitim Müşavirliğinin “İzin Dilekçe Formu”nu doldurduğu, izin formunda iznin
kullanılacağı tarih olarak sadece 23.03.2020 tarihinin belirtildiği, bitiş tarihinin boş bırakıldığı, izin kullanma sebebi olarak ise “Covid-19 Coronavirüs nedeniyle zorunlu tahliye”nin belirtildiği;
11.5) Başvuranın 03.06.2020 tarihli dilekçesiyle, tarafına yurtdışı bursunun kesileceğinin bildirildiği,
yaşadığı finansal zorluk ve mücbir sebep olarak ilan edilen pandemiden ciddi oranda etkilenmesi nedeniyle izin süresinin uzatılmasını talep ettiği;
11.6) Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 18.06.2020 tarihli
yazısında; 1416 sayılı Kanun kapsamında öğrenim gören öğrencilerin dönüş kararının öğrencilerin inisiyatifine bırakıldığı ve yurda dönüşler konusunda herhangi bir telkin yapılmadığı, Covid-19 salgını nedeniyle yurda dönmek isteyen öğrencilerin izin formu doldurarak dönüşüne müsaade edildiği, seyahat ve öğrenim şartlarındaki normalleşme sürecine kadar yurtta kalarak yurt dışındaki öğrenimlerine devam etmelerine izin verildiği, başvuranın 23.03.2020 tarihli izin formuyla izinli sayıldığı ve izin formunda bulunan açıklamalar kısmının 6. Maddesinde yurtta iki aydan fazla kalınması halinde üçüncü ayın başından itibaren yurt için aylığı alınacağının belirtildiği, 23.03.2020 tarihinden seyahat ve öğrenim şartlarındaki normalleşme sürecine kadar izinli sayıldığından herhangi bir işlem yapılamadığı şeklinde cevap verildiği;
11.7) Başvuranın 15.07.2020 tarihli dilekçesine de Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı
Eğitim Genel Müdürlüğünün 12.08.2020 tarihli yazısıyla yukarıda 10.6 nolu paragrafta yer verilen cevaba benzer şekilde cevap verildiği;
11.8) Başvuranın 12.11.2020 tarihinde Kurumumuza başvurduğu;
11.9) Başvuranın 12.11.2020 tarihli Londra Eğitim Müşavirliğine verdiği dilekçesi ile belirli bir süre ara
vererek eğitim süresini dondurmak zorunda kaldığından dondurduğu sürenin dikkate alınarak eğitim süresinin güncellenmesini talep ettiği ve dilekçe ekinde öğrencisi olduğu University of Stirling’in 17.06.2020-01.11.2020 tarihleri arasında izinli sayıldığına dair 27.10.2020 tarihli yazısını sunduğu;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
11.10) Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 07.12.2020 tarihli
Londra Eğitim Müşavirliğine yazısında, dondurma sebebi olarak Covid-19 ibaresi geçmediğinden işlem gerçekleştirilemediğinin bildirildiği;
11.11) Bunun üzerine başvuranın söz konusu ibarenin eklendiği yeni bir yazıyı üniversitesinden alarak
26.02.2021 tarihli dilekçesi ile talebini yinelediği;
11.12) Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 01.04.2021 tarihli
Olur’u ile başvuranın 17.06.2020-01.11.2020 tarihleri arasında resmi burssuz statüde izinli sayılmasının, bu süresinin öğrenim planında derecesini alacağı tarihe eklenerek, derecesini alacağı tarihin 18.03.2023 olarak değiştirilmesine ve başvurana 17.06.2020-01.11.2020 tarihleri arasında ödenen bursların iade edilmesine karar verildiği;
Tespit edilmiştir.
12) Yapılan değerlendirmede;
12.1) Başvuranın iddia ettiği gibi Edinburgh Başkonsolosluğu tarafından yurtdışı bursiyer öğrencilere
bildirilen acil tahliye duyurusu olmadığı, idarenin açıkladığı ve gönderilen bilgi-belgelerde de görüldüğü üzere bursiyerlerin dönüş kararının kendi inisiyatiflerine bırakıldığı ve Covid-19 salgını nedeniyle yurda dönmek isteyen öğrencilerin izin formu doldurarak dönüşlerine müsaade edildiği ve seyahat ve öğrenim şartlarındaki normalleşme sürecine kadar yurtta kalarak yurt dışındaki öğrenimlerine devam etmelerine izin verildiği, başvuranın da izin formunu doldurarak 23.03.2020 tarihinden itibaren izinli sayıldığı;
12.2) Başvuranın izinli sayıldığı süre boyunca yurt dışı aylığı ödenmesi talebi ile ilgili olarak ise, yukarıda
6 nolu paragrafta yer verildiği üzere Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında
Yönetmelik’in 24 üncü maddesine göre yurt dışından burslu izinli olarak aynı yıl içinde aralıklı olarak toplam altmış günden fazla yurt içinde kalanlara yurt içinde kaldıkları altmış birinci günden itibaren yurt dışındaki öğrenim kurumlarına dönene kadar tebliğde belirtilen yurt içi aylığının ödeneceği; yine yukarıda
7 ve 8 nolu paragraflarda yer verilen ilgili Tebliğin “Yurt içi aylığı” başlıklı 6 ncı maddesinin beşinci
fıkrasına göre de Bakanlık kararı ile geçici bir süre için Türkiye’de tedavi edilmek veya tez çalışmalarında bulunmak üzere yurda gelmeleri uygun görülen resmî burslu öğrencilerin ilk iki aylık bursunun, bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden, Türkiye’de bir defada veya fasılalı olarak bir yılda toplam iki aydan fazla kalmaları hâlinde ise ikinci ayın bitiminden itibaren yurt içi aylık burs miktarı üzerinden ödeme yapılacağı hususlarının açık ve net olarak belirlendiği, ayrıca başvuranın doldurduğu izin formunun “Açıklamalar” kısmının 6. maddesinde de “Resmi-burslu öğrencilerin yurtta izinli olarak bir yılda iki aydan fazla kalmaları halinde, üçüncü ayın başından itibaren kendilerine yurt içi aylığı ödenir.” şeklinde açıklamanın yer aldığı görüldüğünden başvurana izinli sayıldığı tüm süre boyunca yurt dışı aylığı ödenmesinin mümkün olmadığı, bunun ilgili mevzuata, hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12.3) Başvuranın Türkiye’de kaldığı süreler boyunca izinli sayılması ve bu iznin eğitim süresinden
düşürülmesi talebi ile ilgili olarak ise öğrencisi olduğu University of Stirling’den 17.06.2020-01.11.2020 tarihleri arasında Covid-19 nedeniyle izinli sayıldığına dair karar aldığı ve buna istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 01.04.2021 tarihli Olur’u ile başvuranın bu sürede resmi burssuz statüde izinli sayılmasına ve öğrenim planında derecesini alacağı tarihe eklenerek derecesini alacağı tarihin 18.03.2023 olarak değiştirilmesine karar verildiği görüldüğünden başvuranın bu talebinin ilgili idare tarafından yerine getirildiği tespit edilmiştir.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
13) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirme
neticesinde;
13.1) Başvuranın Türkiye’de kaldığı süreler boyunca izinli sayılması ve bu iznin eğitim süresinden
düşürülmesi talebi ile ilgili olarak ilgili idarenin bu talebi yerine getirdiği tespit edildiğinden Kurumumuzun
28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği’nin “Şikâyete konu talebin idarece yerine getirilmesi” başlıklı 27 nci maddesinin birinci fıkrasındaki inceleme ve araştırma devam ederken Kamu Denetçiliği Kurumunun tarafları dostane çözüme davet edebileceği, ikinci fıkrasındaki şikâyete konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı vererek inceleme ve araştırmasını sonlandıracağı, “Dostane çözüm kararı” başlıklı 33/A maddesindeki şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verileceği şeklindeki hükümler çerçevesinde başvurunun bu kısmının DOSTANE ÇÖZÜM KARARI ile sonuçlandırılması gerektiği;
13.2) Başvuranın izinli olduğu süre boyunca tarafına yurtdışı ücreti yatırılması talebinin ise idare tarafından
yapılacak bir işlem olmadığı belirtilerek reddedilmesi işleminde yukarıda açıklanan gerekçelerle hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı;
Sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri
süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak başvurana verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; – Başvuranın Türkiye’de kaldığı süreler boyunca izinli sayılması ve bu iznin eğitim süresinden düşürülmesi talebi ile ilgili olarak DOSTANE ÇÖZÜM KARARI verilmesine; – Başvuranın izinli olduğu süre boyunca tarafına yurtdışı ücreti yatırılması talebi ile ilgili olarak ise başvurunun bu kısmının REDDİNE; – Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr