|
ÖZET: Başvuran, Kocaeli Yıldırım Mesleki Teknik Anadolu Lisesinde eğitim alırken okulun taşınması nedeniyle ulaşım zorluğu yaşadığını ve yüz yüze eğitimin başlamadığını iddia etmektedir. İdare ise taşınmanın mesafeyi artırmadığını, otobüs seferlerinin artırıldığını ve yüz yüze eğitim için gerekli öğrenci sayısının sağlanamadığını belirtmektedir.
Hukuki değerlendirmede, Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği gereği yüz yüze eğitim için en az 8 öğrencinin bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın kayıt yenileme sürecinde yaşadığı sorunlar ve yüz yüze eğitim grubunun oluşturulamaması, eğitim hakkının kısıtlanmasına yol açmıştır. Sonuç olarak, başvuranın yüz yüze eğitimin başlaması talebi hukuka uygun bulunmuş ve Milli Eğitim Bakanlığı ile ilgili belediyelere ulaşım koşullarının iyileştirilmesi için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. Bu durum, eğitim fırsatlarının artırılması ve mağduriyetlerin azaltılması amacı taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1147-S.20.1821
BAŞVURU NO : 2019/10696
KARAR TARİHİ : 21/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Yüz yüze eğitime başlama talebi ile okula ulaşım şartlarının
BAŞVURUNUN KONUSU :
iyileştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Kocaeli Yıldırım Mesleki Teknik Anadolu Lisesinde Adalet bölümünde açıktan eğitim görmekte olduğunu, %56 oranında engelli olduğunu, Gölcük ilçesinde yaşadığını, yüz yüze eğitim kapsamında okula gitmek için zorluklar yaşadığını, okulun şehir merkezine uzak bir konuma taşındığını, önceden ilçelerden tek dolmuş ile ulaşım varken şu anda aktarma yapmak zorunda kaldığını, taşınma gerekçesi ile okul mevcudu azaldığı için yüz yüze eğitim verilmediğini belirterek okuldaki eğitim ve ulaşım imkanlarının daha da kolay hale getirilmesini, 2 yıldır başlamayan yüz yüze eğitime ivedi şekilde başlanmasını ve kaybettiği 2 yılın telafisini Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğünden talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın CİMER aracılığı ile yaptığı başvuruya İzmit İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda, “Büyükşehir Belediyesinin tanımladığı üzere 71 nolu şehir içi otobüs hattı ile yaklaşık 15-20 dakika arasında olduğu ve otobüs seferleri yapılan görüşmelerle arttırıldığı, söz konusu okul ile Cephanelik Mesire alanı arasında Büyükşehir
Belediyesi ile görüşme yapıldığı ve neticesinde asfalt yol yaptırılarak güzergâh üzerinden ulaşımda mevcut hatta ters istikamette özel araçlar için alternatif yol güzergâhı sağlandığı tespit edilmiştir. Ulaşımda şehir merkezi baz alındığında eski okul binası ile yeni okul binası arasında fark olmadığı, her iki okul binasında da şehir merkezinden toplu taşıma araçlarıyla yaklaşık 15-20 dakika sürmektedir. Yeni okul binasında toplu taşım aracından indikten sonra yürüme mesafesinin eski okula göre daha az olduğu belirlenmiştir. Yeni okul binasında girişte engelli rampası ve katlar arasında asansörü ve her katta engelli tuvaleti bulunduğu belirlenmiştir. Bahsi geçen okulda Adalet alanında altıncı ve sekizinci dönem dersleri ile yüz yüze eğitim faaliyetleri devam etmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
3. Kocaeli Valiliği İl Millî Eğitim Müdürlüğünün Kurumumuza muhatap 15/08/2019 tarih ve sayılı yazısında: “Şikâyetçinin, Mesleki Açık Öğretim Lisesine kaydı
05.09.2017 tarihinde, sureti yazımız ekinde sunulmuş olan Çorum İl Milli Eğitim Müdürlüğü
tarafından verilmiş 09.10.2014 tarihli Diploma Kayıt Örneği (13.06.2003 tarihli 309 sayılı
Toprak Sanayii-1 İlköğretim Okulu) ile yapılmıştır.
4. Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıt işlemi gerçekleştirilen öğrencimize, kayıt işleminin gerçekleştiği yıla ait “MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ 2017-2018 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM İLK KAYIT KILAVUZU”nun “İLK KAYIT VE YÜZ YÜZE EĞİTİM
UYGULAMALARI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR” bölümünün 7 nci maddesi (b) bendinde
“İlköğretim veya ortaokul diplomalı (İmam hatip alanı hariç) diğer alanlara kayıt olan öğrenciler bir sonraki yıl yüz yüze eğitime başlar.” ifadesi yer almaktadır. Şikâyet sahibi öğrencimize bu ifadenin açıklaması yapılmış ve İlköğretim Okulu Diplomalı olması nedeniyle en az iki dönem kayıt yenilemesi gerektiği, 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında Yüz Yüze Eğitime başlayamayacağı, bu yıl sadece uzaktan eğitim derslerini seçerek bu derslerin sınavlarına gireceği hakkında bilgilendirilmiştir. Yüz Yüze Eğitime başlayabilmesi için en az 2 dönem kayıt yenilemesinin önemi özellikle belirtilmiş olmasına rağmen öğrencimiz 2017/2 dönemi kaydını yeniletmemiş, kendisi ile görüşmemiz neticesinde yüz yüze eğitime başlayabilmesi için 2017/3 dönemi kayıt yenileme işlemini mutlaka yapması gerektiği de hatırlatılmıştır.
5. Öğrencimiz Mesleki Açık Öğretim Lisesindeki kaydını 2018/1 döneminde de yenilemiş ve 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında yüz yüze eğitime başlayabileceği belirtilmiştir. Ancak, Milli
Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin Yüz Yüze Eğitim başlıklı 30 uncu maddesinde “Kurulca belirlenen ve yüz yüze eğitimle alınması gereken alan/dal dersleri en az sekiz kişilik grup oluştuğunda, millî eğitim müdürlüklerince il veya ilçelerde belirlenen okul/kurumlarda verilir” denilmiş olup, kurumumuza kayıtlı Mesleki Açık Öğretim Lisesi öğrencilerinin 3. Dönem yüz yüze eğitime başlayacak durumda olanlarının sayısı 8 olmadığı için yüz yüze eğitim grubu oluşturulamamıştır. İlimizde Adalet Alanı yüz yüze eğitimi veren başka bir kurum da olmadığı için, öğrencimiz 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılında yüz yüze eğitimine başlatılamamıştır. Konu öğrencimiz ile paylaşılmış, lise mezuniyeti için sene kaybı yaşatmayacak olan Açık Öğretim Lisesi Programı hakkında da bilgilendirilmiştir.
6. Mesleki Açık Öğretim Lisesinden mezun olmak için zorunlu derslerin tamamlanmış ve en az
104 alan kredisi (Yüz yüze eğitim ile alınır) olmak üzere 220 krediye ulaşılmış olması
gerekmektedir. Yazımıza konu olan öğrencimizin, Mesleki Açık Öğretim Lisesinde toplam 5 dönemini tamamladığı yazımız tarihi itibariyle toplam kredisi 22 (yirmi iki)’dir. Yüz yüze eğitimi başlamadığı için henüz yüz yüze eğitim kredisi bulunmamaktadır. Kurumumuz, 2019-
2020 Eğitim Öğretim Yılında, yüz yüze eğitim grubu açma şartı olan 8 kişilik öğrenci sayısı
tamamlandığı takdirde ilgili öğrencimizin yüz yüze eğitimine başlamasını sağlayabilecektir.
7. Şikâyetçinin kayıtlı olduğu ve yüz yüze eğitim göreceği Yıldırım Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi Ağustos 2018 tarihinde taşınmış olup 2018/2019 eğitim öğretim yılında yeni binasında hizmet vermiştir. Okula ulaşım şehir merkezinden Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin tanımladığı üzere 71 nolu şehir içi otobüs hattı ile tek vasıta olarak veya şahsi araçla yapılabilmektedir.
8. Okulumuzun örgün eğitim öğrencilerinin sayısı ile verilecek yüz yüze eğitim derslerinin ilişkisi bulunmamaktadır. Ancak, Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıt olmuş, yüz yüze eğitim görmekle yükümlü öğrenci sayısı ile yüz yüze eğitim derslerinin ilişkisi bulunmaktadır.
9. Okulumuz 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı başlamadan önce yeni binasına taşınmıştır.
Okulumuza ulaşım toplu taşıma araçları (Kocaeli Büyükşehir Belediyesi-71 No’lu Hat) ile yapılmaktadır. Özellikle derslerin başladığı ve bittiği saatlerde araçların sefer sayılarının sıklaştırılması için yetkili mercilerle görüşülmüş ve ulaşım sorunu kısmen çözülmüştür. Yetkili mercilerle görüşmelerin sonuçlanması ve ikinci bir toplu taşıma hattı güzergâhı oluşturulmasının ise sorunu tamamen çözeceği kanaatindeyiz, Geride bıraktığımız eğitim öğretim yılını yeni binamızda tamamlamış, örgün ve yaygın eğitim öğrencilerinin eğitim öğretimlerini aksatacak derecede ulaşım sorunu yaşamadıklarını düşünüyoruz.
10. Okulumuz binasının yeri ve ulaşım durumunun şikâyetçi öğrencimizin eğitimini aksatmış olması mümkün değildir. Zira şikayetçi öğrencimizin henüz devam mecburiyeti olan yüz yüze eğitimi başlamadığı için okulumuza gelip gitmesini gerektirecek bir durum söz konusu olmamıştır. Sorumluluğu sadece kayıt yeniletmek, uzaktan eğitim derslerini seçmek ve merkezi olarak gerçekleştirilen uzaktan eğitim derslerinin sınavlarına girmektir ki; bu işlemler Açık
Öğretim Lisesi Web sitesinden öğrenci girişi ile gerçekleştirilmektedir.
11. Şikayetçi öğrencimizin “Yüz yüze eğitiminin 2 yıldır başlamadığı” iddiası kesinlikle gerçeği yansıtmamaktadır. Bu durum mevzuat hükümleri ile kendisine defalarca açıklanmıştır.
Öğrencimiz, Mesleki Açık Öğretim Lisesine kaydını İlköğretim Diplomasına ait Diploma Kayıt
Belgesi ile yaptırmıştır. İlköğretim mezunlarının yüz yüze eğitime başlayabilmeleri için en az iki dönem kayıt yeniletmiş olmaları, bir başka ifadeyle en az iki dönemlik öğrenci olması gerekmektedir. Bu iki dönemde sadece uzaktan eğitim dersleri seçmek ve sınavlarına girmekle yükümlüdürler. 2017-2018 Eğitim Öğretim yılı bu iki dönemi tamamlamıştır. 2018-2019 Eğitim
Öğretim yılında ise yüz yüze eğitim grubu oluşturmak için gerekli öğrenci sayısına ulaşılamaması nedeniyle okulumuzda 3. dönem öğrencilerine yüz yüze eğitim verilememiştir.
Mevzuat hükümlerine göre yeterli sayı oluşmadığı için yüz yüze eğitim grubunun oluşmamış olması sene kaybına neden olmuştur, ancak bu mevzuat hükmü, Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıt yaptıran tüm öğrencilere açıklanmaktadır. Yüz yüze eğitim grubunun oluşmaması nedeniyle bir sonraki yılın beklenmesi ne yazık ki sık görülen bir durumdur, İlgili mevzuatta öğrenci grubu kurulması için gerekli sayı koşulunun yeniden düzenlenmesi, yüz yüze eğitim ile ilgili mağduriyetlerin azalmasını sağlayacaktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
12. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün sayılı ve 26.12.2019 tarihli yazısında; “… bahsi geçen; Mesleki Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitimlerinde grup oluşturma ve sınıf mevcudu ile ilgili olarak; ilgi (b) yönetmeliğin Yüz Yüze
Eğitim Başlıklı 30. Maddesi “Yüz yüze eğitimle alınması gereken alan/dal dersleri en az 8kişilik grup oluştuğunda, millî eğitim müdürlüklerince il veya ilçelerde belirlenen okul/kurumlarda verilir. Eğitime başlandıktan sonra öğrenci sayısındaki azalma eğitim öğretimin devamına engel teşkil etmez. Milli eğitim müdürlükleri, öğrenci sayısındaki azalmaya bağlı olarak gerektiğinde farklı eğitim kurumlarındaki grupları birleştirerek eğitimin devam etmesi konusundaki mülki amirlere teklifte bulunabilirler.” hükmü doğrultusunda İş ve işlemler yürütülmektedir. Yeni yönetmelik çalışmalarında da aynı madde hükümleri yer almaktadır.
13. Yüz yüze eğitim veren mesleki ve teknik Anadolu liselerinde Mesleki Açık Öğretim Lisesi
İçin ayrıca öğretmen ve müdür yardımcıları norm kadrosu bulunmamaktadır. Kendi ders programları dışında en fazla 10 saat derse girebilen öğretmen ve müdür yardımcılarının zaman, fiziki ortam ve ücretlerle ilgili yaşamış oldukları zorluklara, yüksek maliyetlerin de eklenileceği düşüncesi ile sınıfların en az 8 kişilik olması gerektiği yönünde mevzuat hükümleri belirlenmiştir.
14. Eğitimin 4+4+4=12 yıl zorunlu eğitim yapılması, örgün eğitim kurumlarında sınıf geçme sisteminin kolaylaştırılması, son yapılan yönetmelik değişiklikleri ile birlikte Mesleki Eğitim
Merkezlerinin diploma veren kurumlar olması, meslek okullarının cazip olmaması, Mesleki
Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitim veren okullarda müdür yardımcılarının ek yük olarak işleri yüklenmiş olmalarından dolayı yoğunluk nedeniyle yüz yüze eğitim alan öğrencilerimize rehberlik konusunda gerekli titizliği göstermemesi vb. sebepler öğrenci sayımızın azalmasına neden olmaktadır.
15. … Yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri açık olup şikâyet konusu, mevzuat hükümlerine aykırı bir işlemin sonucu değil, mevzuat hükümlerinin gerekliliğidir. Ayrıca öğrencimiz ile ilgili olarak Yıldırım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Mesleki Açık Öğretim Lisesi ilgi (b)
Yönetmeliğe uygun mevzuat hükümleri doğrultusunda iş ve işlemleri yürütmüşlerdir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
16. 24.12.2005 tarih ve 26033 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Meslekî Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin ‘Amaçlar’ başlıklı 5 inci maddesinde, “Lise’nin amacı, gelişmiş kitle iletişim araçları ve yeni teknolojileri kullanarak; a)
İlköğrenimini tamamlayan, ancak orta öğretime devam edemeyenler ile orta öğretimden ayrılan, mezun olan ve yüksek öğretimden ayrılan veya mezun olanlara farklı alanlarda öğrenim görme fırsatı vererek eğitim-öğretim imkânı sağlamak. b) Orta öğretim düzeyinde fırsat ve imkân eşitliğine, toplumun kültür düzeyinin yükseltilmesine ve güçlendirilmesine katkı sağlamak. c) Öğrencileri hayata ve yüksek öğretime hazırlamaktır.”,
17. ‘İlkeler’ başlıklı 6 ncı maddesinde, “Lise’ nin ilkeleri şunlardır: a) …ilköğretimini tamamlamış her öğrenciye ilgi, istek ve yeteneklerine uygun orta öğretim imkânlarından yararlanma hakkı verilir. b) Programların uygulanmasında özellikle gelişmiş kitle iletişim araçlarından ve yüz yüze eğitim imkânlarından etkin bir biçimde yararlanılır…”,
18. ‘Müdürün görev, yetki ve sorumlulukları’ başlıklı 8 inci maddesinde, “Müdür, Türk
Millî Eğitiminin genel amaçlarına ve temel ilkelerine bağlı kalarak, Lise’nin amaçlarını gerçekleştirmek üzere tüm kaynakların etkili ve verimli kullanımından, yönetiminden ve temsilinden birinci derecede sorumlu eğitim-öğretim lideridir. g) Hizmetlerin yerine getirilmesi ve geliştirilmesi çalışmalarını yürütür, ulusal ve uluslararası alandaki gelişmeleri takip eder, değerlendirir ve önerilerde bulunur.”,
19. ‘Öğrenim süresi’ başlıklı 28 inci maddesinde, “İlköğretim okulu mezunlarından kalfalık ya da ustalık belgesine sahip olarak Liseye kayıt yaptıranlar; Lisenin birinci ve ikinci dönem ortak ve seçmeli kültür derslerinden sorumlu tutulmazlar….”
20. ‘Yüz yüze eğitim’ başlıklı 30 uncu maddesinde, “Yüz yüze eğitimle alınması gereken alan/dal dersleri en az sekiz kişilik grup oluştuğunda, millî eğitim müdürlüklerince il veya ilçelerde belirlenen okul/kurumlarda verilir. Eğitime başlandıktan sonra öğrenci sayısındaki azalma eğitim-öğretimin devamına engel teşkil etmez. Milli eğitim müdürlükleri, öğrenci sayısındaki azalmaya bağlı olarak gerektiğinde farklı eğitim kurumlarındaki grupları birleştirerek eğitimin devam etmesi konusundaki mülki amirlere teklifte bulunabilirler.”
21. ‘Hüküm bulunmayan hususlar’ başlıklı 56 ncı maddesinde, “Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda Milli Eğitim Bakanlığı örgün orta öğretim kurumlarında uygulanan mevzuat hükümleri uygulanır.”,
22. 07.09.2013 tarih ve 28758 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin ‘Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında grup oluşturma’ başlıklı 26 ncı maddesinde, “Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 9 uncu sınıfa kayıt yaptıran ve sınıf tekrar eden öğrenciler dâhil öğrenci sayısı 10’dan az olan programlarda sınıf oluşturulmaz. … (4) Mesleki Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitim uygulamalarında öğrenci grup sayısıyla bir grupta yer alacak öğrenci sayısı 24/12/2005 tarihli ve 26033 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesi
Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
23. Başvuranın ulaşım şartlarının iyileştirilmesi talebi doğrultusunda yetkili kurumlarca işlem tesis edilmesi ve yüz yüze eğitimin başlaması konusunda yaşanabilecek mağduriyetlerin azaltılması için gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerektiği önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
24. Başvuran, Kocaeli Yıldırım Mesleki Teknik Anadolu Lisesinde Adalet bölümünde açıktan eğitim görmekte iken okulun taşınması ile birlikte ulaşım sorunu yaşadığını ve taşınma gerekçesi ile okul mevcudu azaldığından bahisle yüz yüze eğitim verilmediğini belirterek okuldaki eğitim ve ulaşım imkanlarının daha da kolay hale getirilmesini ve 2 yıldır başlamayan yüz yüze eğitimin başlamasını talep etmektedir.
25. İlgili idare taşınma ile birlikte mesafe artışı olmadığını, belediye otobüs hattı bulunduğunu, görüşmeler sonucunda sefer sayısının artırıldığını ve mevzuatta öngörülen kontenjan gereği yüz yüze eğitimin başlamadığını belirtmektedir.
26. Dosya kapsamından, başvuranın ilköğretim mezunu olduğu, Mesleki Açık Öğretim
Lisesine kaydının 05/09/2017 tarihinde yapıldığı,
27. Mesleki Açık Öğretim Lisesi 2017-2018 eğitim öğretim yılı birinci dönem ilk kayıt kılavuzunun ilk kayıt ve yüz yüze eğitim uygulamaları ile ilgili açıklamalar başlığında, “4.
Mesleki Açık Öğretim Lisesinde herhangi bir alanda yüz yüze eğitim verilebilmesi için, en az 8 kişinin o alan/dala müracaat etmesi gerekmektedir. Kayıt bitiminde 8 kişilik sayıya ulaşılamayan alanlarda yüz yüze eğitim verilemez. Bu alan/dala kayıt yaptıran öğrenciler aynı alanda başka bir okula gönderilebileceği gibi öğrencinin onayı alınarak farklı bir alana geçiş yapılabilir.” ve “7. İlk kayıt yaptıran; b) İlköğretim veya ortaokul diplomalı ( imam hatip alanı hariç) diğer alanlara kayıt olan öğrenciler bir sonraki yıl, … yüz yüze eğitime başlar.” ifadesinin yer aldığı,
28. Bu kapsamda başvuranın yüz yüze eğitime başlayabilmesi için en az 2 dönem kayıt yenilemesi gerektiği, başvuranın ise 2017/2 döneminde kaydını yenilemediği, 2017/3 ve 2018/1 döneminde kaydını yenilemesine rağmen Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin ‘Yüz
Yüze Eğitim’ başlıklı 30. Maddesinde belirtilen en az sekiz kişilik grup şartı sağlanamadığı için yüz yüze eğitim grubunun oluşturulamadığı, İlde Adalet Alanında yüz yüze eğitimi veren başka bir kurumun bulunmadığı, böylelikle yüz yüze eğitime başlanamadığı, 2019-2020 eğitim öğretim yılında, yüz yüze eğitim grubu açma şartı olan 8 kişilik öğrenci sayısı tamamlandığı takdirde ilgili yüz yüze eğitimin başlayabileceği,
29. Yıldırım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin Ağustos 2018 tarihinde taşındığı, okula ulaşımın şehir merkezinden Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin tanımladığı üzere 71 numaralı şehir içi otobüs hattıyla tek vasıta olarak veya şahsi araçla yapılabildiği, otobüs sefer sayılarının sıklaştırılması için yetkili mercilerle görüşüldüğü ve ulaşım sorununun kısmen çözüldüğü,
30. Başvuranın yüz yüze eğitimi başlamadığı için okula gitme zorunluluğu bulunmadığı, kayıt yenileme, uzaktan eğitim derslerini seçme ve bu derslerin sınav işlemlerinin internet üzerinden yapıldığı, böylelikle başvuranın ulaşım zorluğu gerekçesi ile eğitiminin aksamadığı, ilköğretim mezunlarının yüz yüze eğitime başlayabilmeleri için en az iki dönem kayıt yeniletmiş olmaları gerektiği, başvuranın kesintiye uğrasa da iki farklı dönem kaydını yenilediği, uzaktan eğitim dersleri seçtiği ve sınavlarına girdiği, akabinde başlaması gereken yüz yüze eğitimin gerekli öğrenci sayısına ulaşılamaması nedeniyle başlamadığı hususları tespit edilmiştir.
31. Başvuranın yüze yüze eğitimin başlaması talebi incelendiğinde, mevzuat gereği Mesleki
Açık Öğretim Liselerinde yüz yüze eğitimin başlaması için en az 8, örgün eğitimde ise 10 kişilik sınıf oluşturulması gerekmektedir. Millî eğitim istatistiklerine göre mesleki açık öğretim lisesi öğrenci sayısı yıllara göre şu şekildedir.
Yıl Mesleki açık öğretim lisesi öğrenci sayısı 2018-2019 174.287 2017-2018 192.094 2016-2017 219.492 2015-2016 201.808 2014-2015 211.386
32. Mesleki açık öğretim lisesi öğrenci sayısının genel anlamda azalış eğiliminde olduğu, bu durumun artan örgün eğitim fırsatı ile birlikte öğrenci sayısının da artmasından kaynaklandığı, bu açıdan yaklaşıldığında kural olarak mesleki açık öğretim lisesi öğrenci sayısının azalış eğiliminin devam edeceğinin öngörülebildiği, bu durumun zorunlu eğitim süresi, örgün eğitim kurumlarında sınıf geçme sisteminin kolaylaştırılması, Mesleki Eğitim Merkezlerinin diploma veren kurumlar olması, meslek okullarının cazip olmaması, Mesleki Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitim veren okullarda müdür yardımcılarının ek yük olarak işleri yüklenmiş olmalarından dolayı yoğunluk nedeniyle yüz yüze eğitim alan öğrencilerimize rehberlik konusunda gerekli titizliği göstermemesi gibi gerekçelerle öğrenci sayısının azaldığının Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kabul edildiği,
33. Her ne kadar örgün öğretim için ön görülen 10 kişilik sınıf mevcudu zorunluluğu açık lise için 8 olarak öngörülmüş olsa da somut olayda olduğu gibi yüz yüze eğitimin başlatılamadığı durumların ortaya daha sık çıkabileceği, başvuran için de iki eğitim dönemi üst üste yüz yüze eğitimin başlayamadığı, Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliğinin yayımlandığı 2005 yılından bu yana 8 kişilik grup şartının aranmaya devam edildiği, ancak yukarıda açıklandığı üzere Mesleki açık öğretim lisesi öğrenci sayısının giderek azalması karşısında mevzuatın belirlediği şartların gerçeklikten uzaklaştığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, eğitim-öğretim fırsat ve imkânı sağlanarak toplumun eğitim ve kültür düzeyinin yükseltilmesine ve güçlendirilmesine katkı sağlanması amaç ve ilkeleri doğrultusunda, yüz yüze eğitim imkânlarından etkin bir biçimde yararlanılabilmesi ve böylelikle eğitim hakkının kısıtlanmaması için okul müdürlüğü tarafından da önerilen ilgili mevzuatta öğrenci grubu kurulması için gerekli sayı koşulunun yeniden düzenlenmesi, kontenjan eksikliği gerekçesi ile üst üste iki eğitim dönemi başlayamayan okullarda bu duruma cevaz verilmesi gibi düzenlemeler ile yüz yüze eğitim ile ilgili mağduriyetlerin azaltılması gerektiği hususu tespit edilmiştir.
34. Başvuranın ulaşım koşullarının iyileştirilmesi talebi incelendiğinde, 71 numaralı şehir içi otobüs hattıyla tek vasıta olarak şehir merkezinden okula ulaşımın sağlandığı, otobüs sefer sayılarının sıklaştırılması için yetkili mercilerle görüşüldüğü, böylelikle ulaşım sorununun kısmen çözüldüğü, bununla birlikte ikinci bir toplu taşıma hattı güzergâhı oluşturulduğunda ulaşım sorununun tamamen çözeceğinin ilgili okul tarafından ifade edildiği dikkate alındığında bu konuda Belediyeler tarafından girişimde bulunulması gerektiği tespit edilmiştir.
9) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ulaşım şartlarının
iyileştirilmesi talebi doğrultusunda yetkili kurumlarca işlem tesis edilmesi gerektiği, yüz yüze eğitimin başlaması talebinin ise hukuka uygun olmakla birlikte bu konuda yaşanabilecek mağduriyetlerin azaltılması için işlem tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci
maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 28/11/2019 tarihli ve 18878 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın yüze yüze eğitimin başlaması talebinin yerine getirilebilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Başvuranın ulaşım konusundaki talebine yönelik ulaşım koşullarının iyileştirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması hususunda KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve İZMİT BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA, KOCAELİ VALİLİĞİNE, KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve İZMİT BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarelerce bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi