|
ÖZET: Bu karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 01/07/2019 tarihli ilanına dayanarak zabıt katipliği için yapılan sınavda, başvuranın “3. yedek” olarak listeye girmesi ve “1. yedek” olarak sıralanan adayın mezuniyet durumu ile KPSS puan türü arasındaki uyuşmazlık üzerine şekillenmiştir. Başvuran, 1. yedek adayın lise mezunu olduğunu, ancak KPSS sonucunun ön lisans mezunları için geçerli olduğunu belirterek, bu adayın atamasının iptal edilmesini talep etmiştir. Adalet Bakanlığı’nın atama işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilmiş, ancak başvuranın iddiaları doğrultusunda yapılan incelemede, 1. yedek adayın mezuniyetinin ve KPSS puan türünün ilan edilen şartlarla örtüşmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın talebi doğrultusunda, 1. yedek adayın atamasının iptal edilmesi gerektiği ve sırada bekleyen yedek adayın atamasının yapılması hususunda Adalet Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, ilgili mevzuat hükümleri ve başvuru şartlarının ihlali nedeniyle alınmıştır. İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta başvuru yollarını göstermemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine de aykırı hareket ettiği tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/77786-S.20.84614
BAŞVURU NO : 2020/5936
KARAR TARİHİ : 24/09/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
KPSS puan türü ile mezuniyeti birbiriyle örtüşmeyen adayın
BAŞVURUNUN KONUSU :
atamasının iptal edilerek yedek adayın atmasının yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 02/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet
Komisyon Başkanlığının 01/07/2019 tarihli ve 2019/984 sayılı ilanına istinaden zabıt katipliği için başvuru yaptığını, 99 aday numarası ile 20/08/2019 tarihinde uygulama sınavına girdiğini, sınavda başarılı olduktan sonra 09/09/2019 tarihinde sözlü sınav için çağırıldığını, sözlü sınav sonuçlarının, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi sayfasında 17/12/2019 tarihinde yayınlandığını, sözlü sınav sonuçlarına göre ”3. yedek” olarak listeye girdiğini, sınav esnasında arkadaşlık kurduğu ve 17/12/2019 tarihinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından açıklanan nihai sonuçlara göre “1. yedek” olarak sıralamaya giren ’in başvuru evraklarında hata olduğunun bizzat adı geçen tarafından ifade edildiğini, beyanına göre adı geçenin “lise” mezunu olduğunu, fakat KPSS sonucunun “ön lisans” mezunları için geçerli olduğunu, mezun olacağını düşünerek sınava ön lisans mezunu olarak başvurduğunu ancak mezun olamadığını, söz konusu kişinin mezuniyeti ve KPSS sonucu puan türleri arasında açık bir uyuşmazlık bulunduğunu iddia ederek, Adalet Bakanlığı tarafından ataması yapılan a
‘in evraklarının yeniden incelenmesini, atamasının iptalini ve ondan sonra gelen adayların mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki Gönderme Kararımız ile bilgi ve belge talep yazımıza istinaden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından gönderilen 16/3/2020 tarih ve sayılı, 20/4/2020 tarih ve sayılı cevabi yazılarda özetle;
2.1. ’in lise mezunu olarak sözleşmeli zabıt katipliği sınavı başvurusunda bulunduğu, Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Adalet Programı son sınıf öğrencisi olduğu, 2018 – KPSS Ön Lisans sınavına girdiği ve 70,45158 puan aldığı, 2018 Kamu Personel
Seçme Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar kısmının
1.4 maddesinde ”2018- KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek
yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir…” ibaresi bulunduğundan dolayı başvurusunun kabul edildiği, adı geçenin atama işlemlerinin usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı, bu itibarla atamasının geri alınarak yedek adayın atamasının yapılmasının mümkün olmadığı,
2.2. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce Komisyon Başkanlığına 60 kişilik sözleşmeli zabıt katipliği pozisyonu için atama izni verildiği, nihai başarı listesinde yer alan asil adaylardan 2 adayın göreve başlamadan haklarından feragat etmesi nedeniyle ilk 2 yedeğin atama işleminin yapılması üzerine 60 kişilik sözleşmeli zabıt katipliği kadrosu tamamlandığından sıradaki yedeğin atama işleminin yapılma imkanının bulunmadığı,
2.3. Başvuru konusu hakkında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan görüş talep edilmediği, ancak adı geçenin başvurusunun olduğu,
2.4. Şikayete konu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarına açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
3. Başvuruya konu iddialar hakkında görüş talebi içeren yazımıza istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 02/09/2020 tarih ve E. E.6477/10730 sayılı cevabi yazıda; “Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 50’nci maddesinin birinci fıkrasında, Devlet kamu hizmeti ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmalarının şart olduğu, mezkur maddeye istinaden çıkarılan “Kamu
Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelikte de kamu kurum ve kuruluşları tarafından merkezi yerleştirme ile istihdam edilecek personelin
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılacak Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) (B) grubu kadrolar için yapılacak oturumlara katılmak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.
Ancak mezkûr Yönetmeliğin “İstisnalar” başlıklı 3 üncü maddesinde “Adalet Bakanlığı, Milli
Savunma Bakanlığı, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ile
İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının Bakanlık Teftiş Kurulları, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Askeri Adalet Teftiş Kurulları, kaymakam adayları, Dışişleri Bakanlığı aday meslek memurları, aday konsolosluk ve ihtisas memurları, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar uzman yardımcıları, İletişim uzman yardımcıları ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılanlar ile Devlet senfoni orkestraları ve Devlet
Klasik Türk Müziği Korosu sanatçıları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.” hükmü yer almaktadır.
Bu sebeple, merkezi yerleştirme dışında, kamu kurum ve kuruluşları özel mevzuatlarında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde KPSS sonuçlarını kullanarak memur, sözleşmeli personel ya da işçi statüsünde bulunan personeli kurumsal alım yöntemi ile de istihdam edebilmektedir.
Diğer taraftan, 2018 Yılı KPSS Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun “1.Genel Bilgiler, Temel
İlke ve Kurallar başlıklı bölümünde “1.4 2018-KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir. Bu kılavuz sadece bu sınavın kural ve işlemlerini kapsamaktadır.” hükmü ile “1.9 Yönetmelik kapsamında olmayıp yapacakları sınavlarda KPSS sonuçlarını esas alma durumunda olan kamu kurum ve kuruluşları; B grubu kadro niteliği taşıyan tüm kadrolu ve sözleşmeli personel alımlarında lisans düzeyi için KPSSP3, ön lisans düzeyi için KPSSP93 ve ortaöğretim için ise KPSSP94 puanını kullanacaklardır.” hükmü yer almakta olup, KPSS Yerleştirme Kılavuzlarında ise
“Tercihlerin geçerli olabilmesi için tercihlerin ÖSYM’ye internetle gönderildiği gün itibarıyla, sınava girilen öğrenim düzeyindeki bir okuldan veya programdan mezun olunması zorunludur.” ibaresi yer almaktadır.
Ayrıca, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin “Özel Şartlar” başlıklı
6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında “Zabıt kâtibi, cezaevi kâtibi ve daktilograf kadrolarına
atanabilmek için; a) Fakülte veya yüksek okulların bilgisayar bölümü, adalet yüksekokulu, meslek yüksekokullarının adalet bölümü, adalet ön lisans programı, adalet meslek lisesi veya diğer lise ve dengi okulların ticaret veya bilgisayar bölümlerinden mezun olmak, b) En az lise veya dengi okul mezunu olup, daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak, c) Uygulama sınavından en az bir hafta önce Bakanlık internet sitesinde ilan edilecek yazılı metinler arasından, sınav sırasında her bir grup için komisyon tarafından çekilecek kura sonucu belirlenen ve adaylara yazılı olarak verilen bir metinden daktilo veya bilgisayar ile üç dakikada yanlışsız en az doksan kelime yazmak, (bu bende göre yapılacak uygulamalı sınavda başarılı sayılabilmek için; verilen metne sadık kalınıp kalınmadığına, yanlış yazılan kelime sayısı ile yazı içerisindeki kelime ve cümle tekrarları nedeniyle metnin anlam bütünlüğünün bozulup bozulmadığına dikkat edilir. Bu işlem yapılırken yanlış yazılan kelime sayısının toplam yazılan kelime sayısına oranının yüzde kırktan fazla olması halinde yazılan metnin anlam bütünlüğü şartını taşımadığı kabul edilir.)” hükmü düzenlenmiştir.
Mezkur Yönetmeliğe dayanılarak çıkılan 01/07/2019 tarihli ve 2019/984 sayılı zabıt katipliği alım ilanının 2 nci maddesinde ise “Komisyon Başkanlığınca yapılacak uygulamalı sınav ve/veya sözlü sınava, lisans mezunları için 2018 yılı Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS-
2018) KPSSP3, önlisans mezunları için 2018 yılı Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS-
2018) KPSSP93, ortaöğretim mezunları için 2018 yılı Kamu Personel Seçme Sınavında
(KPSS-2018) KPSSP94 puan türünden 70 ve daha yukarı puan alanlar başvurabilecektir.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Genel Müdürlüğümüzce Kamu
Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri uyarınca koordine edilen merkezi yerleştirme işlemlerinde adayların tercihte bulunabilmeleri için tercih yapmak istedikleri kadro ve pozisyonda istenilen nitelikleri taşımaları ve ilgili öğrenim durumundan mezun olmaları gerekmektedir. Ancak Adalet
Bakanlığı mezkûr Yönetmeliğin istisnalar başlıklı maddesinde kapsam dışındaki kurumlar arasında sayıldığından, Bakanlığın personel alım süreçlerinin kendi özel mevzuatları ve bu mevzuata göre yayımlanan personel alım ilanları çerçevesinde yürütülmesinin gerektiği değerlendirilmektedir.” Yönünde görüş bildirilmiştir.
4. Başvuruya konu iddialar hakkında görüş talebi içeren yazımıza istinaden Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı 03/09/2020 tarih ve E. 32721407-622.01 sayılı cevabi yazıda; “03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu Görevlerine İlk defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel
Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanan ve 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere 28 Ağustos 2018 tarihinde
Başkanlığımız internet sayfasında yayımlanan 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı (2018-KPSS
Ön lisans) Kılavuzunun 1.4. maddesinde “2018-KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir. Bu kılavuz sadece bu sınavın kural ve işlemlerini kapsamaktadır.”, “2.1. BAŞVURU KOŞULLARI” başlıklı maddesinde “Sınava, ön lisans programlarından mezun olanlar ile sınava başvuru sırasında mezun durumda olmayan ancak, sınavın geçerlik süresi (iki yıl) içinde ön lisans düzeyinde mezun olabilecek durumda olan adaylar başvurabilecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu hükümler doğrultusunda 2018-KPSS Ön Lisans sınavına, henüz mezun olmayan ancak sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) ön lisans programından mezun olabilecek durumda olan adaylar da başvurabilmektedir.
İlgi yazınız üzerine yapılan incelemede ‘in 14/09/2012 tarihinde Ön lisans düzeyinde bir okula kayıt yaptırdığı (EK-1), 09/07/2020 tarihinde Ön lisans düzeyinde mezun olduğu (Ek-2) belirlenmiştir. Adayın 2018 yılında katıldığı KPSS Ön Lisans sınavından aldığı
KPSSP93 puanı ise 70,45158’dir.
Başkanlığımız 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2. fıkrasının (b)
bendi uyarınca ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında görev almaya veya görevde yükselmeye yönelik sınavları ve gerektiğinde yerleştirme işlemlerini ilgili kurumun talebine bağlı olarak yapmakla görevli kılınmıştır.
İlgi yazınız ekinde yer alan belgelerden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyon
Başkanlığının 01/07/2019 tarihli ve 2019/984 sayılı zabıt katipliği ilanının 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmî Gazete”de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sözleşmeli’ Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır. Başkanlığımız mezkûr
Esasların sadece ek 2. maddesinin birinci fıkrasının a bendi kapsamında doğrudan yapılan merkezi yerleştirme işlemlerinden sorumlu olup başvuru konusu alım ilanı ek 2. maddesinin birinci fıkrasının a bendi kapsamında gerçekleştirilmemiştir.
Mezkûr Esasların ek 2. maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM
Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce Türkiye çapında yayımlanan yüksek tirajlı gazetelerden birinde ve varsa resmî internet sitelerinde ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur. Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.” hükmü uyarınca, başvuru konusu alım ilanı ile yapılan yerleştirme işleminde adayların başvuru belgelerinin kontrolü ve ilan edilen niteliklere uygunluğundan ilgili kurumca teşkil edilen komisyonun sorumlu olduğu değerlendirilmektedir.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 74.
maddesinin birinci fıkrasının i bendi uyarınca “Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek”, n bendi uyarınca “Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek” hususunda Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü yetkili kılındığından, başvuru konusu ile ilgili olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünden görüş alınabileceği değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
7. 10.07.2003 Tarih ve 25164 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur
Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin,
7.1. “Özel Şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(Değişik:RG-9/5/2006-26163) Genel
şartların yanında, atama yapılacak kadroların niteliğine göre aşağıdaki şartlar aranır:
…
6) Zabıt kâtibi, cezaevi kâtibi ve daktilograf kadrolarına atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-9/10/2010-27724) Fakülte veya yüksek okulların bilgisayar bölümü, adalet yüksekokulu, meslek yüksekokullarının adalet bölümü, adalet ön lisans programı, adalet meslek lisesi veya diğer lise ve dengi okulların ticaret veya bilgisayar bölümlerinden mezun olmak, b) En az lise veya dengi okul mezunu olup, (Ek ibare:RG-6/5/2014-28992) daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim
Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak, c) (Değişik:RG-6/5/2014-28992) Uygulama sınavından en az bir hafta önce Bakanlık internet sitesinde ilan edilecek yazılı metinler arasından, sınav sırasında her bir grup için komisyon tarafından çekilecek kura sonucu belirlenen ve adaylara yazılı olarak verilen bir metinden daktilo veya bilgisayar ile üç dakikada yanlışsız en az doksan kelime yazmak, (bu bende göre yapılacak uygulamalı sınavda başarılı sayılabilmek için; verilen metne sadık kalınıp kalınmadığına, yanlış yazılan kelime sayısı ile yazı içerisindeki kelime ve cümle tekrarları nedeniyle metnin anlam bütünlüğünün bozulup bozulmadığına dikkat edilir. Bu işlem yapılırken yanlış yazılan kelime sayısının toplam yazılan kelime sayısına oranının yüzde kırktan fazla olması halinde yazılan metnin anlam bütünlüğü şartını taşımadığı kabul edilir. )”,
7.2. “Genel Esaslar” başlıklı 9’uncu maddesinde, “Adalet komisyonlarının teklifi üzerine atama yapılacak kadroların; yeri, sınıfı, unvanı, derecesi ve sayısı Bakanlıkça belirlenir.
(Değişik ikinci fıkra:RG-9/10/2010-27724) Bu kadrolara ilk defa atanacaklar merkezi sınava girip en az yetmiş puan alanlar arasından, adalet komisyonlarınca sözlü veya gerektiğinde uygulamalı ve sözlü sınav sonucuna göre seçilirler. Emanet memuru, tebligat memuru, infaz ve koruma memuru, zabıt kâtibi ve cezaevi kâtibi kadroları için seçim yapılırken hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu, yüksekokulların adalet programı ile adalet ön lisans programı mezunlarına öncelik tanınır.”,
7.3. “İlân” başlıklı 10’uncu maddesinde, “Bu Yönetmeliğin 7 nci ve 9 uncu maddesine göre belirlenen kadrolar; ilgili sınav birimince başvuru süresinin bitiminden en az on beş gün önce olmak üzere Türkiye genelinde günlük yayınlanan tirajı en yüksek beş gazetenin en az birinde veya Bakanlık internet sitesinde ilan edilir.
(Mülga ikinci fıkra:RG-14/7/2012-28353)
Bu ilânda;
1) Atama yapılacak kadroların sınıfı, unvanı, derecesi, sayısı ve yeri
2) Başvurunun başlangıç ve bitiş tarihleri,
3) Başvuru yeri ve şekli,
4) Başvuruda aranacak şartlar,
5) Sınavın yeri ve zamanı,
6) Sınavın şekli,
gösterilir. ”,
7.4. “Sözlü sınav” başlıklı 14’üncü maddesinde, “…
(Ek üçüncü fıkra:RG-6/5/2014-28992) Zabıt kâtipliği, cezaevi kâtipliği ve daktilograf kadrolarına yapılacak atamalarda uygulamalı sınava merkezi sınavda alınan puanlar esas olmak kaydıyla, en yüksek puandan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının yirmi katı kadar aday çağırılır. Uygulamalı sınavda başarılı olanlar arasından doğru kelime sayısı esas alınmak kaydıyla en fazla doğru kelime yazan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının üç katı kadar aday sözlü sınava çağırılır.
…
Sözlü sınav;
1) İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi 40,
2) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi 20,
3) Genel kültür 20,
4) Bir konuyu kavrama ve ifade yeteneği 20,
puan olmak üzere toplam 100 puan üzerinden yapılır.
İlgilinin atanacağı kadronun gerektirdiği mesleki bilgi tespit edilirken;
1) Zabıt kâtipliği ve mübaşirliğe atanacaklara genel hukuk bilgisi ve kalem mevzuatına
…
ilişkin konuların bir veya birkaçından soru sorulur.
…
(Değişik altıncı fıkra:RG-14/7/2012-28353) Sözlü sınav bitirildikten sonra sınav kurulu veya adalet komisyonu üyelerince yapılan değerlendirme sonuçları EK 3-B Birleştirme Tutanağında gösterilir. İlgilinin sözlü sınavda başarılı sayılabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.
Sözlü sınav sonuçları EK 3-C Nihai Başarı Listesinin ilgili hanesine işlenir.”
7.5. “Nihaî Başarı Listesi” başlıklı 15’inci maddesinde, “(Değişik:RG-9/10/201027724)Nihai başarı listesi, adayların merkezi ve sözlü veya merkezi veya uygulamalı ve sözlü sınavda aldıkları puanların aritmetik ortalamasına göre en yüksek puandan başlayarak sıralanması suretiyle düzenlenir.
Emanet memuru, tebligat memuru, infaz ve koruma memuru, zabıt kâtibi ve cezaevi kâtibi kadrolarına atanacaklara ilişkin nihaî başarı listesi düzenlenirken; öncelikle hukuk fakültesi, adalet meslek yüksek okulu, yüksekokulların adalet programı ve adalet ön lisans programı mezunları en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sıralanır. Diğer adaylar ise bu sıralamayı takiben kendi aralarında en yüksek puandan başlayarak sıralanır. ”
7.6. “Sınavı Kazananların Atanması” başlıklı 18’inci maddesinde, “Sınavı kazananların atamaları, ilân edilen kadro sayısını geçmeyecek şekilde başarı listesindeki sıraya göre yapılır.
Atama şartlarını taşımayanların atamaları yapılmaz. Bu şekilde yapılan atamalar iptal edilir.
…
Ataması yapılanlardan, geçerli bir mazereti olmaksızın süresi içerisinde görevine başlamayanların veya atanma hakkından vazgeçenlerin ataması iptal edilir.
Yukarıdaki nedenlerle ataması iptal edilenlerin yerine başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılır. Bunlar dışında kalanlar herhangi bir hak iddiasında bulunamazlar. ”
8. 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar kısmının 1.4 maddesinde “2018- KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir…”
9. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanının 2. Paragrafında, “Komisyon Başkanlığımızca yapılacak uygulamalı sınav ve/veya sözlü sınava, önlisans mezunları için 2018 yılı Kamu
Personel Seçme Sınavında (KPSS-2018) KPSSP93, ortaöğretim mezunları için 2018 yılı
Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS-2018) KPSSP94 puan türünden 70 ve daha yukarı puan alanlar başvurabilecektir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyon Başkanlığının 01/07/2019 tarihli ve 2019/984 sayılı ilanına istinaden zabıt katipliği kadrosu için yapılan sınavda ”3. yedek” olarak listeye giren başvuran, nihai sonuçlara göre “1. yedek” olarak sıralamaya giren
’in “lise” mezunu olduğunu, fakat KPSS sonucunun “ön lisans” mezunları için geçerli olduğunu, adı geçen kişinin mezuniyeti ve KPSS sonucu puan türünün birbiri ile örtüşmediğini iddia ederek, adı geçenin atamasının iptalini ve ondan sonra gelen adayların mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
12. Zabit katipliği kadrosuna yapılacak atmalara ilişkin usul ve esasların düzenlendiği Adalet
Bakanlığı Memur Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen ilgili hükümlerinde, bu kadroya ilk defa atanacakların merkezi sınava girip en az yetmiş puan alanlar arasından, adalet komisyonlarınca sözlü veya gerektiğinde uygulamalı ve sözlü sınav sonucuna göre seçileceği, bu Yönetmeliğe göre belirlenen kadroların; ilgili sınav birimince başvuru süresinin bitiminden en az on beş gün önce olmak üzere Türkiye genelinde günlük yayınlanan tirajı en yüksek beş gazetenin en az birinde veya Bakanlık internet sitesinde ilan edileceği, bu ilanda başvuruda aranacak şartların yer alacağı, zabıt kâtipliği kadrosuna yapılacak atamalarda uygulamalı sınava merkezi sınavda alınan puanlar esas olmak kaydıyla, en yüksek puandan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının yirmi katı kadar adayın çağrılacağı, uygulamalı sınavda başarılı olanlar arasından doğru kelime sayısı esas alınmak kaydıyla en fazla doğru kelime yazan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının üç katı kadar aday sözlü sınava çağırılacağı, ilgilinin sözlü sınavda başarılı sayılabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerektiği, nihai başarı listesinin, adayların merkezi ve sözlü veya merkezi veya uygulamalı ve sözlü sınavda aldıkları puanların aritmetik ortalamasına göre en yüksek puandan başlayarak sıralanması suretiyle düzenleneceği, sınavı kazananların atamalarının, ilân edilen kadro sayısını geçmeyecek şekilde başarı listesindeki sıraya göre yapılacağı, atama şartlarını taşımayanların atamalarının yapılmayacağı, bu şekilde yapılan atamaların iptal edileceği, ataması iptal edilenlerin yerine başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılacağı öngörülmektedir.
13. İdareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın atmasının iptalini talep ettiği ’in lise mezunu olduğu, KPSS 93 (70.45158) puan türünü gösterir
2018 KPSS Önlisans Sonuç belgesini ibraz ettiği, başvurusunun 2018 Kamu Personel Seçme
Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar kısmının 1.4 maddesinde ”2018- KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir…” ibaresi bulunması sebebiyle kabul edildiği, nihai başarı listesinde yer alan asil adaylardan 2 adayın göreve başlamadan haklarından feragat etmesi nedeniyle 1. Yedek olan adı geçenin atmasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
14. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanının 2. Paragrafında yer verilen “Komisyon Başkanlığımızca yapılacak uygulamalı sınav ve/veya sözlü sınava, önlisans mezunları için 2018 yılı Kamu
Personel Seçme Sınavında (KPSS-2018) KPSSP93, ortaöğretim mezunları için 2018 yılı
Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS-2018) KPSSP94 puan türünden 70 ve daha yukarı puan alanlar başvurabilecektir.” Şeklindeki açıklamada, zabıt katipliği kadrosu için başvuran önlisans mezunu adayların 2018 KPSS’den KPSS 93 puan türünden 70 ve daha yukarı puan aldıklarını gösterir sonuç belgesi ile başvurabileceklerinin, ortaöğretim mezunlarının ise 2018 KPSS’den KPSS94 puan türünden 70 ve daha yukarı puan aldıklarını gösterir sonuç belgesi ile başvurabileceklerinin açıkça ifade edildiği görülmektedir.
15. Diğer yandan, ilgili idare tarafından her ne kadar lise mezunu olan ’in
KPSS 93 (70.45158) puan türünü gösterir 2018 KPSS Önlisans Sonuç belgesi ile yaptığı başvurusunun 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel
Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar kısmının 1.4 maddesinde ”2018- KPSS Ön Lisans, ön lisans programlarından (iki yıllık meslek yüksekokulları ve dengi açıköğretim) mezun olanlar ile sınavın geçerlilik süresi içerisinde (iki yıl) mezun olabilecek durumda bulunanlar içindir…” ibaresi sebebiyle kabul edildiği ifade edilmiş olsa da, yukarıda yer alan söz konusu ibarenin yalnızca 2018- KPSS Ön Lisans sınavına kimlerinin başvurabileceğini göstermeye yönelik olduğu, bir başka deyişle, söz konusu ibare ile önlisans programlarından mezun olan ve sınavın geçerlilik süresi içinde mezun olabilecek durumda olan adayların 2018 KPSS önlisans sınavına başvurabileceğinin ifade edildiği tartışmaya yer vermeyecek kadar açıktır. Nitekim gerek
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı gerekse de Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen görüş yazıları da söz konusu ibareden anlaşılması gerekenin ne olduğu hususunda Kurumumuzca yapılan değerlendirmeyi doğrular niteliktedir.
16. Somut olayda, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanının 2. Paragrafında yer alan açıklama ve 2018
Kamu Personel Seçme Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel Bilgiler, Temel İlke ve
Kurallar kısmının 1.4 maddesi uyarınca, ortaöğretim mezunu ’in zabıt katipliği kadrosuna 2018 KPSS’den KPSS94 puan türünden 70 ve daha yukarı puan aldığını gösterir sonuç belgesi başvurması gerekirken, henüz önlisans mezunu değil iken KPSS 93
70.45158 puan türünü gösterir 2018 KPSS Önlisans Sonuç belgesi başvurması ve bu
başvurunun kabul edilmesi işleminin, yukarıda yer verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi
Adalet Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanında öngörülen başvuru şartlarını karşılamadığı, bu itibarla, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama Ve Nakil Yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca ’in atamasının iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
17. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet
Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanının 2. Paragrafında yer alan açıklama, 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı Ön Lisans Başvuru Kılavuzunun Genel
Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar kısmının 1.4 maddesi, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün görüş yazıları birlikte göz önünde bulundurularak, ’in mezuniyeti ile
KPSS puan türünün İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanda öngörüldüğü şekilde birbiriyle örtüşmediği gerekçesiyle ilgili idarece tesis edilen atama işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Mezuniyeti ile KPSS puan türü İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu
Başkanlığının 1/7/2019 tarih ve 2019/984 sayılı Sınav İlanda öngörüldüğü şekilde birbiriyle örtüşmeyen KÜBRA AYDEMİR’in atmasının geri alınarak sırada beklemekte olan yedek adayın atmasının yapılması hususunda ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ADALET BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi