|
ÖZET: Sayıştay, bir belediyede zabıta kadrosunda olmayan veya zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığını tespit etmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, yalnızca zabıta memurluğuna atanabilen ve fiilen zabıta hizmeti yürüten personelin fazla mesai ücreti alabileceği, diğer personelin bu ücreti almasının mevzuata aykırı olduğu vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, zabıta biriminde destek hizmetleri veren ancak zabıta memuru kadrosunda bulunmayan kişilere fazla mesai ücreti ödenmesi suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunduğu belirlenmiştir. Bu durum, 5018 sayılı Kanun’un kamu zararını tanımlayan hükümleriyle de örtüşmektedir. Sonuç olarak, zabıta kadrosunda olmayan ve fiilen zabıta hizmeti yapmayan personele ödenen fazla çalışma ücretleri nedeniyle oluşan kamu zararı, ilgili harcama yetkililerine ve gerçekleştirme görevlilerine, faiziyle birlikte ödetilmesine karar verilmiştir. Bu karar, Sayıştay Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince temyiz edilebilir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2021 |
| Dairesi | 3 |
| Karar No | 453 |
| İlam No | 144 |
| Tutanak Tarihi | 11.05.2023 |
| Kararın Konusu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Fazla Çalışma Ücreti
………. Belediyesinde zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51 inci maddesinde; zabıta personelinin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği, zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara, yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu mesai ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Geçici görevlendirme” başlıklı 41 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin, zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği, geçici görev süresinin bir yıl içinde altı ayı geçemeyeceği belirtilmiştir. Diğer yandan, Yönetmeliğin “Zabıta memurluğuna atanma şartları” başlıklı 13 üncü maddesinde zabıta memurluğuna atanabilmek için özel şartlar (fiziki şartlar ve sınav şartı) belirlenmiştir.
Ayrıca, 31.12.2020 gün ve 31351 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetveli’nin (Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri İle Diğer Ücret Ödemelerini Gösterir Cetvel) “III. Fazla Çalışma Ücreti (B)- Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlığı altında;
“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti (…)
– Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için 594 Türk Lirasını,
(.) geçemez.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, atanabilmek için gerekli şartları sağlayan ve zabıta memurluğuna atanan zabıta memurlarına, fiilen zabıta görevi yapmaları karşılığında aylık maktu mesai ücreti ödenebileceği, buna karşın zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilen personele ise aylık maktu mesai ücreti ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; veznedar, memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni olup zabıta biriminde destek (büro) hizmetlerini ifa etmek üzere görevlendirildiği halde fiilen zabıta hizmeti gördürülen ve zabıta kadrosunda olsa da başka müdürlüklerde fiilen zabıta hizmeti yapmayan ya da zabıta kadrosunda olmayan kişilere de aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Her ne kadar bu personel hizmet gerekleri nedeniyle zabıta olarak görevlendirildikleri ve zabıta memurluğu görevinin bilfiil yerine getirildiği belirtilse de, adı geçen kişilerin zabıta memuru kadrolarında çalışabilmek için gerekli özel atama şartlarına sahip olmadan fiilen zabıta memuru olarak görevlendirilmeleri mevzuata uygun bulunmamaktadır. Bununla birlikte, diğer birimlerden zabıta birimine geçici olarak görevlendirilme yapılmasına izin veren mevzuat hükmü ise, kişilerin zabıta biriminde ancak destek personeli olarak çalıştırılabileceğini, bunun ötesine ise geçilemeyeceğini ifade etmektedir. Bu nedenle, söz konusu kişilerin maktu mesai ücreti alabilmeleri için fiili olarak zabıta memurluğu görevini yürütmeleri ve bu görevleri yerine getirirken de zabıta kadrolarında bulunmaları şartlarının birlikte oluşması gerekmektedir.
Bu itibarla, zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu oluşan toplam ………. TL kamu zararının;
– ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ……….’a,
– ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ……….’a,
– ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ……….’ya,
– ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ……….,’ya
– ………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ……….’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.