|
ÖZET: Başvuru, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan “Zabıta Memuru” alımına ilişkin sözlü mülakatın yeniden değerlendirilmesi talebini içermektedir. Başvuran, mülakatta çektiği dört sorudan üçüne doğru yanıt verdiğini ve uygulamalı sınavı 40 saniyenin altında tamamladığını belirterek, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) puanının 79,604165 olduğunu ifade etmiştir. İlgili ilanın kılavuzuna göre başarı puanının hesaplanması gerektiğini savunarak, puanının yanlış hesaplandığını ve 15. yedek sıraya düştüğünü belirtmiştir.
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi, yapılan mülakatın mevzuata uygun ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirildiğini, tüm adayların sınav öncesinde rahatlatılmaya çalışıldığını ve sınav sonuçlarının adaletli bir biçimde değerlendirildiğini açıklamıştır. Sözlü sınavda herhangi bir ses veya görüntü kaydının alınmadığı, ancak mülakatın düzenli ve şeffaf bir şekilde yapıldığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, sınav sürecinin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. Sonuç olarak, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin gelecekteki sözlü sınavları ses ve görüntü kaydı ile gerçekleştirmesi ve değerlendirme tutanaklarında adayların yanıtlarının kaydedilmesi önerilmiştir. Bu, sınavların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun bir şekilde yürütülmesi açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1148-S.22.1769
BAŞVURU NO : 2021/13166
KARAR TARİHİ : 25/01/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TEKİRDAĞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Mülakat sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin açmış olduğu “Zabıta
Memuru” kadrosu için sözlü mülakata katıldığını, sözlü mülakatta ilgili ilanın kılavuzunda da tarif edildiği üzere rastgele 4 soru çektiğini ve çekmiş olduğu 4 sorunun üçüne doğru yanıt verdiğini, ayrıca uygulamalı sınavı 40 saniyenin altında bitirenlere 100 tam puan verileceği şeklinde bilgilendirildiğini, Kamu Personeli
Seçme Sınavı (KPSS) puanının 79,604165 olduğunu, ilgili ilanın kılavuzunda başarı puanının [(Uygulamalı sınav puanı + Sözlü sınav puanı) / 2 + (KPSS Puanı) / 2] şeklinde hesaplanacağının açıklandığını, bu hesaplama neticesinde 83-84 civarında bir puan alması gerekirken 79 puan alarak 15.yedek durumuna düştüğünü belirterek başarı puanı hesaplamasının ilan kılavuzuna göre yapılmasını durumunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 26/10//2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Tekirdağ Büyükşehir
Belediye Başkanlığından alınan 04/11/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. “ T.C Kimlik Numaralı Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Zabıta
Memuru alım ilanına başvuru yapmış olması nedeniyle ve ilanda belirtilen şartları taşıması sonucu ilanda belirtilen uygulamalı ve sözlü sınava girmiş ve Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair sınav ve
Atama Yönetmeliğine uygun şekilde sınavı gerçekleştirilmiş olup, yönetmelikte de belirtildiği üzere “kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesi dikkate alınmıştır.” ,
/
2.2 “21.12.2019 tarihli Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği
kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 26.02.2021 gün ve sayılı yazısı ile Zabıta alımı izni alınmıştır.”,
2.3. “Başvuru sahibinin şikayete konu sözlü ve uygulamalı mülakat sınavına ilişkin başvuru alım ilanın bir örneği ektedir.”,
2.4. “Söz konusu sözlü ve uygulamalı sınav 05.07.2021-09.07.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.
05.07.2021 tarihinde uygulamalı ve sözlü mülakata girdiği Başkanlık Makamınca
oluşturulan sözlü sınav komisyonu huzurunda yapılmış olup adı geçene ait tutanaklar ekte bulunmaktadır.”,
2.5. “Sözlü sınav esnasında herhangi bir kamera kaydı kullanılmamıştır.”,
2.6. “Yapılan sözlü sınavda adaylara 15 (on beş ) adet soru zarfından kendisinin belirleyeceği bir soru zarfı seçtirilerek, soru zarfında bulunan sorular yöneltilerek cevaplaması istenilmiş ve cevapladığı sorular sınav komisyonunca tutanak altına alınmıştır.”,
2.7. “Adayların verdiği cevaplar kayda alınmamış olup, ancak sorulara verdiği cevaplar sınav komisyonunca tutanak altına alınarak verdiği cevaplara göre puanlama yapılmıştır.”,
2.8. “ 17.07.2021 tarihinde vermiş olduğu dilekçeye istinaden, 29.07.2021 gün ve sayılı yazımızla cevap verildiği yapılan sınavın yönetmelik ve kanunlar çerçevesinde gerçekleştirilerek değerlendirmeye tabi tutulması neticesinde sıralamanın yapıldığı ayrıca Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi olarak aksi bir durumun söz konusu olmadığı Zabıta Yönetmeliği ve ilgili Kanunlarda belirtilen şartlara uygun olarak sınav komisyonunca hakkaniyetli ve adaletli bir şekilde Zabıta Memuru alım sınavı yapılmıştır.”,
gözlemlenerek her kurul üyesinin uygulamaya esas puanını 100 puan üzerinden verildiği, 2.9. “Başvuru sahibi ile Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi arasında şikâyet konusu ile ilgili herhangi bir idari işlem bulunmamaktadır.” hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 5.2. “Sınav şartı” başlıklı 50 nci maddesi; “Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.” 6. 03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atanacakların seçimi ile kamu kurum ve kuruluşlarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen mesleklere atanacakların ön elemesi amacıyla yapılacak sınavların genel ilkeleri ile usul ve esaslarını tespit etmektir.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik; …
/
b) B Grubu Kadrolar; Kadroları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde yer alan, genel ve katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlar ile kurulan fonlar ve kefalet sandıkları, il özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yukarıda (a) bendinde belirtilmiş olan meslekler dışında, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atama yapılacak kadro ve görevlere, atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsar.” 6.3. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare
Birlikleri Kadrolarına Atanacakların Seçilmesi bölümünün “Seçme yöntemi ve duyuru” başlıklı 27/A maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşların B grubu kadrolarına bu Yönetmeliğin Dördüncü Bölümünde yer alan usul ve esaslara göre atama yapılabileceği gibi, KPSS (B) grubu puan sıralaması dikkate alınarak, açıktan atama yapılacak kadro sayısının beş katına kadar belirlenecek adaylar arasında yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlardaki başarı sırasına göre de atama yapılabilir.”
Atama için ayrı bir sınav yapılmasının öngörülmesi halinde atama yapılacak kadroların sayı, sınıf, unvan ve dereceleri, genel ve özel mevzuattaki atama koşulları, KPSS puan türü ve asgari puanları, sınavın yeri, zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi ilgili kurumlarca Resmî Gazete, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde ilan edilmek suretiyle adaylara duyurulur.” 6.4. “Sınav ilişkin esaslar” başlıklı 27/B maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşlarca yapılacak sınava başvuru şekli, sınavın türü, sınav konuları, sınav kurulunun teşkili, kurulun çalışma usul ve esasları, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, başarılı olan asil ve yedek adayların belirlenmesi usulü, sınav sonuçlarına itiraz ile sınava ilişkin diğer hususlar İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve
Şehircilik Bakanlığınca müştereken yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” 7. 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdarelere İlk Defa
Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve döner sermayeli kuruluşlara ilk defa memur olarak atanacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” 7.2. “Sınav duyurusu” başlıklı 9 uncu maddesi; “İdare, atama yapılacak kadro sayıları ile bu kadroların sınıf, unvan ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî
Gazete ile idarenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde duyurur.”
7.3. “Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 12 nci maddesi; “İdare, T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının uyumunu kontrol etmek suretiyle adayları KPSS puanlarına göre sıralayarak, en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere atama yapılacak boş kadro sayısının beş katı oranında adayı sınava çağırır. Sınava çağırılacak son sıradaki adayla aynı puana sahip olan diğer adaylar da sınava çağırılır. Sınava girmeye hak kazanan adaylar ve KPSS puanları idarenin internet sitesinde ilan edilir.” 7.4. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 13 üncü maddesi; “Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül eder. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde İdare dışından da kamu görevlileri sınav kurulunda üye olarak görevlendirilebilir.
Giriş sınavına, sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil)
kan ve sıhrî hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkarılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
Sınav kurulu; sınavın yapılması, değerlendirilmesi, başarı listesinin düzenlenmesi, sınav sonuçlarının ilanı, sınava ilişkin itirazların incelenip sonuçlandırılması ve sınavla ilgili diğer işleri yürütür.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.” 7.5. “Sınav konuları” başlıklı 14 üncü maddesi; Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.” 7.6. “Sınavın yapılması” başlıklı 15 inci maddesi; “Sınav, adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır. Hizmetin gerektirdiği hallerde sözlü sınav; araç, iş makinesi ve bilgisayar kullanımı ile sportif dayanıklılık gibi özellikleri ölçecek şekilde uygulamalı olarak da yapılabilir…
8. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; 8.1. “Atama izni ve sınav duyurusu” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası; “Belediye, atama yapılacak boş zabıta memuru kadro sayıları ile bu kadroların sınıf ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav
konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî Gazete ile belediyenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet adreslerinde duyurur.” 8.2. “Sınava kabul için ön şartlar” başlıklı 13/A maddesi; “Sınava katılmak isteyenlerin, sınava son başvuru tarihi itibariyle; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımaları, b) En az lise veya dengi okul mezunu olmaları, c) Tartılma ve ölçülme aç karnına, soyunuk ve çıplak ayakla olmak kaydıyla erkeklerde en az 1.67 metre, kadınlarda en az 1.60 metre boyunda olmak ve boyun 1 metreden fazla olan kısmı ile kilosu arasında (+,) 10 kilogramdan fazla fark olmaması, ç) Sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmaları, d) Geçerlilik süresi dolmamış KPSS puan türünden, sınav duyurusunda belirtilmiş olan asgari puanı almış olmaları, gerekir.” 8.3. “Sınav konuları” başlıklı 13/D maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konularını kapsar.
(Ek:RG-2/4/2020-31087) Uygulamalı sınav; kadro unvanına ilişkin mesleki bilgi ve yeteneğin ölçülmesi ile sportif dayanıklılık gibi özelliklerin ölçülmesini kapsayacak şekilde yapılır.” 8.4. “Sınavın yapılması” başlıklı 13/E maddesi; “(Değişik:RG-2/4/2020-31087) Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılır.” 8.5. “Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı” başlıklı 13/F maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav, bu Yönetmeliğin 13/D maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan konularda 25’er puan olmak üzere toplamda 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
/
Uygulamalı sınav, 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda değerlendirme; sınavın birinci bölümünün %50’si, uygulamalı olan ikinci bölümünün %50’si alınarak sınav puanı hesaplanır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması şarttır.
Adayların atamaya esas başarı puanı, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirlenir ve belediyenin internet adresinde ilan edilir.
Adayların atanmaya esas başarı puanlarının aynı olması halinde KPSS puanı yüksek olana öncelik tanınır.
En yüksek başarı puanından başlamak üzere atama yapılacak kadro sayısı kadar aday asıl aday olarak belirlenir. Belediye, asıl aday sayısı kadar yedek aday da belirleyebilir. Asıl ve yedek aday listeleri de belediyenin internet adresinde ilan edilir ve listede yer alanlara ayrıca yazılı tebligat yapılır.” hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin açmış olduğu “Zabıta Memuru” kadrosu için sözlü mülakata katıldığını, sözlü mülakatta ilgili ilanın kılavuzunda da tarif edildiği üzere rastgele 4 soru çektiğini ve çekmiş olduğu 4 sorunun üçüne doğru yanıt verdiğini, ayrıca uygulamalı sınavı 40 saniyenin altında bitirenlere 100 tam puan verileceği şeklinde bilgilendirildiğini, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) puanının 79,604165 olduğunu, ilgili ilanın kılavuzunda başarı puanının [(Uygulamalı sınav puanı + Sözlü sınav puanı) / 2 + (KPSS Puanı) / 2] şeklinde hesaplanacağının açıklandığını, bu hesaplama neticesinde 83-84 civarında bir puan alması gerekirken 79 puan alarak 15.yedek durumuna düştüğünü belirterek başarı puanı hesaplamasının ilan kılavuzuna göre yapılmasını durumunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
11. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; yapılan mülakatın mevzuata uygun ve şeffaf olduğu. Kurumca yapılan uygulamalı sınavın tamamen mevzuat hükümlerine uygun olarak açık, şeffaf ve titizlikle yapıldığı, tüm adayların sınav öncesi rahatlatılmaya çalışıldığı, Kurum olarak amaçlarının, Zabıta Memuru unvanı göz önüne alınarak Kuruma en uygun adayın belirlenebilmesi olduğu, sınavda herhangi bir ses kaydı veya kamera kaydı alınmadığı ve mevzuatta da böyle bir hüküm bulunmadığı hususları ifade edilmiştir.
/
12. Başvuru konusu talep incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından gerçekleştirilen sınavın mevzuata, sınav duyurusuna uygun ve objektif değerlendirme kriterleri esas alınarak gerçekleştirilmesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
13. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
14. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “Değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
15. Somut olayda Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; Tekirdağ Büyükşehir
Belediye Başkanlığı tarafından yapılan duyuruda; 15.1. Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre Genel İdare Hizmetleri Sınıfında zabıta memuru pozisyonunda istihdam edilmek üzere 50 adet zabıta memuru alınacağı ve KPSS P3 puan türünde 60 taban puan üzeri adayların başvurusunun kabul edileceği,ilan edilen kadrolara atanmak için başvuracak adayların
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasında belirtilen genel şartlara sahip
olmaları gerektiği, aynı zamanda Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/A maddesinde yer alan özel şartların karşılanması gerektiği ve sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olma şartının arandığı, belediyece
T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının uyumunu kontrol etmek suretiyle adayların KPSS puanına göre sıralanarak, en yüksek puanlı adaydan başlanmak üzere atama yapılacak unvan için boş kadro sayısının beş katı oranında adayın; sözlü ve uygulamalı sınava çağrılacağı, 15.2. Zabıta memuru alımı için sözlü ve uygulamalı sınav yapılacağı, sözlü ve uygulamalı sınavlar 05.07.2021-09.07.2021 tarihleri arasında ve sözlü ve uygulamalı sınav Namık Kemal Üniversitesi Kapalı
Spor Salonu Namık Kemal Üniversitesi Namık Kemal Mahallesi Kampüs Caddesi No: 1
Süleymanpaşa/TEKİRDAG adresinde gerçekleştirileceği, sözlü sınav konularının “Türkiye Cumhuriyeti
Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili temel mevzuat konuları” olduğu, uygulamalı sınavın ise kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesi ve sportif dayanıklılık gibi özelliklerin ölçülmesini kapsayacak şekilde yapılacağı,
15.3. Sözlü sınavın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, 657 Sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili temel mevzuat konularında 25’er puan değerinde dört soru olmak üzere toplamda 100 puan ve uygulamalı sınavın ise 100 tam puan üzerinden yapılacağı, sınavda değerlendirmenin sözlü sınavın %50’si, uygulamalı sınavın %50’si alınarak sınav puanı hesaplanacağı, sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması gerektiği, adayların atamaya esas başarı puanının ise belediye tarafından yapılan sözlü ve uygulamalı sınav sonucu hesaplanan sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirleneceği ve Belediyenin internet adresinde ilan edileceği, bilgileri edinilmiştir.
16. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak
Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik kamuya personel alımına ilişkin genel usul ve esasları; Mahalli
İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği ve Belediye Zabıta Yönetmeliği ise
Belediye bünyesinde çalıştırılmak üzere personel alımına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Tekirdağ
Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Tekirdağ Büyükşehir Belediyesine İlk Defa Atanmak Üzere
Memur Alımı duyurusunun ve 05.07.2021-09.07.2021 tarihleri arasında yapılan sınavın, yukarıda belirtilen ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslar kapsamında yapılıp yapılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
17. Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde; yapılacak atamalar için boş kadro sayısının beş katına kadar adayın sınava katılacağı, 13 üncü maddesinde sınav kurulunun, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül edeceği, 14 üncü maddesinde sözlü sınav konularının Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Mahalli
İdareler ile ilgili temel mevzuat konularından oluşacağı, 16 ncı maddesinde ise atamaya esas başarı puanının idare tarafından yapılan sınav ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınarak belirleneceği düzenlemelerine yer verilmiş, benzer düzenlemelere Belediye Zabıta Yönetmeliğinde de yer verilerek aynı zamanda Beldiye Zabıta Yönetmeliğinin 13/E maddesinde sınavın adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılacağı ifade edilmiştir.
18. Anılan düzenlemeler kapsamında Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından duyurusu yapılan
Tekirdağ Belediyesine Büyükşehir İlk Defa Atanmak Üzere Memur Alım İlanında yer alan düzenlemeler ve şartların Kurumumuzca tetkiki neticesinde yürürlükteki mevzuata aykırı bir durum tespit edilememiştir.
19. Başvuranın sözlü sınavda sorulan dört sorunun üçüne doğru yanıt vermesine rağmen, başarı puanının yanlış hesapladnığı iddiası hakkında yapılan incelemede;
– Fatih Belediye Başkanlığı bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre açıktan atama yoluyla 40 zabıta memuru kadrosuna atanmak üzere düzenlenen sınava 136 adayın girmeye hak kazandığı, /
– Adaylar için Türkiye Cumhuriyet Anayasası konusundan 100 soru, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi konusundan 100 soru, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat konusundan 100 soru, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu konusundan 100 soru, ZabıtaMemuru kadro unvanına ilişkin Mesleki ve Uygulamalı
Bilgi ve Yetenek Konusundan 100 soru olmak üzere toplam 500 adet sözlü sınav sorusunun hazırlandığı, – Sözlü sınav ve uygulamalı sınavın 24/05/2021 – 28/05/2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, başvuran sözlü ve uygulamalı sınavının 05/07/2021 tarihinde yapıldığı, – Sözlü sınavda adaylara sorulacak sınav konularının Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde ve Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/D maddesinde düzenlendiği, ilgili düzenlemelere göre adayların sözlü sınav konularının Türkiye Cumhuriyet Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat, Devlet Memurları Kanunu konuları olduğu, – İdarenin gönderdiği cevabi yazılardan, başvuranın şikayet dilekçesinde de belirttiği üzere tüm soruların cam fanuslarda şeffaf bir şekilde adaylar tarafından çekilmek suretiyle sorulduğu, hiçbir adayın sorusunu sınav kurulunun seçerek sormadığı, – Başvuranın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası konusundan fanus içerisinden 53 numaralı “Mahalli idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması hangi organ tarafından yapılır?” sorusunu çektiği, – Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi konusundan 90 numaralı “Kıbrıs Barış Harekatı hangi tarihte gerçekleşmiştir?” sorusunu çektiği, – 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu konusundan 21 numaralı “Kurum ve kuruluşlar 657 sayılı Kanun kapsamında çalıştırdıkları personele ait kadrolarda yüzde kaç oranında engelli çalıştırmak zorundadır?” sorusunu çektiği, – Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat konusundan 62 numaralı “5355 sayılı Mhalli İdareler Birliği
Kanununa göre kamulaştırma işlemlerinin gerektirdiği kamu yararı kararını almak birliğin hangi organının görev ve yetki alnları içerisindedir?” sorusunu çektiği, bilgileri edinilmiştir.
21. Başvuranın sözlü sınav başarı puanının 61 olduğu ve yapılan puanlamanın; 1. ÜYE 2. ÜYE 3. ÜYE 4. ÜYE 5. ÜYE Genel Ort (BAŞKAN) Toplam
S-1 20 20 20 25 20
S-2 0 0 0 0 0
S-3 20 20 20 25 20
/
S-4
20 20 20 15 20
Toplam 60 60 60 65 60 305 61
Parkur P. 100
yukarıdaki tabloda gösterilen şekilde yapıldığı tutanak altına alınmıştır.
22. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde; komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve subjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
23. Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği ve Belediye Zabıta
Yönetmeliği hükümleri ışığında Kurumumuzca yapılan incelemede; söz konusu sözlü sınav konularının mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlendiği, yine 14 üncü paragrafta belirtilen
Danıştay kararı doğrultusunda adaylara sorulan soruların kaya geçirilerek hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği; ancak adayların sorulan sorulara verdikleri cevabın kayda geçirilmediği tespitlerine ulaşılmıştır.
24. Yine her bir komisyon üyesince başvuran için doldurulup imza altına alınan değerlendirme formlarının incelenmesinden, komisyon tarafından verilen puanların ortalamasının hesaplanmasında komisyon başkanı da dahil olmak üzere komisyon üyelerinin verdikleri not ağırlıklarının birbirine yakın olarak olarak değerlendirildiği, komisyon üyelerinden birisinin başvuranın iddia ettiği şekilde mülakat esnasında belirli bir süreliğine dışarı çıktığı iddiası bakımından ise komisyon üyeleri ve başkanının başvuran için verdikleri puanlar arasında dikkat çekici farklılıklar bulunmadığı, mülakatta başvuranın eşit olmayan bir değerlendirmeye tabi tutulduğunu ortaya koyacak somut bilgi ve belgeler tespit edilemediği sonucuna varılmıştır.
25. Başvuranın uygulamalı sınavdan 100 tam puan alması gerektiği iddiası hakkında yapılan incelemede;
25.1. Komisyon değerlendirme formları incelendiğinde; Parkur derecesinin 37,9 saniyeolduğu başvuranın iddiasında olduğu gibi 40 saniyenin altında kaldığı ve komisyonca tarafına 100 tam puan takdir edildiği görülmüştür.
26. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, yargı kararları ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Tekirdağ Büyükşehir Belediye
Başkanlığının düzenlemiş olduğu zabıta memuru alımı sınavında ve sınava ilişkin süreçte başvuranın
mülakat sonucu ile ilgili idarece gerçekleştirilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
28. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav esnasında ses ve görüntü ile sözlü sınavı kayıt altına alması sınavın objektif olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir. Zira ses ve görüntü kaydının mevcudiyeti halinde olası bir ihtilafta yapılacak incelemede objektif sonuçlara ulaşılacaktır.
Ancak idare tarafından sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmamış olup, idarenin bundan sonraki sınavlarda anılan hususlara uygun davranması gerektiği değerlendirilmektedir.
29. Öte yandan somut olayda idarece Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden değerlendirme tutanaklarında sadece komisyon üyelerinin adaylara vermiş oldukları puanların kayıt altına alındığı; ancak adayların sorulara verdikleri cevapların değerlendirme tutanaklarında gösterilmediği tespit edilmiş olup hem Danıştay kararları çerçevesinde hem de Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; bu durumun tek başına sınav sonucunu etkileyecek ve sınavın objektifliğini zedeleyecek bir durum olmadığı kanaatine varılmış olsa dahi bundan sonra yapılacak sınavlarda bu duruma dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
30. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Tekirdağ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması, ayrıca sınava ilişkin değerlendirme tutanaklarında adayların vermiş olduğu cevapların kayda geçirilmesi yönünde TEKİRDAĞ
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
/
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
TEKİRDAĞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için TEKİRDAĞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/