|
ÖZET: Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından yapılan Zabıta Memuru alımına yönelik sözlü sınavda, başvuranın KPSS puanı 82,24 ve uygulamalı sınav puanı 84 olmasına rağmen, sözlü sınavda 30 puan alarak başarısız sayılması üzerine yaptığı itiraz, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. İdare, sözlü sınavın hukuk kurallarına uygun yapıldığını ve yeniden sınav yapılmasının mümkün olmadığını savunmuştur. Ancak, sözlü sınavın kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve denetime imkan verecek şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, sözlü sınavda adaylara sorulan soruların kapalı zarftan seçilmediğini, verilen puanların belirsiz gerekçelerle kaydedildiğini ve ses/görüntü kaydının alınmadığını tespit etmiştir. Bu durum, başvuranın sınavının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak, Çankaya Belediye Başkanlığı’na, sözlü sınavın belirtilen ilkelere uygun olarak yenilenmesi tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8237-S.22.12616
BAŞVURU NO : 2022/1453
KARAR TARİHİ : 27/06/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Çankaya Belediyesi tarafından yayımlanan 2021 yılı zabıta memuru alım ilanına başvuru yaptığını, KPSS puanının 82,24 olduğunu, başvurudaki spor sınavı puanının 85 olduğunu, mülakata hak kazandığını, mülakatta sorulan sorulara doğru cevaplar verdiği halde mülakat puanına 30 verilerek elendiğini, durumu Belediye idaresine yazılı olarak anlattığını, ancak
Belediye tarafından verilen cevapta mülakat puanına neden 30 verildiğine dair açıklama olmadığını belirterek, söz konusu mülakat sınavı ile ilgili mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 17/03/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Çankaya Belediye
Başkanlığı tarafından gönderilen 01/04/2022 tarihli ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın, 04-15 Ekim 2021 tarihleri arasında icra edilen sözlü ve uygulamalı sınavı ile ilgili olarak
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/Ç Maddesinde yer alan hükümler gereğince teşkil edilen Sınav
Kuruluna ilişkin 08/09/2021 tarih ve sayılı Başkanlık Olur’u ile Sözlü Sınav ve Uygulamalı Sınav tutanaklarının yazı ekinde gönderildiği, 2.2. Sözlü ve uygulamalı sınav sürecinin Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/Ç, 13/D, 13/E ve 13/F maddeleri kapsamında; adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde sözlü ve uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapıldığı, adaylara sorulacak sorular ve cevaplarının tutanağa bağlanarak imza altına alındığı, sözlü sınav soru ve cevap kitapçığının yazı ekinde gönderildiği, ayrıca her bir adaya sorulan soruların sözlü sınav tutanağında her aday için ayrı ayrı düzenlendiği,
2.3. Başvuranın, sözlü sınava ilişkin itiraz dilekçesi ile Başkanlığın 09/11/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısının ve sözlü sınav sonuçlarına ilişkin kaç kişinin hangi puan ile başarılı olduğunu gösterir sınav sonuç çizelgesinin yazı ekinde sunulduğu, 2.4. Sözlü ve uygulamalı sınava ilişkin tüm işlemlerin eksiksiz olarak, mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiği, başvurana ait sınav tutanağının yazı ekinde gönderildiği, ayrıca herhangi bir görüntülü ve sesli kayıt bulunmadığı, 2.5. Sınavın tüm adayların bilgi ve yetenekleri ölçecek şekilde sözlü ve uygulamalı olarak iki bölüm halinde yapıldığı, sınav sonuçlarının belediyenin internet adresinden ilan edildiği ve listede yer alanlara ayrıca yazılı tebligat yapıldığı, sınav sonuçlarına yapılan yazılı itirazların yedi gün içerisinde sonuçlandırıldığı ve ilgililere yazılı olarak bilgi verildiği, başarı listesine göre sınavı asıl olarak kazanan adaylardan atanmayı haiz olduğu tespit edilenlerin atamalarının yapıldığı, dolayısıyla şikâyet konusu talebinin çözüme kavuşturulması yönünde Belediyenin bu aşamada yapabileceği herhangi bir işlem bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
şikâyetleri inceler.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesi;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ” 5.2. “Sınav şartı” başlıklı 50 nci maddesi; “Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.” 6. 03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atanacakların seçimi ile kamu kurum ve kuruluşlarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen mesleklere atanacakların ön elemesi amacıyla yapılacak sınavların genel ilkeleri ile usul ve esaslarını tespit etmektir.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik; …
b) B Grubu Kadrolar;Kadroları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde yer alan, genel ve katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlar ile kurulan fonlar ve kefalet sandıkları, il özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yukarıda (a) bendinde belirtilmiş olan meslekler dışında, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atama yapılacak kadro ve görevlere, atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsar.” 6.3. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare
Birlikleri Kadrolarına Atanacakların Seçilmesi bölümünün “Seçme yöntemi ve duyuru” başlıklı 27/A maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşların B grubu kadrolarına bu Yönetmeliğin Dördüncü Bölümünde yer alan usul ve esaslara göre atama yapılabileceği gibi, KPSS (B) grubu puan sıralaması dikkate alınarak, açıktan atama yapılacak kadro sayısının beş katına kadar belirlenecek adaylar arasında yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlardaki başarı sırasına göre de atama yapılabilir.”
Atama için ayrı bir sınav yapılmasının öngörülmesi halinde atama yapılacak kadroların sayı, sınıf, unvan ve dereceleri, genel ve özel mevzuattaki atama koşulları, KPSS puan türü ve asgari puanları, sınavın yeri, zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi ilgili kurumlarca Resmî Gazete, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde ilan edilmek suretiyle adaylara duyurulur.” 6.4. “Sınav ilişkin esaslar” başlıklı 27/B maddesi; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşlarca yapılacak sınava başvuru şekli, sınavın türü, sınav konuları, sınav kurulunun teşkili, kurulun çalışma usul ve esasları, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, başarılı olan asil ve yedek adayların belirlenmesi usulü, sınav sonuçlarına itiraz ile sınava ilişkin diğer hususlar İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve
Şehircilik Bakanlığınca müştereken yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” 7. 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdarelere İlk Defa
Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi;
“Bu Yönetmeliğin amacı; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve döner sermayeli kuruluşlara ilk defa memur olarak atanacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” 7.2. “Sınav duyurusu” başlıklı 9 uncu maddesi; “İdare, atama yapılacak kadro sayıları ile bu kadroların sınıf, unvan ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî
Gazete ile idarenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde duyurur.” 7.3. “Başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 12 nci maddesi; “İdare, T.C. kimlik numarası ile ÖSYM kayıtlarının uyumunu kontrol etmek suretiyle adayları KPSS puanlarına göre sıralayarak, en yüksek puanlı adaydan başlamak üzere atama yapılacak boş kadro sayısının beş katı oranında adayı sınava çağırır. Sınava çağırılacak son sıradaki adayla aynı puana sahip olan diğer adaylar da sınava çağırılır. Sınava girmeye hak kazanan adaylar ve KPSS puanları idarenin internet sitesinde ilan edilir.” 7.4. “Sınav kurulu ve görevleri” başlıklı 13 üncü maddesi; “Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül eder. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde İdare dışından da kamu görevlileri sınav kurulunda üye olarak görevlendirilebilir.
Giriş sınavına, sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil)
kan ve sıhrî hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkarılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
Sınav kurulu; sınavın yapılması, değerlendirilmesi, başarı listesinin düzenlenmesi, sınav sonuçlarının ilanı, sınava ilişkin itirazların incelenip sonuçlandırılması ve sınavla ilgili diğer işleri yürütür.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.” 7.5. “Sınav konuları” başlıklı 14 üncü maddesi; Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.” 7.6. “Sınavın yapılması” başlıklı 15 inci maddesi; “Sınav, adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır. Hizmetin gerektirdiği hallerde sözlü sınav; araç, iş makinesi ve bilgisayar kullanımı ile sportif dayanıklılık gibi özellikleri ölçecek şekilde uygulamalı olarak da yapılabilir…”
8. 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; 8.1. “Atama izni ve sınav duyurusu” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası; “Belediye, atama yapılacak boş zabıta memuru kadro sayıları ile bu kadroların sınıf ve derecelerini; sıralamaya esas olacak KPSS puan türü ile asgari puanı; başvuru tarihleri ile başvuru yöntemini; başvuru yapacak adayda aranılacak nitelikler ile istenilen belgeleri; yapılacak sınavın yeri, zamanı, türü, sınav konuları ve değerlendirme yöntemi ile gerekli görülen diğer hususları son başvuru tarihinden en az 30 gün önce Resmî Gazete ile belediyenin ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet adreslerinde duyurur.” 8.2. “Sınava kabul için ön şartlar” başlıklı 13/A maddesi; “Sınava katılmak isteyenlerin, sınava son başvuru tarihi itibariyle; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımaları, b) En az lise veya dengi okul mezunu olmaları, c) Tartılma ve ölçülme aç karnına, soyunuk ve çıplak ayakla olmak kaydıyla erkeklerde en az 1.67 metre, kadınlarda en az 1.60 metre boyunda olmak ve boyun 1 metreden fazla olan kısmı ile kilosu arasında (+,) 10 kilogramdan fazla fark olmaması, ç) Sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmaları, d) Geçerlilik süresi dolmamış KPSS puan türünden, sınav duyurusunda belirtilmiş olan asgari puanı almış olmaları, gerekir.” 8.3. “Sınav konuları” başlıklı 13/D maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav; a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat, konularını kapsar.
(Ek:RG-2/4/2020-31087) Uygulamalı sınav; kadro unvanına ilişkin mesleki bilgi ve yeteneğin ölçülmesi ile sportif dayanıklılık gibi özelliklerin ölçülmesini kapsayacak şekilde yapılır.” 8.4. “Sınavın yapılması” başlıklı 13/E maddesi; “(Değişik:RG-2/4/2020-31087) Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılır.” 8.5. “Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı” başlıklı 13/F maddesi; “Yazılı veya sözlü sınav, bu Yönetmeliğin 13/D maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan konularda 25’er puan olmak üzere toplamda 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Uygulamalı sınav, 100 tam puan üzerinden yapılır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda değerlendirme; sınavın birinci bölümünün %50’si, uygulamalı olan ikinci bölümünün %50’si alınarak sınav puanı hesaplanır ve sınav kurulu üyelerince verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir.
Sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması şarttır.
Adayların atamaya esas başarı puanı, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirlenir ve belediyenin internet adresinde ilan edilir.
Adayların atanmaya esas başarı puanlarının aynı olması halinde KPSS puanı yüksek olana öncelik tanınır.
En yüksek başarı puanından başlamak üzere atama yapılacak kadro sayısı kadar aday asıl aday olarak belirlenir. Belediye, asıl aday sayısı kadar yedek aday da belirleyebilir. Asıl ve yedek aday listeleri de belediyenin internet adresinde ilan edilir ve listede yer alanlara ayrıca yazılı tebligat yapılır.” hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından Zabıta
Memuru alımı için yayımlanan ilana istinaden yapmış olduğu başvuru üzerine yapılan sözlü ve uygulamalı sınavlara katıldığını, KPSS puanının 82,24 olduğunu, uygulamalı sınav puanının 84 puan olduğunu, ancak sözlü sınavda sorulan sorulara doğru cevaplar verdiği halde kendisine 30 puan verilerek başarısız sayıldığını belirterek, söz konusu sözlü sınav ile ilgili mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
11. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; sözlü sınava katılan tüm adaylara yöneltilen sorular ile cevap anahtarının önceden hazırlandığı, başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavın hukuk kuralları çerçevesinde yapıldığından sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması imkânının bulunmadığı, sözlü sınavı kazanan adayların görevine başlamış olduğu ve başvuran sözlü sınavda başarılı olamadığı için giderilebilecek bir mağduriyet durumunun söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
12. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
13. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında, sözlü sınavda “Değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden
hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
14. Başvuru konusu sınavla ilgili olarak, Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından yayımlanan “Zabıta
Memuru Alım İlanı” kapsamında; 14.1. Çankaya Belediye Başkanlığı bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere; Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre unvanı, sınıfı, derecesi, adedi, nitelikleri, KPSS puan türü, KPSS taban puanı ve diğer şartları taşımak kaydıyla belirtilen boş kadrolara açıktan atama yoluyla zabıta memuru alınacağı, 14.2. Sözlü ve Uygulamalı Sınavın 04-15 Ekim 2021 tarihleri arasında (Cumartesi-Pazar günleri hariç)
Şehit Gönenç Caddesi No: 20/1 Maltepe-ÇANKAYA/ANKARA adresindeki Çankaya Belediye Başkanlığı
Zabıta Müdürlüğü hizmet binasında yapılacağı, 14.3. Sözlü sınavın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili Temel Mevzuat konularında 25’er puan olmak üzere toplamda 100 puan ve uygulamalı sınavın ise 100 tam puan üzerinden yapılacağı, sınavda değerlendirmenin sözlü sınavın %50’si, uygulamalı sınavın %50’si alınarak sınav puanının hesaplanacağı, sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınması gerektiği, adayların atamaya esas başarı puanının ise belediye tarafından yapılan sözlü ve uygulamalı sınav sonucu hesaplanan sınav puanı ile KPSS puanının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirleneceği ve Belediyenin internet adresinde ilan edileceği belirtilmiştir.
15. Konuyla ilgili mevzuat kapsamında; Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama
Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde, yapılacak atamalar için boş kadro sayısının beş katına kadar adayın sınava katılacağı, 13 üncü maddesinde sınav kurulunun, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri insan kaynaklarından sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek toplam beş üyeden teşekkül edeceği, 14 üncü maddesinde sözlü sınav konularının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, 657 Sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Mahalli İdareler ile ilgili temel mevzuat konularından oluşacağı, 16 ncı maddesinde atamaya esas başarı puanının idare tarafından yapılan sınav ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınarak belirleneceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/E maddesinde sınavın adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü ile uygulamalı olmak üzere iki bölüm halinde yapılacağı, 13/F maddesinde sınavın birinci bölümünün %50’si, uygulamalı olan ikinci bölümünün %50’si alınarak sınav puanının hesaplanacağı ve sınav kurulu üyelerince verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, sınavda başarılı sayılmak için en az 60 puan alınmasının şart olduğu düzenlemelerine yer verilmiştir.
16. Başvuranın girmiş olduğu sözlü sınav ile ilgili olarak; – Çankaya Belediye Başkanlığı bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre açıktan atama yoluyla zabıta memuru kadrosuna atanmak üzere düzenlenen sözlü ve uygulamalı sınavların 04/10/2021-15/10/2021 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, başvuranın sözlü ve uygulamalı sınavlarının 06/10/2021 tarihinde yapıldığı, – Sözlü sınavda adaylara sorulan sınav konularının Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve
Atama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde ve Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/D maddesinde
düzenlendiği, ilgili düzenlemelere göre adayların sözlü sınav konularının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat, Devlet Memurları Kanunu konuları olduğu, – İdarenin gönderdiği cevabi yazıdan, sözlü sınav sorularının belirlenen konu başlıklarına göre önceden hazırlandığı, ancak sözlü sınav esnasında adaylara sorulan soruların sınav kurulu tarafından belirlendiği, – Başvurana Türkiye Cumhuriyeti Anayasası konusundan 42 numaralı“Sayıştay’ın görevleri nelerdir?” sorusunun sorulduğu, – Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi konusundan 11 numaralı “Atatürk’ün Cumhuriyet ve Cumhuriyetçilik anlayışının dayandığı temel ilkeler nelerdir?” sorusunun sorulduğu, – 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu konusundan 9 numaralı“657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memur disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı nereye itiraz edebilir?” sorusunun sorulduğu, – Mahalli İdarelerle İlgili Temel Mevzuat konusundan 31 numaralı “Yerinden yönetim kuruluşları kaça ayrılır ve bunlar nelerdir?” sorusunun sorulduğu, anlaşılmıştır.
17. Yukarıda belirtildiği şekilde gerçekleştirilen sözlü sınav sonucunda, başvuranın sözlü sınav puanının
30 olduğu ve yapılan puanlamanın aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde yapıldığı tutanak altına alınmıştır.
1. ÜYE 2. ÜYE 3. ÜYE 4. ÜYE 5. ÜYE ORTALAMA
(BAŞKAN)
T.C.
15 15 15 15 15 15
ANAYASASI
ATATÜRK
15 15 15 15 15 15
İLKELERİ ve
İNKILAP
TARİHİ
657 SAYILI
0 0 0 0 0 0
DMK
MAHALLİ
0 0 0 0 0 0
İDARE
MEVZUATI
TOPLAM
30 30 30 30 30 30
18. Somut olayda, Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın girmiş olduğu sözlü sınav ile ilgili olarak Sınav Kurulunun usulüne uygun olarak biri başkan olmak üzere toplam beş üyeden oluşturulduğu, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlandığı, bununla birlikte başvuranın kendisine sorulacak soruları kapalı zarftan çekme usulü ile kendisinin belirlemediği, sözlü sınav değerlendirme tutanaklarında kurul üyelerinin başvurana vermiş oldukları puanların ayrı ayrı kayıt altına alındığı, ancak kurul üyelerinin sorulara verdikleri puanların gerekçelerinin (eksik cevap, yanlış cevap gibi
belirsiz gerekçeler haricinde) değerlendirme tutanaklarında açık bir şekilde gösterilmediği ve idare tarafından başvuru konusu sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşılmıştır.
19. Öte yandan, idare tarafından Kurumumuza gönderilen sözlü sınav tutanakları ve sınav sonuç çizelgesi incelendiğinde; başvurana sözlü sınavda sınav kurulu tarafından sorulan sorular üzerinden kurul üyelerinin yaptıkları değerlendirmeler neticesinde hayatın olağan akışına aykırı olacak şekilde her bir kurul üyesince her bir soru için aynı gerekçelerle aynı puan olmak üzere toplamda 30 puan verildiği, başvuranın uygulamalı sınav puanının 85 olduğu, başvuranın sözlü sınavının %50’si ve uygulamalı sınavının %50’si alınmak suretiyle 57,50 puan olarak hesaplanan sınav puanı 60 puanın altında kaldığından başarısız sayıldığı tespit edilmiştir.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın girmiş olduğu sözlü sınav ile ilgili olarak, başvuranın kendisine sorulacak soruları kapalı zarftan çekme usulü ile kendisinin belirlemediği, sözlü sınavda her bir kurul üyesince başvurana aynı notun verildiği, kurul üyelerince verilen puanlara ilişkin somut gerekçelerin düzenlenen tutanaklarda açık bir şekilde belirtilmediği ve sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşıldığından, başvuranın girmiş olduğu sözlü sınavın başvuran açısından yenilenmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
22. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlandığı, ancak sözlü sınavda adaylara sorulan soruların kapalı zarf içinden adaylar tarafından rastgele seçilerek yöneltilmediği, adaylar hakkında kurul üyelerince verilen puanların belirsiz gerekçelerle tutanağa geçirildiği ve sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşılmış olup, sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavları ses ve görüntü ile kayıt altına alması, ayrıca adaylara sorulacak soruların kapalı zarftan çekme usulü ile belirlenmesi ve sınava ilişkin değerlendirme tutanaklarında kurul üyelerince verilen puanların somut gerekçeleri ile birlikte kayda geçirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Sözlü sınavda adaylara sorulan soruların kapalı zarf içinden adaylar tarafından rastgele seçilerek yöneltilmediği, adaylar hakkında kurul üyelerince verilen puanların belirsiz gerekçelerle tutanağa geçirildiği ve sözlü sınavda ses ve görüntü kaydı alınmadığı anlaşılmış olup başvuranın girmiş olduğu sözlü sınavın belirtilen ilkelere uyularak yenilenmesi yönünde ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; ÇANKAYA
BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi