ÖZET: Bu Sayıştay kararı, belediyenin zabıta para cezalarının zamanaşımına uğratılması üzerine yapılan bir incelemeyi içermektedir. 6183 sayılı Kanun’un 102. maddesi gereğince, amme alacaklarının tahsil edilmemesi durumunda 5 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı belirtilmiştir. İlgili dönemde, 2010’dan 2014 yılı sonuna kadar gerekli tahsilat işlemlerinin yapılmadığı ve bu nedenle alacakların zamanaşımına uğradığı tespit edilmiştir. Belediye başkanı ve Mali Hizmetler Müdür vekilinin, bu kamu zararından sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kararda, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, belediyenin gelir ve alacaklarını takip etme yükümlülüğü açıkça belirtilmiştir. Sorumluların zamanaşımına uğramış alacaklarla ilgili tahsilat bilgilerini göndermemesi, kamu zararının oluşmasına yol açmıştır. Bu nedenle, ilgili kişilerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Sayıştay, zamanaşımına uğramış imar para cezaları nedeniyle oluşan kamu zararının, belediye başkanı ve Mali Hizmetler Müdür vekiline ödettirilmesine karar vermiştir. Ayrıca, temyiz başvurusu ve yargılamanın iadesi için belirli sürelerin tanındığına da dikkat çekilmiştir. Bu karar, kamu alacaklarının takibi ve tahsilatı konusundaki yükümlülükleri vurgulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 7
Karar No 86
İlam No 206
Tutanak Tarihi 10.3.2016
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

PARA CEZALARININ ZAMANAŞIMINA UĞRATILMASI

…. Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan zabıta para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması hususunda;

6183 sayılı Kanun’un 102. maddesinde, “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almış ve 103. maddesinde ise,

“ Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.”

denilerek zamanaşımını kesen süreler tek tek belirtilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 38. maddesine göre, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak ile gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek Belediye başkanının görev ve yetkisindedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60’ıncı maddesi e) fıkrasına göre de, idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacakların takip ve tahsil işlemlerini yürütmek, mali hizmetler biriminin sorumluluğundadır

Ancak 2014 yılının sonuna kadar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca alacakların takip ve tahsilatı için gerekli işlemlerin yapılmadığı, para cezalarının 31.12.2010 tarihi itibariyle başlayarak 2014 yılı sonuna kadar zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır. Sorumlular zamanaşımına uğramış olan alacaklar ile ilgili tahsilat bilgileri göndermemişlerdir.

Bu itibarla, imar para cezalarının zamanaşımına uğratılması suretiyle oluşan … TL kamu zararının belediye başkanı …. ile Mali Hizmetler Müdür vekili …’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, (Üye … ve Üye …’nın, “konunun açıklığa kavuşması ve daha detaylı incelenebilmesi için İçişleri Bakanlığına yazılması ve Bakanlıktan cevap gelinceye kadar hükmün bekletilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere; oy çokluğuyla karar verildi.