Zilyetlik ve zilyetlikle kazanım şartlarının oluşumu, tapu iptali davasında davacının aktif dava ehliyetinin belirlenmesi gerekliliği değerlendirilmiştir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu Yargıtay kararı, davacı tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasında, taşınmazların zilyetliği ve zilyetlikle kazanım şartlarının oluşup oluşmadığı konusunu ele almaktadır. Davacı, taşınmazların 60-70 yıldır eşinin zilyetliğinde olduğunu ve tarımsal amaçlı kullanıldığını belirterek, Hazine adına olan tapu kaydının iptalini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak bu karar istinaf edilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, davacının aktif dava ehliyetinin belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırmış ve dosyayı yeniden incelemek üzere geri göndermiştir. Yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline ve davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesindeki koşulların oluştuğunu belirterek, davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı Hazine vekilinin temyiz başvurusu ise, temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Bu durumda, karar usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.

8. Hukuk Dairesi         2022/8012 E.  ,  2024/6583 K.

    “İçtihat Metni”

    İNCELENEN KARARIN
    MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2022/1628 E., 2022/1246 K.
    KARAR : Davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine
    Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm tesisine, davanın kabulüne
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
    SAYISI : 2021/417 E., 2022/35 K.

    Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    K A R A R

    Davacı vekili dava dilekçesinde; Antalya İli, Alanya İlçesi, Türkler Köyü, Yanıklar Mahallesi, 210 ada 56 parsel, 213 ada 2 parsel, 210 ada 55 parsel ve 210 ada 48 parsel sayılı taşınmazların 60-70 yıldır davacının eşinin zilyetliğinde olduğunu ve tarımsal amaçlı kullanıldığını, eşinin ölümüyle taşınmazların davacı tarafından kullanılmaya devam edildiğini, taşınmazların niteliği itibariyle tarım arazisi olduğunu ve içinde davacıya ait ev ve seraların bulunduğunu, zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğunu belirterek, dava konusu taşınmazların Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    İlk Derece Mahkemesi 11.09.2020 tarih ve 2018/625 E., 2020/445 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar vermiş; hükmün taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 17.06.2021 tarih ve 2021/92 E., 2021/643 K. sayılı kararı ile davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

    İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, Antalya İli, Alanya İlçesi, Türkler Köyü, Yanıklar Mahallesinde bulunan 210 ada 56 parsel, aynı mevki 210 ada 48 parsel, 210 ada 55 parsel, 213 ada 2 parsel sayılı taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi, davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesindeki koşulların oluştuğu belirlenerek davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelik istinaf başvurusunun ise, davalı Hazine’nin davada tapu maliki olarak davalı sıfatıyla yer aldığı, dolayısıyla yasal hasım konumunda olmadığı ve davanın reddini savunduğu, davacının davasının kabulü nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu olduğu gerekçesiyle kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesis etmek suretiyle davanın kabulüne, dava konusu Antalya İli, Alanya İlçesi, Türkler Köyünde bulunan 210 ada 56 parsel, 210 ada 48 parsel, 210 ada 55 parsel ve 213 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline ve davacı … adına tapuya tescillerine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

    Davalı Hazine vekili, taşınmazın Büyükşehir Belediye sınırları içinde bulunduğunu, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Alanya Belediye Başkanlığına karşı husumet yöneltilmesi gerektiğini, Mahkemece eksik araştırma ve inceleme yapıldığını, imar ve ihya koşullarının sağlanmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacak nitelikte olduğunu, zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını, davalının yasal hasım olması nedeniyle aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

    Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.