|
ÖZET: Başvuruda bulunan kişi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde ilan edilen Sosyal Hizmet Bölümü Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvurusunun reddedilmesine itiraz etmiştir. Başvuran, İç Hastalıkları Hemşireliği alanında doktora mezunu olduğunu, ancak başvurusunun Sosyal Hizmet alanında değerlendirildiğini belirterek, başvurusunun yeniden gözden geçirilmesini talep etmiştir. İlgili üniversite, başvuranın doktorasının kabul edilmediğini, çünkü Sosyal Hizmet biliminin bir alt dalı olup olmadığının tartışmalı olduğunu ifade etmiştir. Ancak, aynı branşta başka bir üniversiteye yaptığı başvuruda doktorası kabul edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini değerlendirerek, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’ne başvurunun yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. Ayrıca, Sosyal Hizmet Anabilim Dalı’na bağlı alt dalların net bir şekilde belirlenmesi gerektiği ve üniversiteler arasında farklı uygulamaların giderilmesi için Yükseköğretim Kurulu’na öneride bulunulmuştur. İlgili idarenin, bu karar doğrultusunda otuz gün içinde işlem yapması zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3300-S.24.5218
BAŞVURU NO : 2023/6443
KARAR TARİHİ : 25.03.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Doktor Öğretim Üyeliği için yapmış olduğu başvurusunun yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07.05.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Manisa Aile ve Sosyal
Hizmetler İl Müdürlüğünde Sosyal Çalışmacı olarak görev yaptığını,12/12/2022 tarihinde Zonguldak
Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığının 06/12/2022 tarihli Resmî Gazetede ilan edilen Sosyal Hizmet Bölümü Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvuru yaptığını, İç Hastalıkları
Hemşireliği alanında doktora mezunu olması nedeniyle başvuru şartını karşılamadığı yönünde kendisine dönüş yapıldığını, ilgili İdareye sunmuş olduğu dilekçesinde, kendisinin Sosyal Hizmet bölümü mezunu olduğunu, hemşirelik alanıyla bir ilişkisinin olmadığını, değerlendirme konusunda hata yapıldığını, Sosyal
Hizmet bölümünün Yaşlılık alanından mezun olduğunu, bununla ilgili YÖK görüşünün bulunduğunu belirttiğini, İdarenin 27/03/2023 tarihli ve sayılı yazısında; “Adayın başvuru dosyası incelendiğinde Doktora eğitimini Ege Üniversitesi /Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana
Bilim Dalı/Yaşlı Sağlığı Bilim Dalında yaptığı görülmektedir. İç Hastalıkları Anabilim Dalına bağlı Yaşlı
Sağlığı Programının Sosyal Hizmet biliminin bir alt konusu olup olmadığı tartışmalı bir konu olduğundan Üniversitemiz ilanında belirtilen Sosyal Hizmet alanında doktora yapmış olmak, şartını sağlamadığınız.” ifadelerine yer verildiğini, aynı branşta Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesine yapmış olduğu başvurusunda doktorasının kabul edildiğini belirterek, başvurusunun yeniden değerlendirilmesini, değerlendirmenin uygun görülmemesi durumunda Gerontoloji bölümü için açıkta bulunan bir kadronun tarafına tahsis edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2. Kurumumuzun 07/07/2023 tarih, sayılı Bilgi ve Belge Talebi konulu yazısına istinaden
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının Kurum kayıtlarımıza giren 12/07/2023 tarih sayılı cevabi yazı ve eklerinde;
2.1 Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün, Manisa Aile ve Sosyal Hizmetler
İl Müdürlüğünde Sosyal Çalışmacı kadrosunda görev yapan ’nın, Sakarya
Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Hizmet lisans derecesi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Enstitüsü Sağlık Danışmanlığı Psikiyatri Yüksek Lisans derecesi ile aynı üniversitenin Sağlık Bilimleri
Enstitüsü İç Hastalıkları doktora eğitimini tamamladığı belirtilerek, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 36 ncı maddesinin A/9 maddesinde “Devlet Memuruna … mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmüne istinaden, adı geçenin doktora intibakında diplomasının intibakında değerlendirilebilmesi için mesleği ile ilgili öğrenim dalı kapsamında sayılıp sayılmadığı konusunda başvuruda bulunduğu,
2.2 İlgili başvurunun 25/01/2023 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve 2547
sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, ilgili personelin görev yaptığı Sosyal Çalışmacı kadrosunun 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 36 ncı maddesinin II. bendinde Sağlık Hizmetleri Sınıf ve kadrosunda olması, Sağlık Bilimleri
Enstitüsü İç Hastalıkları doktora öğreniminin de sağlık alanında ve mesleği ile ilgili olduğundan, derecekademe intibakının ilgili mevzuat çerçevesinde yapılabileceği uygun görülerek Kurumuna bildirildiği,
2.3 18/11/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı
Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, ilan edilen alanın yükseköğretim kurumlarının gereksinim duyduğu yetkinliklere dayalı olarak ihtiyaca binaen belirlendiğinden, ilgili alanlara başvuru yapılıp yapılamayacağının yükseköğretim kurumları tarafından belirlenmesinin uygun olduğuna ve kişilerin ilan şartlarına göre başvuru yapabileceklerine karar verildiği,
2.4 Üniversitelerin akademik ilanlarda uygulama farklılıklarını gidermek ve çözüme kavuşturmak
maksadıyla, İç Hastalıkları Anabilim dalına bağlı Yaşlı Sağlığı programının Sosyal Hizmet biliminin bir alt konusu olup olmadığı konusunda Üniversitelerarası Kuruldan görüş istendiği,
Belirtilmiş,
3. Talep edilen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi nedeniyle Kurumumuzca yazılan 30/10/2023 tarih, sayılı tekit yazımız üzerine tarafımıza verilen cevabi yazıda; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına gönderdiği 06/11/2023 tarih, sayılı yazısında, yapılacak olan değerlendirmeye esas olmak üzere konu hakkındaki görüşünün gerekçeleri ile birlikte acele bildirilmesi gerektiğinin iletildiği,
Hususlarına yer verilmiş,
4. Aradan geçen süre zarfında Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından, bahse konu uyuşmazlık hakkında herhangi bir görüş Kurumumuza gönderilmemiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
5.1 “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin 5 inci fıkrası; “Devlet organları ve idare
makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”,
5.2 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü
ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5.3 “Yargı yolu” kenar başlıklı 125 inci maddesinin 7 nci fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve
işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”,
5.4 “Yükseköğretim üst kuruluşları” başlıklı 131 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yükseköğretim
kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim- öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur.”,
6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
7.1 “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri
belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”,
7.2 “Yükseköğretim Kurulu” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(Değişik: 2/12/1987 – KHK – 301/1 md.) a.
Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu (…) ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır, …”,
7.3 “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “… b) Yükseköğretim kurumları
arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, …”,
7.4 “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesinde; “….c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim
üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.”,
7.5 “Yönetmelikler” başlıklı 65 inci maddesinde; “a. Aşağıdaki hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir: …(4) Bu kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında doktor öğretim üyeliğine, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemleri …” ,
8. Genel Kadro Ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
8.1 “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı, kapsamında
bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonların ihdası, iptali ve kullanılmasına dair esas ve usulleri düzenlemektir.”,
8.2 “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 10/12/2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan
idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı
Kararnameleriyle kurulan diğer idareler, fonlar ve kefalet sandıkları hakkında uygulanır.”,
8.3 “Kadro ve pozisyon cetveli” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
kapsamına giren kurum ve kuruluşların; a) 657 sayılı Kanuna tabi memur kadroları ekli (I) sayılı cetvelde, b) Hâkimlik ve savcılık mesleklerinde bulunanlara ve bu mesleklerden sayılan görevlere ait kadroları (II)
sayılı cetvelde, c) Öğretim elemanı kadroları (III) sayılı cetvelde, ç) Sözleşmeli personel pozisyonları (IV)
sayılı cetvelde, d) İşçi kadroları (V) sayılı cetvelde, düzenlenir.”,
8.4 “Kadro ihdası” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren
kurum ve kuruluşların kadroları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle ihdas edilir.”,
8.5 “Kadroların dağılımı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen
kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum ve kuruluşlarca unvan, sınıf, derece ve adet belirtilmek suretiyle, yurtiçinde merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatlarında birimler itibariyle, yurtdışında ise toplam sayı olarak dağılımı yapılır.
(2) (Değişik:RG-21/4/2021-31461-CK-73/42 md.) Birinci fıkraya göre yapılan kadro dağılımı incelenmek üzere kamu personeli bilgi sisteminin ilgili alanına kaydedilir. Kadrolar, bu dağılımların
Cumhurbaşkanlığınca onaylanmasını müteakip kullanılabilir. Bu dağılımdan sonra kadrolarda yapılacak birim değişikliklerinde de aynı usule uyulur.
(3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen (III) sayılı cetveldeki kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde derece, unvan ve adet itibariyle, bir üniversite içinde ilgili anabilim dalları arasında dağılımı, yükseköğretim kurumlarının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır. Bu dağılım kamu personeli bilgi sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir. Bu dağılımda sonradan yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.
(4) İhdas edilen veya değiştirilen kadrolar, bunlara ilişkin dağılım cetvellerinin (…) onaylandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere kullanılır.”,
9. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin İkinci Bölümünün “İlan” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.”,
10. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Atama ve Yükseltme Kriterleri
Yönergesinin “Adayların eser puanlama sistemi” başlıklı 10 uncu maddesinde;“….. j)Sağlık Bilimleri alanında, Beşeri / Sosyal Bilimlerin metotları ile çalışan ve yayın yapan adaylar, Sosyal Bilimler alanındaki kriterlere uygun olarak da dosyalarını hazırlayabilirler.”,
11. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…..Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler. Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.”,
ifadelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin kabulü ve ilgili idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13. Başvuran, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığının 06/12/2022 tarihli Resmi Gazete’de ilan edilen Sosyal Hizmet Bölümü Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvuru yaptığını, İç Hastalıkları Hemşireliği alanında doktora mezunu olması nedeniyle başvuru şartını karşılamadığı yönünde kendisine dönüş yapıldığını, kendisinin Sosyal Hizmet bölümü mezunu olduğunu, hemşirelik alanıyla bir ilişiğinin olmadığını değerlendirme konusunda hata yapıldığını, Sosyal Hizmet bölümünün Yaşlı Sağlığı alanından mezun olduğunu, bununla ilgili YÖK görüşünün bulunduğunu, aynı branşta Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesine yapmış olduğu başvurusunda doktorasının kabul edildiğini belirterek, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından başvurusunun yeniden değerlendirilmesini, değerlendirmenin uygun görülmemesi durumunda Gerontoloji bölümü için açıkta bulunan bir kadronun tarafına tahsis edilmesini talep etmektedir.
14. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından makul süreye rağmen tekit yazımızda da belirtilen gerekli bilgi ve belgelerin Kurumumuza sunulmaması sebebiyle, başvuran tarafından sunulan dilekçe ile eki diğer bilgi ve belgeler üzerinden incelemeye devam edilmiş olup ilgili bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
14.1 Ege Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğünün 07/07/2022 tarih
sayılı yazısında başvuranın, ilgili Enstitünün İç Hastalıkları Anabilim Dalı Yaşlı Sağlığı doktora programına 31/01/2019 tarihinde kayıtlanarak, tez konusunun “Sosyal Çalışmacılara Yönelik Yaşlı Sağlığı
Eğitim Programı Gereksinim Belirleme Çalışması” olarak onaylandığı ve başvuranın tez savunmasında başarılı olarak 28/06/2022 tarihinde mezun olduğu,
14.2. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Atama ve Yükseltme Kriterleri Yönergesinde
“Adayların eser puanlama sistemi” başlıklı 10 uncu maddesinin j fıkrası ile ifade edilen Sağlık Bilimleri alanında, Beşeri / Sosyal Bilimlerin metotları ile çalışan ve yayın yapan adayların, Sosyal Bilimler alanındaki kriterlere uygun olarak da dosyalarını hazırlayabilecekleri ifadesine dayanılarak üniversite tarafından ilgili hüküm gereği “Sosyal Hizmet alanından doktora yapmak” şartının uygun kabul edilebilir bulunup başvuranın doktorasının kabul gördüğü yine “Sosyal Hizmet alanından doktora yapmış olmak” şartlı Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından yapılan ilanda, başvuranın İç Hastalıkları
Hemşireliği Yaşlı Sağlığı Doktora Programı alanında çalışmasının olduğu ve başvuru şartlarını sağlanamadığı gerekçesi ile doktorasının kabul görmediği,
14.3. Başvuranın, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesine 27/03/2023 tarihli vermiş olduğu itiraz dilekçesinde; doktorasını İç Hastalıkları Hemşireliği Yaşlı Sağlığı Doktora Programı olarak işleme alınarak reddedilmesinin hatalı bir işlem olduğu, kendisinin İç Hastalıkları ABD altında Yaşlı Sağlığı alanından doktorasını tamamladığı, Yaşlı Sağlığı programının Sosyal Hizmet Biliminin bir alt dalı olduğu hususlarını belirttiği,
14.4. Başvuranın yeniden değerlendirme talebine istinaden Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığının 27/03/2023 tarih sayılı yazısında ilgili komisyon kararı gereği; “a- Adayın başvuru dosyası incelendiğinde Doktora eğitimini Ege Üniversitesi /Sağlık Bilimleri Enstitüsü
/ İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı/Yaşlı Sağlığı Bilim Dalında yaptığı görülmektedir. İç Hastalıkları
Anabilim Dalına bağlı “Yaşlı Sağlığı” Programının “Sosyal Hizmet” biliminin bir alt konusu olup olmadığı tartışmalı bir konu olduğundan Üniversitemiz ilanında “Sosyal Hizmet alanında doktora yapmış olmak” şartını sağlamadığınız, b- Ayrıca adayın Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Birimlerinde Doktor Öğretim Üyesi Kadrosuna
Atanma İlkeleri’ Madde 1-(3)/b uyarınca; “Sağlık Bilimleri; Mühendislik; Fen Bilimleri ve Matematik;
Ziraat, Orman ve Su Ürünleri temel alanları için Puanlama Cetveli 1(a) da yer alan türden en az 1 adet yayın yapmış olmak koşuluyla en az 12 puan…” koşulunu karşılamadığınız anlaşılmıştır.” denilerek talebin reddedildiği,
Görülmüştür.
15. Sosyal Hizmet bölümünün tanımı/kapsamı hakkında yapılan araştırmada;
15.1 Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin bölüm hakkındaki açıklamalarının; “Temmuz 2014’te
Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW) ve IFSW Genel Kurulu tarafından onaylanan Sosyal
Hizmet Mesleğinin Küresel Tanımı, Sosyal hizmet (social work), uygulamaya dayalı bir meslek ve sosyal değişimi ve gelişimi, sosyal uyumu ve insanların güçlenmesini ve özgürleşmesini destekleyen bir akademik disiplindir. Sosyal adalet ilkeleri, insan hakları, toplu sorumluluk ve çeşitliliklere saygı, sosyal hizmetin merkezinde yer alır. Sosyal hizmet teorileri, sosyal bilimler, beşerî bilimler ve yerli bilgilerle desteklenen sosyal hizmet, yaşam zorluklarını ele almak ve refahı artırmak için insanları ve yapıları birleştirir.
Yukarıdaki tanım, ulusal ve / veya bölgesel düzeylerde güçlendirilebilir.”,
15.2 Ankara Üniversitesinin; “Sosyal Hizmet; bireylerin, ailelerin ve toplumların yaşadıkları çevre
koşullarında, kontrolleri dışında gelişen sorunların önlenmesi ve çözümlenmesini, maddi olan ve maddi olmayan ihtiyaçların karşılanmasını, sosyal refahın ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesini hedefleyen, mücadeleye dayalı dinamik bir meslektir. Sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın bilimsel içerikli bir oryantasyonudur. Bu bağlamda, toplumun vicdanı olarak yoksunluk ve sorunlar yaşayan birey, aile ve toplumun yaşamdaki işlevselliklerini geliştirmeye ve refahını arttırmaya çalışır. Sosyal Hizmet Mesleğinin
amacı, ülke ihtiyaçlarına öncelik vererek ulusal ve evrensel değerleri benimseyen bir yaklaşımla çalışmak, ihtiyaç duyulan kaynaklara ulaşmak ve yönetmek, sosyal iyileştirmeyi ve toplumsal örgütlenmeyi sağlamak, sosyal kurumların ve sosyal politikaların gücünü ortaya koymaktır.”,
15.3 Anadolu Üniversitesinin; “Sosyal Hizmetin müdahale alanları; Kadın, çocuk (korunmaya muhtaç,
sokakta yaşayan, suça karışan çocuklar), yaşlı, engelli, mülteci, sığınmacı, özel ihtiyaç grupları (HIV’li, Lösemili kişiler, alkol ve madde bağımlıları, eşcinseller, vb.), evsizler, yoksullar gibi geniş bir alandır. Bu bağlamda Sosyal Hizmet Bölümü’nün amacı; sosyal hizmetlerin planlaması, örgütlenmesi ve uygulanmasında rol alacak mesleğin evrensel ilke, değer ve bilgisiyle donanmış, içinde yaşadığı toplumun yapısı ve özellikleri hakkında yeterli bilgiye sahip profesyonel meslek elemanları yetiştirmektir. Bu çerçevede öğrencilerin profesyonel sosyal hizmet için gerekli bilgi, değer ve becerileri bütünleştirip özümseyerek kırsal ve kentsel ortamlarda, kamu sektörü ile özel sektör ve sivil toplum örgütlerinde sosyal hizmet işlevini yerine getirebilecek düzenleyici, planlayıcı, uygulayıcı, eğitici ve araştırmacı niteliğine sahip, yasal ve etik ilkelere saygılı yetkin birer sosyal çalışmacı olmalarını sağlamak amaçlanmaktadır.” ,
15.4 Gazi Üniversitesinin; “Sosyal hizmet, toplumdaki tüm birey, aile ve grupları odağına alır. Sosyal
hizmet; toplumdaki dezavantajlı grupların engellerine rağmen toplumda diğer bireylerden farksız yaşamasına, her koşulda toplumda dezavantajlı olan bireylerin ve grupların kamu kaynaklarından da yararlanarak, bireyin kendini geliştirmesini, kendi ayakları üzerinde durabilmesini, toplumla bütünleşmeyi, özgürleşmeyi, sosyal işlevselliğin kazanılmasını, iyilik halinin korunmasını, ihtiyaçlarının giderilmesini, sosyal refahı ve sosyal adaleti amaçlayan mesleki ve akademik bir disiplindir. Kendine özgü müdahale yöntemleri, ilke ve teknikleri bulunmaktadır. Sosyal hizmette mikro, mezzo ve makro olarak üç temel uygulama düzeyi bulunmaktadır. Bireyi biyo-psiko-sosyal ve spiritüel bir varlık olarak ele almaktadır. Temel amacı, sosyal koşulların iyileştirilmesi ile bireyin iyilik halinin korunmasıdır.”,
15.5 Hacettepe Üniversitesinin; “Sosyal değişimi ve gelişimi, sosyal bütünleşmeyi, insanların
güçlendirilmesini ve özgürleşmelerini destekleyen uygulama temelli bir meslek ve akademik disiplindir.
Sosyal hizmet, sosyal adalet, insan hakları, ortak sorumluluk ve farklılıklara saygı ilkelerini merkeze alır.
Sosyal hizmet teorileri, beşeri bilimler, sosyal bilimler ve yerel bilgi ile desteklenen sosyal hizmet, yaşam zorluklarıyla mücadele etmek ve iyilik halini geliştirmek için insanlarla ve yapılarla çalışır. Sosyal hizmetin bu tanımı ulusal ve/veya bölgesel düzeylerde geliştirilebilir.”,
şeklinde olduğu,
15.6 Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesinin ilgili bölüm hakkında tarihçe ve eğitim konularına değindiği
bölümün kapsamı hakkında detaylı bilgi sunmadığı,
Anlaşılmıştır.
16. Üniversitelerin bölüme olan yaklaşımlarından anlaşıldığı üzere; Sosyal hizmetin, toplumun büyük çoğunluğunu ilgilendirmesi ve ilgilendiği alan içerisindeki kesimlerin yoğunluğunun artması, bu nicel artışın sosyal hizmetlerin nitelik olarak da günden güne geliştirilmesi gerekliliğini beraberinde getirmesinin programın alt dal kapsamının anlaşılabilirliğini güçleştirdiği üniversitelerin ilgili programa bakış açılarındaki farklılıklardan ve Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesinin (13.4) numaralı paragrafta belirtilen konunun tartışmalı bir konu olduğu şeklindeki açıklamalarından anlaşılmaktadır.
17. Hukukun genel ve temel ilkeleri, toplumsal ilişkilerin daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesine katkıda bulunmak amacıyla hukuk kurallarını düzenleyen ve birçoğuna temel oluşturan bir kurallar bütünüdür. Bu
ilkeler, hukuk devleti ilkesinin bir yansıması olarak, devletin tüm organlarının faaliyetlerini hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirmesine rehberlik eder ve bireysel hakların ihlalini önlemeyi amaçlar. Bu bağlamda, idarenin takdir yetkisini kullanarak gerçekleştirdiği işlemlerden kaynaklanan çeşitli anlaşmazlıkların çözümünde sıkça başvurulan genel ilkeler belirlilik ve idari istikrar ilkeleridir. Bu ilkeler, idari işlem ve eylemlerin devamlılığını sağlayarak idari işleyişin düzenli ve hukuka uygun bir şekilde yürütülmesine olanak tanır.
18. “Belirlilik ilkesi”, Anayasa’nın 2 nci maddesinde de yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi olup, yasal düzenlemelerin kişiler ve idare açısından herhangi bir tereddüt veya belirsizliğe yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını gerektirmektedir. Ayrıca, bu ilke kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu güvenceler içermelidir. Bireyin, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem veya duruma hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlı olduğunu, bu eylemlerin idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu ilgili mevzuattan öğrenebilme imkanı sağlar. Birey, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye ne tür müdahale yetkisini doğurduğunu, kanundan öğrenebilme imkânına sahip olmalıdır.
Bireyler, ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörüp, davranışlarını düzenleyebilir.
19. Bu ilke sadece yasal belirlilikle sınırlı olmayıp, daha geniş bir anlamda hukuki belirliliği ifade ederek; yasaların, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemlerinin, erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir niteliklere sahip olması koşuluyla hukuki belirlilik sağlayabileceğini belirtir. Temel husus, potansiyel muhatabın, mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlara yol açabileceğini önceden tahmin edebilmesine olanak tanıyan bir normun varlığıdır. (AYM, E.2009/9, K.2011/103, 16/6/2011).
20. “İdari istikrar ilkesi”, idarenin yerleşik uygulamalarının devamlılığını sağlayarak, idarenin gerçekleştirdiği işlemlerin ve eylemlerin sonuçlarında ortaya çıkan maddi ve hukuki durumları korumayı amaçlar. Bu ilke, idari işlem ve eylemlerin dayanağını oluşturarak, idarenin sürekli bir şekilde hizmet sunmasını ve mevcut durumları sürdürmesini sağlar. Bu ilke bireylerin elde ettikleri hakları korumak yerine, idarenin işlemlerinin sürekliliğini ve istikrarını sağlamaya yönelik bir amacı içerir. Bu bağlamda, idari istikrar ilkesinin özellikle kamu hizmetlerinin düzenli ve sürekli bir şekilde yürütülmesi, bireylerin idarenin istikrarlı işlemlerinden örnek alarak bu çerçevede hareket etmelerine imkan sağlaması ve öngörülebilirliğin artırılması, idari işlem ve eylemlerin kişiye özgü hale gelmesinin engellenmesi, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluk zeminine oturtulması, idari işlem ve eylemler sonucunda ortaya çıkan hukuki durumun korunması gibi önemli işlevleri bulunmaktadır. Bu unsurlar, idari istikrar ilkesinin idare hukukundaki temel fonksiyonlarını temsil eder ve idarenin faaliyetlerini daha güvenilir, düzenli ve hukuka uygun bir şekilde yürütmesine katkıda bulunur.
21. Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu somut olayın içerdiği özel durumlar, hukuki bir değerlendirmede esas alınması gereken önemli unsurlardan hakkaniyet ve haklı beklenti çerçevesinde ortaya çıkan sonucun değerlendirilmesini gerektirmektedir.
22. Bir kuralın uygulanması sonucunda, özellikle öngörülen istisna halleri dışında, bazı kişiler bakımından hakkaniyete aykırı sonuçlar ortaya çıkabilir. Kuralın istikrarlı bir şekilde uygulanmasının arkasındaki kamusal ve hukuksal yarar, bireysel durumların özel ve münferit sonuçlarına karşı duyulan endişeleri göz ardı etmeyi gerektirebilir. Buna ek olarak, hakkaniyete aykırı olduğu kanaatine varılan sonuçların telafi edilmesi veya ortadan kaldırılmasında görülen yarar ile ilgili kuralın istikrarlı bir şekilde uygulanmasında görülen yarar arasındaki denge, bazı durumlarda değişebilir. Bu dengeyi gözetmek ve bu bağlamda hakkaniyete uygunluğu değerlendirmek için, ilgili kuralın ulaşmayı amaçladığı hedef, somut olayın bağlamsal unsurları, istenmeyen sonuçların ilgili kişiler ve diğer dolaylı paydaşlar nezdinde yaratmış
olduğu rahatsızlık ve bu duruma bağlı olarak ilgili kuralın veya kuralın uygulayıcılarının güven duygusunun ne ölçüde zedelenebileceği gibi unsurların değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmeler, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde adil ve dengeli sonuçlara ulaşma amacını güdüp, hukuki süreçlerin etkin bir şekilde işlemesini sağlamak adına önemlidir.
23. İdarenin işlem ve eylemlerinin amacı genel olarak kamu yararını gerçekleştirmektir. Ancak amaç kamu yararı olmakla birlikte, bu işlem ve eylemler bir takım kişiler açısından subjektif haklar doğurur veya kişilerin beklenti içine girmesine yol açar. Bu durumda, haklı beklentilerin korunması ilkesi devreye girer.
Bu ilke, idarenin bireylerle yaptığı işlemleri veya düzenlemeleri, baskın bir kamu yararı olmadığı sürece, hukuki güvenlik ve istikrar prensipleri çerçevesinde korur. Hukuki güvenlik ve istikrar ilkelerinden kaynaklanan bu ilke, hem bireysel işlemleri hem idarenin düzenleyici işlemlerini kapsar. İster bir taahhütten veya yerleşmiş uygulamadan isterse bir düzenleyici işlemden dolayı olsun, haklı beklentilerin zedelenmemesi hukuki güvenlik ilkesinin kırılmamasını, dolayısıyla hukuki veya idari istikrarın bozulmamasını amaçlar.
24. Bahsedilen ilkeler çerçevesinde uyuşmazlık konusu olayda; Sosyal Hizmet ABD için Bandırma
Onyedi Eylül Üniversitesi ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından açılan Dr. Öğr. Üyesi kadrolarına yapılan başvurularda başvuranın doktorasının kabul görüp görmemesi noktasında farklılıklar oluşmuş, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinin 18/08/2022 tarihli ilanında yer alan Sağlık Bilimleri
Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Sosyal Hizmet Anabilim Dalı için açılan Dr. Öğr. Üyesi kadrosuna yapmış olduğu başvurusunda, “doktorasını Sosyal Hizmet alanından yapmış olmak” şartını (10) numaralı paragrafta belirtilen Yönergenin 10 uncu maddesinin j hükmü gereğince sağladığı ancak Zonguldak Bülent
Ecevit Üniversitesinin 06/12/2022 tarihli “Sosyal Hizmet alanında doktora yapmış olmak.” başvuru şartlı
Dr. Öğr. Üyesi alım ilanında, Sosyal Hizmet ABD’de ilana yapmış olduğu başvurusu neticesinde kişinin doktorası kabul görmeyerek başvuru şartının sağlanmadığına ilişkin kararın verildiği anlaşılmış ayrıca başvuran tarafından Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesine sunulan itiraz dilekçesine verilen cevabi yazıda; “… İç Hastalıkları Anabilim Dalına bağlı “Yaşlı Sağlığı” Programının “Sosyal Hizmet” biliminin bir alt konusu olup olmadığı tartışmalı bir konu olduğundan Üniversitemiz ilanında “Sosyal
Hizmet alanında doktora yapmış olmak şartını sağlayamadınız anlaşılmıştır…” şeklinde ifadeye yer verilmesi ilgili program kapsamının anlaşılabilir olmadığı yönünde bir kanının oluşmasına sebebiyet vermiştir.
25. Ayrıca, başvuranın talep ettiği Gerontoloji bölümü için yapılacak alımlarda Genel Kadro Ve Usulü
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde belirtilen hükümlere uygun olarak ilgili Üniversitenin ilana çıkması ve ilandaki şartların sağlanması ile başvuranın uygun görülmesi neticesinde atamasının yapılabileceği, buna göre, anılan mevzuat hükümleri ve takdir hakkı çerçevesinde idarenin yeni kadro alım aşamalarını değerlendirebileceği anlaşıldığından, bu talep hakkında inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
26. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; Yükseköğretim Kurulu tarafından 2547 sayılı kanunun “Amaç” ve “Yükseköğretim Kurulunun Görevleri” kısımlarında belirtilen hususlar çerçevesinde ilgili esasların bir bütünlük içerisinde yürütülebilmesi ve Kanunda belirtilen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda işbirliği ve koordinasyonun sağlanması için Sosyal Hizmet ABD’ye bağlı alt dalların net bir şekilde belirlenmesi gerektiği ayrıca başvuranın Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesine Sosyal Hizmet Anabilim Dalına
Doktor Öğretim Üyesi olarak yapmış olduğu başvurusunun yeniden değerlendirilmesinin haklı beklentiye ve hakkaniyete uygun olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
27. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler
idare tarafından süresi içinde gönderilmediğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
29. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Zonguldak İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başka bir üniversiteye aynı branştan yapmış olduğu başvurusunda doktorasının kabul görmesi ile haklı beklentiye girmiş olması sebebiyle Sosyal Hizmet Anabilim Dalına Doktor Öğretim Üyesi olarak yapmış olduğu başvurusunun hakkaniyet gereği yeniden değerlendirilmesi için, ZONGULDAK BÜLENT
ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Sosyal Hizmet Anabilim Dalına bağlı alt dalların net bir şekilde belirlenerek, başvuru kabullerinde üniversiteler arasında görülen farklı uygulamaların giderilmesi için YÜKSEKÖĞRETİM KURULU
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine ilgili idare tarafından
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA, ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE ve
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi