|
ÖZET: 15-31 Aralık tarihleri arasında ödenmesi gereken işçi ücretlerinin bütçe emanetleri hesabında kaydedilmediği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yapılan incelemeler, Türkiye Ulusal Ajansı’nın muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde düzenlenmediğini ortaya koymuştur. Türkiye Ulusal Ajansı Bütçesi ve projelere ilişkin mali işlemler yönergesi, mali tabloların doğru ve zamanında hazırlanmasını amaçlamakta ve bu doğrultuda gerekli usul ve esasları belirlemektedir.
Yönergeye göre, bütçe emanetleri hesabı, henüz hak sahiplerine ödenmemiş işçi ücretleri gibi borçların izlenmesi için kullanılmalıdır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ise dönemsellik kavramı, her dönemin faaliyet sonuçlarının bağımsız olarak raporlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, 15-31 Aralık dönemine ait işçi ücretlerinin, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı ve 630-Giderler Hesabı üzerinden muhasebeleştirilmesi ve bütçe giderleriyle birlikte raporlanması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, belirtilen döneme ait işçi ücretlerinin bütçe emanetleri hesabında kaydedilmediği ve bu nedenle bilanço ile bütçe uygulama sonuçları tablolarında 1.419.955,35 TL tutarında eksiklik olduğu saptanmıştır. İdare, bu tespitlere katıldığını ve gerekli muhasebe kayıtlarının takip eden dönemde yapılacağını belirtmiştir. |
BULGU: 15-31 Aralık Dönemine İsabet Eden İşçi Ücretlerinin Bütçe Emanetleri Hesabında Muhasebeleştirilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
İdarenin muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde 15 – 31 Aralık dönemine isabet eden işçi ücretlerinin dönemsellik kavramına uygun bir şekilde yıl sonunda bütçe emanetleri hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçesi ve Ajansın Ortak Olduğu Projelere İlişkin Mali İşlemler Yönergesi’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; bu Yönerge’nin amaçlarından birisinin Türkiye Ulusal Ajansına ait mali tabloların zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde belirtilen standartlara uygun bir şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Yönerge’nin “Hesap Planı” başlıklı 27’nci maddesinin ikinci fıkrasında; Ajansta, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde öngörülen hesap planı ve işleyişi esas alınarak düzenlenen hesap planının kullanılacağı belirtilmektedir.
Söz konusu Yönerge’ye ekli Hesap Planı’nda “Faaliyet Borçları” hesap grubuna ilişkin;
“Bu hesap grubu, ödeme emri belgesine bağlandığı halde henüz hak sahiplerine ödenemeyen bütçe emanetleri ve mal alınıp, hizmet gördürülerek gider gerçekleşmiş olmakla birlikte ödeneği bulunmadığı için ödenemeyen borçları ile kamu idarelerinin mal ve hizmet alış faaliyetleri dolayısıyla ortaya çıkan diğer borçlarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; dönemsellik kavramı, idarelerin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonucunun diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiği şeklinde açıklanmıştır.
Aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda İdarenin, 15 – 31 Aralık dönemine isabet eden ve esasında ilgili bütçe yılında hakedilmiş bulunan işçi ücretlerinin dönemsellik kavramı gereği 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’nın alacağı ile 630-Giderler Hesabı’nın borcunda muhasebeleştirilerek faaliyet gideri yapılması, ayrıca bu tutarlar kadar bütçe giderinin yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede İdare’ye bağlı işçilerin 15 – 31 Aralık dönemine isabet eden kısmının 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’nda muhasebeleştirilmediği görülmüştür. Bu bağlamda bilançoya 320-Bütçe Emanetleri Hesabı ve faaliyet sonuçları tablosuna 630-Giderler Hesabı 1.419.955,35 TL tutarında eksik yansımış, bütçe uygulama sonuçları tablosunda da bütçe giderleri mezkur tutar kadar eksik raporlanmıştır.
İdare tarafından konusu geçen tespitlere iştirak edilerek takip eden dönemde gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmektedir.
Bu itibarla, 15 – 31 Aralık dönemine isabet eden işçi ücretlerinin bütçe yılının sonunda hesaplanarak 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.