190 ve 191 nolu Katma Değer Vergisi Hesaplarına hatalı kayıt yapılması (Sayıştay)

 Şırnak Belediyesi’nin Katma Değer Vergisi tahsilâtı yaptığı faaliyetleri ile ilgili olmayan mal ve hizmet alımlarına ilişkin Katma Değer Vergisinin, 191 indirilecek KDV Hesabında kaydedilmek suretiyle indirim konusu yapıldığı tespit edilmiştir.

 Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin;  135 ve 136‟ıncı maddelerinde; Bir dönemde indirilemeyen ve izleyen döneme devreden katma değer vergisinin 190 Devreden Katma Değer Vergisi hesabında izleneceği ve indirilinceye kadar da bu hesapta bekletileceği; Ay sonlarında ise, devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi hesabının borç bakiyeleri toplamı, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak bakiyesinden fazla ise, sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarının  190 Devreden KDV Hesabına borç kaydedileceği; Ay sonlarında hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı, devreden katma değer vergisi hesabı ile indirilecek katma değer vergisi hesabının borç kalanları toplamından fazla olması durumunda ise, söz konusu farkın 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına kaydedileceği;

 Aynı yönetmeliğin 137 ve 138‟inci maddelerinde; 191 indirilecek KDV Hesabına; mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı, indirim hakkı doğuran KDV nin ise, yapılan giderin kurumların katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili mal ve hizmet alımlarından kaynaklanması gerektiği; ifade edilmiştir.

Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin 137 ve 138‟inci maddelerinde; 191 nolu indirilecek KDV Hesabına; mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılacağı, indirim hakkı doğuran KDV nin ise, yapılan giderin kurumların katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili mal ve hizmet alımlarından kaynaklanması gerektiği halde;  bu nitelikte olmayan ödenen KDV‟lerde 191 indirilecek KDV Hesabına kaydedilmek suretiyle indirim konusu yapılmıştır. Hatalı kayıtlar düzeltilmediği sürece gerek 2013 yılı gerekse izleyen yıllara ait mali tablolarda hataya neden olacaktır. Bununla birlikte 190 Devreden KDV Hesabının 2013 yılı açılış kaydına bakıldığında; 3.813.592,61 TL devreden KDV olduğu, kurumun maliyeden bu kadar KDV alacağı olduğu anlamına gelmekle birlikte indirilecek KDV hesabının önceki yıllarda da yanlış kullanıldığı anlaşılmaktadır. 

            Kurumun 2013 yılı 1 nolu yevmiye kaydında;

Kurumun 31.12.2013 tarihi itibariyle KDV hesaplarının son durumu;

  Kurumda yapılan hatalı kayıtlar sonucunda; 190-Devreden KDV Hesabı, 191indirilecek KDV Hesabı ile 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında hataya neden olmaktadır. Bu durum kurumun mali tablolarının doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir.

 Kamu idaresi cevabında: “Kurumumuz tarafından mal ve hizmet bedeli olarak ödenen KDV meblağının fazla, kurumumuz gelirlerinin az olması sebebiyle tahsil ettiğimiz KDV meblağının az olmasından dolayı söz konusu farkın oluştuğu, ödediğimiz KDV miktarı ile tahsil ettiğimiz KDV miktarları ilgili hesaplara kaydedilmiş olup, bundan böyle Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre kayıtların tutulması sağlanılacaktır.” Denilmektedir.

 Sonuç olarak: Kamu idaresi, bulgumuza vermiş olduğu cevapta,  KDV Hesaplarının işleyişi için gerekli hassasiyet gösterilerek Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını ifade etmişlerdir.

 Ancak Kurumun 2013 yılında KDV tahsilatı yaptığı faaliyetleri ile ilgili olmayan mal ve hizmet alımlarının önemli bir kısmında da satıcılara ödenen veya borçlanılan giderin KDV‟sinin 191 no‟lu hesaba kaydedilerek indirim konusu yapılmıştır.

Ay sonlarında 190 ve 191 no‟lu hesapların borç kalanları toplamı ile 391 no‟lu hesabın alacak kalanı karşılaştırılarak ödenecek KDV hesaplandığından 191 no‟lu hesabına olması gereken tutardan daha fazla kayıt yapılması, kurumun vergi dairesine verdiği KDV beyannamesinde ödenecek verginin azalmasına (360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı) veya sonraki döneme 190-devreden KDV tutarının artmasına neden olmaktadır.  

 Kurumun sadece katma değer vergisi tahsilatı yaptığı faaliyetleri ile ilgili mal ve hizmet alımlarına ilişkin KDV indirim konusu yapılmalı (191 no‟lu hesaba kaydedilmeli), diğer mal ve hizmet alımlarına ilişkin KDV tutarları malın veya hizmetin maliyetine eklenmesi  gerekir.

Tüm bu açıklamalar sebebiyle; 190-Devreden KDV Hesabı, 191-indirilecek KDV Hesabı ve 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı tüm yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içermemektedir.