ÖZET: 2021 Yılı Yatırım Programı çerçevesinde, Tuzla Denizcilik Fakültesi için planlanan havuzun büyük onarımına ilişkin ihale süreci, belirlenen süre ve ödenek tutarını aşmıştır. İlgili şartlı bağış tutarı 4.000.000,00 TL olarak belirlenmişken, proje 2021 yılı içerisinde tamamlanması öngörülmüştür. Ancak, ihale bedeli 7.420.000,00 TL olarak belirlenmiş ve bu durum, ertesi yıla sarkacak şekilde gerçekleştirilmiştir.

5018 sayılı Kanun’un 26. maddesi, bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, yüklenme süresinin mali yıl ile sınırlı olduğu ve tahsis edilen ödeneklerin başka işler için kullanılamayacağı vurgulanmaktadır. Kanunun 28. maddesi ise, tamamlanması mümkün olmayan projeler için gelecek yıllara yaygın yüklenmelere izin vermektedir. Ancak, 2021 Yılı Yatırım Programı’nda yer alan projelerin parametrelerine uygun olmayan ihalelere çıkılamayacağına dair hükümler mevcuttur.

Sonuç olarak, Tuzla Denizcilik Fakültesi Havuzu Büyük Onarım İnşaatı’nın ihalesi, 5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri ve 2021 Yılı Yatırım Programı hükümlerine aykırı olarak gerçekleştirilmiştir. Bu durum, hem bütçe yönetimi hem de proje uygulama süreçleri açısından önemli bir uyumsuzluk teşkil etmektedir.

BULGU: 2021 Yılı Yatırım Programı ile Belirlenen Süre ve Ödenek Tutarı Aşılarak İhaleye Çıkılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin Tuzla Denizcilik Fakültesinde eğitim amaçlı kullanılan havuzunun büyük onarımı için alınan şartlı bağış ve yardım tutarı olan 4.000.000,00 TL’nin 2021 yılı Yatırım Programında ödenek olarak tefrik edildiği ve 2021 yılında başlayıp 2021’de bitecek proje olarak belirlendiği, ancak söz konusu işin 7.420.000,00 TL’ye ve ertesi yıla sari olacak şekilde ihale edildiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Yüklenmeye girişilmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde;
“Yüklenme, usulüne uygun olarak düzenlenmiş sözleşme esaslarına veya kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmüne dayanılarak iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması karşılığında geleceğe yönelik bir ödeme yükümlülüğüne girilmesidir. Bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemez. Yüklenme süresi malî yılla sınırlıdır. Harcama yetkilileri, tahsis edilen ödenekler dahilinde yüklenmeye girebilirler. Yüklenmeye girişilen tutara ait ödenekler saklı tutulur; başka iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması için kullanılamaz.”
Hükmüne yer verilmek suretiyle, bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceği, yüklenme süresinin mali yılla sınırlı olduğu ve yüklenmeye girişilen tutara ait ödeneklerin saklı tutulup başka iş yaptırılamayacağı ifade edilmiştir.
Mezkur Kanun’un “Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler” başlıklı 28’inci maddesinde ise merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, bir malî yıl içinde tamamlanması mümkün olmayan yatırım projeleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişebilecekleri hükme bağlanmıştır.
15.01.2021 tarih ve 31365 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3428 sayılı 2021 Yılı Yatırım Programının Kabulü ve Uygulanmasına Dair Karar’ın 1’inci maddesinde;
Proje parametrelerinin projenin ad, yer, karakteristik, süre (başlama-bitiş yılı), maliyet, kümülatif harcama (dış finansman, toplam) ve ödeneğini (dış finansman, toplam) ifade ettiği,
2’nci maddesinde;
Bu Karar ekindeki 2021 Yılı Yatırım Programında yer alan projelerin her türlü parametre değişikliği, yıl içinde yatırım programına proje alınması, projelere ve kamulaştırmalara ek ödenek tahsis edilmesi işlemlerinin Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığından görüş alındıktan sonra Cumhurbaşkanı onayına sunulacağı,
3’üncü maddesinde ise yatırım programında yer alan projelerin parametrelerine uygun olmayan ihalelere çıkılamayacağı ve harcama yapılamayacağı,
Hükümleri bulunmaktadır.
Denizcilik Fakültesi Havuzu Büyük Onarım İhalesi sonucunda yüklenici ile imzalanan sözleşmenin bedeli 7.420.000,00 TL olup işin başlangıç tarihi Temmuz 2021, bitim tarihi ise Nisan 2022’dir. İşe ait sözleşmede ödenek oranlarının; sözleşme bedelinin 2021 yılı için %50’si, 2022 yılı içinse %50’si şeklinde olduğu görülmektedir. Ancak 5018 sayılı Kanun’un yukarıda zikredilen 28’inci maddesine göre adı geçen büyük onarım inşaatı işinin ödeneğinin yatırım programına da 2021 ve 2022 yılları için konulması gerekmektedir. Oysa 2021 yılı Revize Yatırım Programında; Proje Numarası 2021H03-169530, Proje Adı “Muhtelif İşler”, Karakteristiği “Bakım Onarım, BİT, Kesin Hesap, Makine-Teçhizat, T-2 (2 adet), T-5 (1 adet)” ve proje tutarı 4.000.000,00 TL (yurt içi hibe) olan yeni projelerin başlangıç tarihi 2021 olup bitim tarihi de 2021 olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak; 2021 Yılı Yatırım Programına 2021 yılında başlayıp 2021 yılında bitecek projeler kapsamında dahil edilen ve 4.000.000,00 TL ödenek tefrik edilen Tuzla Denizcilik Fakültesi Havuzu Büyük Onarım İnşaatı 5018 sayılı Kanun’un 26 ve 28’inci maddelerine ve 2021 yılı Yatırım Programına aykırı ihale edilmiştir.