|
ÖZET: 2022 yılı açılış yevmiyesi kayıtlarında bazı hesapların hem borç hem de alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, açılış bilançosunun önceki hesap döneminin kapanış bilançosuna dayanarak düzenlenmesi gerektiğini ve bu bilanço tutarlarının doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, “1” numaralı yevmiyede bazı hesapların muhasebe kurallarına aykırı bir şekilde hem borç hem de alacak tutarları içerdiği görülmüştür.
Örneğin, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın borçlu olması gerekirken, 23.313,40 TL alacak kaydı bulunmakta; buna karşın 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 2.639,20 TL ve 500-Net Değer Hesabı’nın 53.461.795,10 TL borç kaydı bulunmaktadır. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve 500-Net Değer Hesabı’ndaki hatalı tutarın düzeltildiğini bildirmiştir. Ayrıca, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’ndaki hata sistemsel bir sorundan kaynaklandığı ve düzeltme kaydı yapılamadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, açılış yevmiyesinde borç olarak kaydedilmesi gereken hesapların alacak, alacak olarak kaydedilmesi gereken hesapların ise borç olarak çalıştırılmaması gerektiği vurgulanmıştır. Yeni dönemde bu tür hataların önlenmesi için gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmiştir. |
BULGU: 2022 Yılı Açılış Yevmiyesinde Bazı Hesapların Borçlu ve Alacaklı Çalışması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2022 yılı açılış yevmiyesi kayıtlarında yer alan bazı hesaplara aynı anda hem borç hem de alacak kaydı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenleneceği, açılış bilançosundaki tutarların “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Dönem başı işlemleri” başlıklı 481’inci maddesinde ise; mali yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarların alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarların ise borç kaydı yapılarak bir sonraki dönemin başlatılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; açılış kaydına ilişkin “1” numaralı yevmiyede bazı hesapların muhasebe tekniğine aykırı olarak hem borcunda hem de alacağında tutarlar olduğu tespit edilmiştir. Borç karakterli olup borç çalışması gereken 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın aynı zamanda 23.313,40 TL alacak çalıştığı, alacak karakterli olup alacak çalışması gereken; 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 2.639,20 TL ve 500-Net Değer Hesabı’nın 53.461.795,10 TL borç çalıştığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususa ilişkin işlemlerden, 500-Net Değer Hesabında yer alan hatalı tutarı 31.12.2022 tarihli ve 16139 nolu yevmiye kaydı ile düzeltildiğini, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında yer alan hatalı tutarın sistemsel bir hatadan kaynaklandığını ve düzeltme kaydı girilemediğini, yeni döneme ilişkin kayıtlarda ise söz konusu hatalı kayıtların oluşmaması için gerekli hassasiyetin gösterileceği bildirilmiştir.
Sonuç olarak, açılış kaydına ilişkin olarak yapılan “1” numaralı yevmiyede, borç olarak çalışması gereken hesapların alacak, alacak çalışması gereken hesapların borç çalıştırılmaması gerekmektedir.