BULGU: 2023 Yılı Açılış Yevmiyesinin Hesap Bazında Borç ve Alacak Tutarı İçermesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
2023 yılı açılış yevmiyesi kayıtlarında yer alan hesapların bazılarında, aynı anda hem borç hem de alacak kaydı olduğu görülmüştür.
Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Muhasebe ve raporlama işlemleri” başlıklı 15’inci maddesinde, Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemlerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre yapılacağı belirtilmiştir. Buna göre yevmiye sisteminin işleyişi, dönem başı işlemleri ile dönem sonu işlemlerinin nasıl yapılacağı anılan Yönetmelik’te açıkça düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinde; Kesin mizanın düzenlenmesini takiben, dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda borç bakiyesi veren hesaplar alacak kaydı yapılarak, alacak bakiyesi veren hesaplar ise borç kaydı yapılarak muhasebe döneminin kapatılacağı,
“Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43′ üncü maddesinin beşinci fıkrasında; mali yılın başında, bir önceki hesap döneminden devreden hesaplar için açılış bilançosu düzenleneceği, açılış bilançosuna dayanılarak açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarların düzenlenecek “1” yevmiye numaralı “muhasebe işlem fişiyle” ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedileceği,
Hüküm altına alınmıştır.
Ancak yapılan incelemede; gerek muhasebe tekniğine uygun olmaması gerekse yasal mevzuatta öngörülmemesine rağmen, açılış kaydına ilişkin “1” numaralı yevmiyede hesapların bazılarında aynı anda hem borç hem de alacak kaydı olduğu, aktif karakterli hesapların pasif, pasif karakterli hesapların ise aktif karakterli olarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; Kurum mali işlemlerinin sağlıklı, güvenilir ve gerçek mahiyetlerine uygun olarak muhasebeleştirilebilmesi, açılış ve kapanış kayıtlarının hem borç hem de alacak tutarları içermesinin önüne geçilebilmesi için, muhasebe bilişim sistemi kapsamında alınacak önlemlerin uygulamaya konulması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı açılış yevmiyesi kayıtlarında bazı hesaplarda aynı anda hem borç hem de alacak kaydı bulunduğu tespit edilmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nın muhasebe ve raporlama işlemleri, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlenmelidir. Ancak incelemeler, açılış kaydında muhasebe tekniğine aykırı işlemler yapıldığını göstermektedir. Bu durumun önüne geçmek için, kurum mali işlemlerinin güvenilir ve gerçek mahiyetine uygun şekilde muhasebeleştirilmesi amacıyla muhasebe bilişim sistemi kapsamında gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir. |