ÖZET: Bulgu, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun kapsamında olmayan taşınmazların işgaliye alınmak suretiyle yönetilmesine dairdir. İdare tarafından kiracılarla “İşgaliye Sözleşmesi” adıyla bir sözleşme imzalandığı görülmüş ve bu durum kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını tehlikeye sokmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 52’nci maddesinde işgal harcı açısından belirtilenler dışındaki taşınmazların ihaleye tabi kira sözleşmesine göre kiraya verilmesi gerektiği ve bu durumun kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasını teminen 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yoluyla kiralanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bulgu, bulguda belirtilen husus henüz düzeltilmediğinden sonraki denetimlerde konunun takip edilmesi gereklidir.

BULGU: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na Göre Kiraya Verilmesi Gereken Taşınmazların İşgaliye Alınmak Suretiyle Kullandırılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun kapsamında belirtilen yerlerden olmayan, bağımsız kullanıma müsait, dükkân ve işyeri niteliğindeki taşınmazların işgaliye alınmak suretiyle yönetildiği, kiracılar ile Kanun’da bir karşılığı bulunmayan “İşgaliye Sözleşmesi” adıyla bir sözleşme imzalandığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşgal Harcı” başlıklı 52’nci maddesinde; “Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, İşgal Harcına tabidir:
Pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin her türlü mal ve hayvan satıcıları tarafından işgali,
Yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali,
Motorlu kara taşıtlarının park etmeleri için il trafik komisyonlarının olumlu görüşü alınarak belediyelerce şehir merkezlerinde tesis edilen ve işletilen mahallerin çalışma saatleri içinde, taşıtlar tarafından işgali (Bisiklet ve motosikletler hariç)” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 56’ncı maddesi ise işgal harcı açısından, belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifenin alt ve üst sınırını hüküm altına almıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinde sayılan yerlerden olmayıp işgaliye karşılığı ihalesiz kiraya verilen taşınmazların, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını teminen 2886 sayılı Kanun’a göre ihale yoluyla kiralanması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulguda belirtilen hataya itirazda bulunmamıştır. Konu ile ilgili olarak Emlak İstimlak Müdürlüğünün mevzuata uygun işlem yapmasının sağlanacağı belirtilmesine karşın; konu ile ilgili çalışma başlatıldığına dair bir husus bildirilmemiştir.
Sonuç olarak; bulguda belirtilen husus henüz düzeltilmediği için sonraki denetimlerde konunun takip edilmesi gereklidir.