|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/a ve 22/b maddeleri çerçevesinde yapılan tedariklerde mevzuata uyumsuzlukları ortaya koymaktadır. İncelemeler, ilgili kanun kapsamında gerçekleştirilen alımlarda teklif alınmadığını, fiyat araştırması yapılmadığını ve ihtiyaçların tek bir kişiden temin edilme gerekçelerinin yeterince açıklanmadığını göstermektedir. Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi ve buna dayanan tebliğde, alımların e-fiyat teklifi veya fiziksel ortamda fiyat teklifi alınarak ve harcama yetkilisi tarafından belirlenen kişilerce piyasa araştırması yapılarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Aynı tebliğin 11. ve 12. maddeleri, ihtiyaçların yalnızca tek bir gerçek veya tüzel kişiden temin edilmesi durumunda, bunun gerekçelerinin net ve detaylı bir şekilde ortaya konulmasını zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, bu şartların yerine getirilmediği ve dolayısıyla mevzuata aykırılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. İlgili idare, bu bulgulara katıldığını ve tedariklerin gelecekte mevzuata uygun şekilde gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanun’un 22/a ve 22/b maddelerine göre yapılacak alımların, belirlenen mevzuat şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmesi ve kaynakların etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/a ve 22/b Maddelerine Göre Yapılan Tedariklerde Mevzuata Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 22/a ve 22/b maddeleri kapsamında yapılmış olan alımların tamamında; teklif alınmadığı, fiyat araştırması yapılmadığı ve ihtiyacın tek kişiden temin edilme sebebinin belirtilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde; alımların, e-fiyat teklifi veyahut fiziki ortamda fiyat teklifi alınarak ve harcama yetkilisince vazifelendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Tebliğ’in “İhtiyacın gerçek veya tüzel tek kişiden temini” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında; ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi halinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında alım yapılabileceği, alım yapılmadan evvel ise, alımın gerçek veya tüzel tek kişiden yapılma sebepleri teferruatlı, net ve objektif bir şekilde ortaya konularak, anılan bentte belirtilen hükümlerin uygulanabilir olmasını sağlayan sebeplerin ayrıntılı şekilde belirtileceği ve bu sebeplere dair belgelerin onay belgesine ekleneceği belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “İhtiyacın özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden temini” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili ilmi, teknik, fikri veya sanatsal ve benzeri sebeplerle hususi bir hakka sahip olması halinde, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında alım yapılabileceği, mezkûr maddenin üçüncü fıkrasında ise; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında alım yapılmadan evvel, bu Tebliğ’in 11’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen işlem ve tespitlerin yapılmasının zaruri olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, anılan Kanun’un 22/a ve 22/b maddesine binaen yapılacak olan tedariklerde; teklif alınmasının, piyasa fiyat araştırması yapılmasının ve ihtiyaçın tek kişiden temin sebebi/sebeplerinin teferruatlı olarak belirtilmesinin zaruri olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; bahsedilen Kanun’un 22/a ve 22/b maddesi kapsamında yapılan doğrudan temin tedariklerinde teklif alınmadığı, piyasa fiyat araştırması yapılmadığı ve tek kişiden temin sebebi/sebeplerinin belirtilmediği tespit edilmiş olup bu haller mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bahsedilen tedariklerin mevzuata uygun şekilde yapılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Kanun’un 22/a ve 22/b maddelerine göre yapılacak alımların, mevzuatta belirtilen şartlara riayet edilerek gerçekleştirilmesi ve bu suretle de kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması gerekmektedir.