ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 4734 Sayılı Kanun’un 22/d maddesi çerçevesinde bazı tedariklerin fiyat teklifi alınmadan gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından yapılan bu alımlarda, teklif ve fiyat araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesine dayanan Doğrudan Temin Yöntemi’ne ilişkin tebliğde, alımların e-fiyat teklifi veya fiziki ortamda fiyat teklifi alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, e-fiyat teklifinin EKAP üzerinden belirli doğrulama yöntemleriyle sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda, 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilen bazı tedariklerin, fiyat teklifi alınmadan ve fatura karşılığı doğrudan ödeme yapılarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu durum, ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve gelecekteki tedariklerde fiyat teklifi alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından, fiyat teklifi alınmadan doğrudan temin tedariklerinin yapılmaması gerektiği önemle vurgulanmaktadır.

BULGU: 4734 Sayılı Kanun’un 22/d Maddesi Kapsamında Yapılan Bazı Tedariklerin Fiyat Teklifi Alınmadan Gerçekleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi kapsamında yapılmış olan alımların bir kısmında, teklif alınmadığı ve fiyat araştırması yapılmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde; alımların, e-fiyat teklifi veyahut fiziki ortamda fiyat teklifi alınarak ve harcama yetkilisince vazifelendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.

Mezkûr Tebliğ’in “e-fiyat teklifinin verilmesi ve alımın sonuçlandırılması” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; e-fiyat teklifinin, kullanıcı adı ve şifresiyle EKAP’a (Elektronik Kamu Alımları Platformu) giriş yapıldıktan sonra hazırlanacağı ve nihai teklif verme tarih ve saatine kadar, e-imza veya Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen diğer doğrulama usulleri kullanılarak EKAP üzerinden gönderileceği, aynı Tebliğ’in fiziki ortamda yapılan alımlara dair “Tekliflerin verilmesi, değerlendirilmesi ve alımın sonuçlandırılması” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında da; tekliflerin elden, posta veya elektronik posta yoluyla veyahut faks ile verilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; doğrudan temin usulüyle yapılacak olan tedariklerde, e-fiyat teklifi yahut fiziki ortamda teklif alınmasının zaruri olduğu ve teklif alınmadan tedarik yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; cari yılda anılan Kanun’un 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilmiş olan vasıta-iş makinesi tamirat-tadilatı, lisans alımı ve çevre müşavirlik hizmet alımı gibi tedariklerin; fiyat teklifi alınmadan ve fatura karşılığı bedel doğrudan ödenerek yapıldığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesine göre yapılacak tedariklerde fiyat teklifi alınacağı ifade edilmiştir.

İhtiyaçların rekabet ve eşit muamele temin edilmesi, kamu kaynaklarının verimli kullanılması için; fiyat teklifi alınmadan doğrudan temin tedariki yapılmaması gerekmektedir.