ÖZET: 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde istihdam edilen personel için arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesi, kamu görevine atanacak kişiler için arşiv araştırması yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Aynı kanunun 4. maddesi, arşiv araştırmasının kapsamını belirlerken, kişinin adli sicil kaydı, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadığı ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığı gibi unsurların incelenmesini öngörmektedir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının hangi birimler tarafından gerçekleştirileceği ise 6. maddede belirtilmiştir.

2024 yılı itibarıyla, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketlerinde istihdam edilen personel için arşiv araştırması yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bu durumun farkında olduğunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Ancak, mevcut durum, arşiv araştırmasının yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, kamu idaresinin, personel istihdamında mevzuat hükümlerine tam olarak riayet etmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında İstihdam Edilen Personel İçin Arşiv Araştırması Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında istihdam edilen şirket personeli için arşiv araştırması yapılmadığı görülmüştür.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun “Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılacaklar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında, arşiv araştırmasının, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacağı düzenlenmiştir.

Aynı Kanun’un “Arşiv Araştırması” başlıklı 4’üncü maddesinde arşiv araştırması; kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171’inci maddesinin beşinci ve 231’inci maddesinin on üçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesi olarak tanımlanmıştır. Anılan Kanun’un “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasını Yapacak Birimler” başlıklı 6’ncı maddesinde; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının; Milli İstihbarat Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

28.04.2018 tarih ve 30405 sayı ile Resmi Gazete’de yayınlanan İl Özel İdaresi, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Görülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Şirket Personelinde Aranacak Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinin 6’ncı fıkrasında; güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak şirket personeli olarak istihdam edilecek kişilerde aranacak şartlar olarak sayılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketinden istihdam edilen şirket personeline arşiv araştırması yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 2024 yılında 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında işe başlayan Belediye Şirketi personeli için arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketinden istihdam edilen şirket personeline ilişkin arşiv araştırması yapılacağı personel istihdamında ilgili mevzuat hükümlerine riayet edileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından söz konusu Kanun Hükmünde Kararname kapsamında gerçekleştirilen personel istihdamında ilgili mevzuat hükümlerine riayet edilmesi gerekmektedir.