ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin harcama işlemlerinde önemli bir uyumsuzluk tespit etmiştir. Belediyenin, cari yıl içinde ortaya çıkan ancak gelecekteki dönemlere ait olan peşin giderleri 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı yerine, doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydettiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür giderlerin doğru hesaplarda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yönetmelik, 180 ve 280 numaralı hesapların, peşin ödenmiş giderlerin ve gelecekteki faaliyet hesaplarına dahil edilecek giderlerin izlenmesi için kullanılmasını öngörmektedir. Belediyenin hesapları incelendiğinde, 2022 yılında sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerin, belirtilen hesaplar yerine yanlışlıkla 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, dönemsellik ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak, belediyenin peşin ödemeleri, ait olduğu yıllara göre doğru bir şekilde giderleştirilmelidir. Bu tür hataların önlenmesi, mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır ve gelecekte benzer sorunların yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

BULGU: Sonraki Yıllara İlişkin Olarak Yapılan Harcamaların Cari Yıl İçerisinde Giderleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara/yıllara ait olan peşin giderlerin izlendiği 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ile 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı’nın kullanılmadığı bunun yerine ödeme tarihi itibariyle 630-Giderler Hesabı’nın kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 144’üncü maddesinde, 180- Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 217’nci maddesinde, 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının, dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
280-Gelecek yıllara ait giderler hesabının işleyişinin anlatıldığı 219’uncu maddesinde; içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin bu hesaba borç; ödenen tutarın tamamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835- Gider Yansıtma Hesabına alacak; ayrıca, bu hesapta kayıtlı tutarlardan takip eden dönemde gider hesaplarına yansıtılması gerekenler, dönem sonunda bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Belediyenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2022 yılında sigorta poliçeleri gibi peşin ödenen giderlerinin bulunduğu ancak söz konusu ödemelerin vadesine göre 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ile 180-Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı yerine doğrudan 630- Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, belediyenin ödemiş olduğu sigorta poliçeleri gibi dönemler itibarıyla takip edilecek peşin ödemelerin dönemsellik kavramı gereği ait olduğu yıllara göre giderleştirilmesi gerekmektedir.