|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin peşin tahsil edilen taşınmaz kira gelirlerini muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun şekilde izlememiş olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan incelemelerde, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesaplarının, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru bir biçimde kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu gelirlerin hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, kiraya verilen toplam 15 adet ATM ve baz istasyonu için yapılan peşin tahsilatlar sonucunda 1.121.012,89 TL gelir elde edilmiştir. Bu tutarın 294.322,07 TL’si 2022 yılına, 367.320,96 TL’si 2023 yılına, 357.004,29 TL’si 2024 yılına ve 102.265,55 TL’si 2025 yılına aittir. Ancak, bu gelirlerin ilgili hesaplara kaydedilmeden doğrudan gelir olarak gösterilmesi, faaliyet sonuçları tablosunun 826.690,82 TL fazla görünmesine ve bilançoda 380 ve 480 hesaplarının toplam 826.690,82 TL eksik görünmesine yol açmıştır. Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için dönem ayırıcı hesapların kullanılması gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini artıracak ve bütçe yönetimi açısından daha sağlıklı bir görünüm sağlayacaktır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından peşin tahsil edilen taşınmaz kira gelirlerinin Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 286’ncı maddesinde; 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 335’inci maddesinde; 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik hükümleri ve muhasebenin temel ilkelerinden dönemsellik ilkesi gereği peşin tahsil edilmiş gelirlerden gelecek aylara ait olan tutarların 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait tutarların ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede, toplam 15 adet ATM ve baz istasyonu konulmak üzere kiraya verilen yerler, yıllık veya üç yıllık peşin tahsil edilerek muhasebeleştirildiği ancak; toplam 1.121.012,89 TL tahsilatın 294.322,07 TL’sinin 2022 yılı, 367.320,96 TL’sinin 2023 yılı, 357.004,29 TL’sinin 2024 yılı ve 102.265,55 TL’sinin 2025 yılına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
İdare tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin gelecek aylara ve yıllara ait gelirler hesaplarına kaydedilmeden doğrudan gelir kaydedilmesi, faaliyet sonuçları tablosunun 826.690,82 TL fazla görünmesine, bilançoda 380 Gelecek Aylara ve 480 Gelecek Yıllara ait Gelirler Hesaplarının toplam 826.690,82 TL eksik görünmesine neden olmuştur.
Peşin tahsil edilen kira bedellerinin ilgili faaliyet dönemi geliri olarak mali tablolarda yer alması için dönem ayırıcı hesapların kullanılması gerekmektedir.