ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerinde muafiyet oranlarının yüksek belirlendiğini ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, yüklenicilerin iş yerlerindeki araç, malzeme ve makineleri gibi unsurların korunması ve sigortalanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamda, doğal afetler, hırsızlık ve sabotaj gibi risklere karşı bütün riskler sigortası yapılması gerekmektedir.

Sözleşmenin 17. maddesi, sigorta yükümlülüklerini düzenlerken, Genel Şartname’nin 9. maddesi, sigortalanacak kıymetler için azami muafiyet oranlarını belirlemektedir. Buna göre, tüm riskler için muafiyet oranı %2, deprem, sel ve terör gibi özel riskler için ise %20 olarak belirlenmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, ihale edilen işlere ilişkin poliçelerde yangın ve hırsızlık gibi kalemlerde muafiyet oranının %10 olarak uygulandığı tespit edilmiştir.

Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu azaltmamakla birlikte, karşılaşabileceği riskleri artırmaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen azami muafiyet oranının %2 olması gerektiği, bu tür uygulamaların mevzuata uygun olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla, sigorta poliçelerinde belirlenen muafiyet oranlarının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Bütün Riskler Sigorta Kapsamında Yer Alan Muafiyet Oranlarının Yüksek Belirlenmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde oranlar belirlendiği görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 17’nci maddesinde; işin, iş yerinin korunması ve sigortalanması hususu düzenlenmiştir. Söz konusu madde ile yüklenicilere işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı bütün riskler sigorta yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında; kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının da azami %20 olacağı, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, bu oranlara kadar gerçekleşecek hasarların karşılanmasının ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca tüm riskler poliçelerinde uygulanacak azami muafiyet oranı %2 olmalıdır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilen yapım işlerine ilişkin bütün riskler sigorta poliçelerinde yangın, hırsızlık, diğer doğal afetler, diğer hasarlar kalemlerinde muafiyet oranının %10 uygulandığı tespit edilmiştir.
Bütün riskler sigorta poliçelerinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde oranlar belirlenmiş olması, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte karşılaşabileceği riski artırmaktadır. Dolayısıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olması gerekmektedir.