|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, telekomünikasyon altyapı ve şebekeleri için geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmediğini ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin sorumluluk alanındaki sabit ve mobil haberleşme altyapısında kullanılan kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı ücretleri, takip ve tahsilat işlemleri yapılmadan geçiştirilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, geçiş hakkı ve bu hakkı sağlayan işletmecilerin tanımlarını içermekte ve geçiş hakkı ile ilgili anlaşmaların serbestçe yapılabileceğini belirtmektedir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmesi amacıyla 2012 yılında bir yönetmelik yayımlamıştır. Bu yönetmelik, geçiş hakkı sağlayıcıları ve işletmecilerin, belirlenen ilkeler doğrultusunda anlaşmalar yapabileceğini ifade etmektedir. 2014 yılından itibaren geçerli olan tarifeye göre, geçiş hakkı ücretleri, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılmalıdır. Ancak, 2022 yılı için Belediye Meclisi tarafından geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmemesi, işletmeciler için gerekli tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmamasına yol açmıştır. Sonuç olarak, kamu idaresinin mülkiyetinde bulunan alanlar için geçiş hakkı bedelinin, yönetmelikte belirtilen üst sınırları aşmamak kaydıyla belirlenmesi ve tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, telekomünikasyon firmalarının haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Ücretlerinin Belirlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmeyerek takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş Hakkının Kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Belediye Meclisi tarafından 2022 yılı için geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmesine yönelik herhangi bir karar alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum geçiş hakkını kullanan işletmeciler adına gerekli tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmamasına sebep olmuştur.
Kamu İdaresinin mülkiyet, tasarruf veya sorumluluğunda bulunan yerler için işletmeci ile anlaşma yapılarak Yönetmelik’te belirlenen üst sınırları geçmemek üzere geçiş hakkı bedeli alınması gerekmektedir.