ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyelerin taşıt kiralama süreçlerinde mevzuat hükümlerine uyulmadığını ortaya koymuştur. Rapor, bazı kiralanan araçların motor hacminin 1600 cc’yi aştığını göstermektedir. 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin kullanacağı taşıtların bu kanun kapsamına girdiğini belirtirken, 12. maddeye dayanarak Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller, taşıt ediniminde uyulması gereken kuralları düzenlemektedir. Bu usullerin 2. maddesi, 237 sayılı Kanun’a tabi kurumların taşıtlarını kapsamaktadır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 5. maddesi, kamu hizmetleri için gerekli taşıt ihtiyacının karşılanmasının amacının, kamu giderlerini asgariye indirmek ve bütçe kaynaklarını etkin kullanmak olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, 6. maddede, motor hacmi 1600 cc’yi aşan binek ve station-wagon cinsi taşıtların kullanımının belirli şartlarla sınırlı olduğu ifade edilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, belediyenin 2022 yılında kiraladığı bazı araçların bu sınırı aştığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi, bu durumun düzeltilmesi için gerekli işlemlere başlandığını ve gelecekteki kiralamaların mevzuata uygun şekilde gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, motor hacmi 1600 cc üzerinde olan araçların kiralanması, mevcut mevzuata aykırıdır.

BULGU: Taşıt Kiralamalarında Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kurum tarafından doğrudan temin ile araç kiralanması işlerinde bazı araçların motor hacminin 1600 cc’yi geçtiği görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde belediyeler tarafından kullanılacak taşıtların kapsam dahilinde olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 12’nci maddesine dayanılarak, Bakanlar Kurulu tarafından Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller hazırlanıp yürürlüğe konulmuş, söz konusu Esas ve Usullerin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; 237 sayılı Kanun’a tabi olan kurumlar ve taşıtların kapsam dahilinde olduğu belirtilmiştir.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 5’inci maddesinde, kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılamasının temel amacının, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu belirtilmiştir.
Mezkûr Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde; hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesinin Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı ve Kanuna ekli
ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına

alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacminin 1600 cc’yi geçmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde, Belediye tarafından 2022 yılında kiralanan bazı araçların motor hacminin 1600 cc üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve müteakip dönemde yapılan kiralama işlemlerinde mevzuata uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından ihtiyaç duyulduğunda motor hacmi 1600 cc üzerinde olan araçların kiralanması söz konusu mevzuata aykırıdır.