|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ve amortisman defterinin tutulmadığını ortaya koymuştur. 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu varlıkların amortisman süreleri, yöntemleri ve oranları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. Yönetmelik, mahalli idarelerin Duran Varlıklar Amortisman Defteri tutmalarını da şart koşmaktadır.
Denetim bulguları, belirtilen yönetmelik ve tebliğlere aykırı olarak, 2022 yılı içinde Kamu İdaresi tarafından amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Duran varlıkların amortisman defterinin tutulmaması, varlıkların edinim tarihleri ve net değerleri hakkında bilgi eksikliğine yol açmaktadır. Bu durum, 2022 Bilançosu’nda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabı’nda hatalara neden olmuştur. Dolayısıyla, maddi duran varlıklar için gerekli amortisman ayrılmaması, mali tabloların doğruluğunu etkilemektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar için Amortisman Ayrılmaması ve Amortisman Defteri Tutulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı ve duran varlıklar amortisman defteri tutulmadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin 187’nci maddesinin (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu Yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiş; “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 18’inci bölümünün 491’inci maddesinde ise Duran Varlıklar Amortisman Defteri mahalli idareler tarafından tutulacak defterler arasında sayılmıştır.
Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi için kullanılan 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı da aynı Yönetmelik’in 202’nci ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır.
Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup Tebliğ’in 9’uncu maddesinde de amortismana tabi her bir varlığın Tebliğ eklerinde (Ek-2) yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin söz konusu hükümlerine aykırı olarak maddi duran varlık grubunda kayıtlı taşınır ve taşınmazlar bulunmasına rağmen Kamu İdaresi tarafından amortisman ayırmaya dair 2022 yılı içerisinde herhangi bir işlemin yapılmadığı ve “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”nin tutulmadığı tespit edilmiştir. Bahse konu defter tutulmadığı için duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihleri göz ardı edilmekte, duran varlıkların net değeri ile varlıklara ilişkin ne kadar amortisman ayrıldığı bilinememektedir.
Maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle 2022 Bilançosunun 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile Faaliyet Sonuçları Tablosunun 630 Giderler Hesabı’nda hataya neden olunmuştur.