ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin ortak olduğu şirketler için alınan sermaye artırımlarına dair önemli bulgular sunmaktadır. Denetim sonucunda, İdare’nin taahhüt ettiği sermaye tutarlarının 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mahalli idarelerin mal ve hizmet üreten kuruluşlarla olan sermaye taahhütlerini izlemek için kullanılması gerektiğini belirtmektedir.

İlgili yönetmelikte, sermaye taahhüt tutarlarının 247 hesabına alacak, ilgili mali duran varlık hesabına ise borç kaydedileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, yerine getirilen taahhütlerin bu hesaptan çıkışı yapılmalı ve ilgili gider hesaplarına kaydedilmelidir. İncelemeler sonucunda, Ada Davutlar Jeotermal Kaynaklar Dağıtım İşletme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ödenmiş sermayesinin 324.500 TL, ödenmemiş sermayesinin ise 125.500 TL olduğu, ancak ödenmemiş sermayenin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmediği ortaya çıkmıştır.

Sonuç olarak, İdare’nin mal ve hizmet üreten kuruluşlara yönelik taahhüt ettiği sermaye tutarlarının 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda doğru bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Ortak Olunan Şirketler İçin Alınan Sermaye Artırım Kararına İlişkin Sermaye Taahhüt Kaydının Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin ortağı olduğu şirkete yönelik sermaye artış taahhütlerinin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 184’üncü maddesinde; bu hesabın, mahalli idarelerin mal ve hizmet üreten kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in aynı hesaba dair “Hesabın İşleyişi” başlıklı 185’inci maddesinde; sermaye taahhüt tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili mali duran varlık hesabına borç kaydedileceği; yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının da bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda verilen mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, İdare’nin ortağı olduğu şirketler için taahhüt ettiği sermaye tutarlarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda ve 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmesi, yerine getirilen taahhüt tutarlarının ise 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’ndan çıkışının yapılması ve 830 Bütçe Giderleri ve 835 Gider Yansıtma Hesaplarına kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede sermayesinin tamamı İdareye ait olan Ada Davutlar Jeotermal Kaynaklar Dağıtım İşletme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ödenmiş sermayesinin 324.500 TL, ödenmemiş sermayesinin ise 125.500 TL olduğu, buna karşılık 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na 324.500 TL tutarında kayıt yapıldığı; taahhüt edilen sermayeden ödenmemiş olan 125.500 TL’nin ise 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir.
İdarenin mal ve hizmet kuruluşlarına ilişkin taahhüt ettiği sermaye tutarlarının 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.