ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından hak sahiplerine yapılan ödemelerde vadesi geçmiş vergi borçlarına ilişkin kesintilerin yapılmadığını ortaya koymuştur. Yapılan denetimlerde, mal ve hizmet alımları sırasında hak sahiplerinin vadesi geçmiş borçlarının sorgulandığı, ancak bu borçların varlığına rağmen ödemelerin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi ve ilgili tahsilat genel tebliği, 5.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borçlar için kesinti yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

İlgili mevzuat gereği, kamu idareleri mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kapsamında hak sahiplerine yapacakları ödemelerde, tahsil dairelerine vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belge talep etmekle yükümlüdür. Ancak denetim sonuçları, bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini ve hak sahiplerinin vadesi geçmiş borçlarının kesintiye uğramadan ödemelerin yapıldığını göstermektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

Sonuç olarak, kamu idarelerinin, hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borçlarını göz önünde bulundurarak gerekli kesintileri yapmaları ve bu süreçte mevzuata uygun hareket etmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde, kamu alacaklarının tahsilinde aksaklıklar yaşanabilir.

BULGU: Hak Sahiplerine Gerçekleştirilen Ödemelerde Vergi Borcuna İlişkin Kesintinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan ödemeler sırasında hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borç sorgulamasının yapıldığı ancak sorgulama neticesinde vadesi geçmiş borç bulunmasına rağmen amme alacağının istihkaklardan kesilmeyerek ödeme yapıldığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi ve Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği’nin Birinci Kısım, İkinci Bölüm “Diğer Korunma Hükümleri” başlıklı alt bölümünün “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” başlıklı kısmında 4734 sayılı Kanun kapsamına giren kurumların, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemeler sırasında istihkak sahiplerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine (5.000 TL’yi aşan) vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde; kamu idaresi tarafından mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle yapılacak ödemeler sırasında hak sahiplerinin tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması, 2022 yılı için tutarı 5.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borcu bulunması durumunda ise istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılmasının zorunlu olduğu ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan ödemeler sırasında, hak sahiplerinin tahsil dairelerine vadesi geçmiş borçlarının olup olmadığını gösterir belgelerin sorgulatıldığı ancak hak sahiplerinin tutarı 5.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borçları olduğu belgelerde yer almasına rağmen söz konusu kesintiler yapılmadan hak sahiplerine ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan ödemeler sırasında, hak sahiplerinin tahsil dairelerine mevzuatında belirtilen tutarı aşan vadesi geçmiş vergi borcunun bulunduğunun anlaşılması halinde istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması gerekmektedir.