|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda tahsilat oranının son derece düşük olduğunu ortaya koymuştur. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesi, üst yöneticilerin kaynakların etkin ve verimli kullanımından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 61’inci maddede muhasebe hizmetlerinin gelirlerin tahsili ve diğer mali işlemlerin kayıt altına alınmasından sorumlu olduğu vurgulanmaktadır.
Denetim sırasında, 2022 yılı itibarıyla 121-Takipli Alacaklar Hesabı’nın açılış kaydının 93.575.024,93 TL, kapanış kaydının ise 116.136.442,1 TL olduğu tespit edilmiştir. Yıl içinde yapılan işlemler sonucunda tahsilat oranının yalnızca %18,27 olduğu görülmüştür. Bu durum, takipli alacakların yeterince izlenmediğini ve yönetilmediğini göstermektedir. İdare, mevzuata uygun işlemler yapıldığını belirtse de, kapanış kaydındaki yüksek alacak tutarı ve düşük tahsilat oranı, gerekli önlemlerin alınmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, 116.136.442,1 TL tutarındaki alacakların tahsil edilmesi ve tahsil imkânı bulunmayanların kayıttan düşülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Takipli Alacakların Tahsil Oranının Düşük Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2022 yılı bilançosunda yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarların tahsil oranının çok düşük olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, üst yöneticinin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu olduğu ifade edilmektedir.
Mezkur Kanun’un “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde;
“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.
Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur.(…)”
Mezkur Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak hususlar arasında sayılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin 2022 yılı, 121-Takipli Alacaklar Hesabının açılış kaydında 93.575.024,93 TL olduğu, kapanış kaydında ise 116.136.442,1 TL olduğu, yıl içerisinde 6.989.025,65 TL; 1998 yılından 2022 yılına kadar değiştirilen tahakkuk(azaltan), emanet entegrasyonu, silinen tahakkuk ve tahakkuk azaltan işlemi yapıldığı görülmüş, bu tutar çıkarıldığında ise dönem başında bilançoda yer alan rakam ile dönem içerisinde bu hesaba yapılan kayıtların tahsilat oranının %18,27 olduğu, Takipli Alacaklar Hesabında yer alan tutarların her yıl eklenerek arttığı, bu sebepten dolayı hesapta yer alan tutarların takibinin yeterli düzeyde sağlanmadığı görülmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare mevzuatta yer alan işlemlerin yapıldığını bildirmiş olsa da kapanış kaydında yer alan takipli alacak tutarı ve tahsilat yüzdesine bakıldığında gerekli işlemelerin yapılmadığı görülmüştür.
Bu itibarla 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı olan 116.136.442,1 TL’nin tahsil edilmesi, tahsil imkânı bulunmayanların tespit edilerek kayıttan düşülmesi gerekmektedir.