|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne yapılan ayni bağışların taşınır envanterine ve muhasebe kayıtlarına alınmadığını ortaya koymuştur. Belediyeler, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu çerçevesinde, vatandaşlardan gelen bağış taleplerini belirli şartlar altında kabul edebilmekte ve bu bağışları kayıt altına almakla yükümlüdür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yapılan bağışların gelir olarak kaydedilmesini ve nakdi olmayan bağışların da mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınırların kamu idaresine teslim alındığında kayıt altına alınmasını ve bu süreçte değer tespit komisyonunun rolünü vurgulamaktadır. Bağışların değeri, bağışçı tarafından sağlanan belgelerle veya değer tespit komisyonu tarafından belirlenen değerle kaydedilmelidir. Ancak, yapılan incelemelerde Edebiyat, Müzik Enstrümanları ve Fotoğraf Müzesi’ne ait envanter kayıtlarının, 358 adet ayni bağışın yalnızca müze defterine kaydedildiği, taşınır envanterine giriş kaydının yapılmadığı ve dolayısıyla muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ayni bağışların ilgili varlık hesaplarına gerçek değerleriyle kaydedilmesi ve taşınır işlem fişinin düzenlenmesi gerekmektedir. Bu durum, belediyelerin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda hareket etmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Ayni Bağışların Taşınır Envanterine ve Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdareye yapılan ayni bağış ve yardımların mevzuatta belirtildiği şekilde kayıt altına alınmadığı görülmüştür.
Belediyeler, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda kendilerine verilen görevler çerçevesinde; şartlı/şartsız bağış yapmak isteyen vatandaşların her işlem için ayrı ayrı olmak üzere başvurusundan sonra belediyenin görevleri ile sınırlı olmak üzere bağış alabilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bağış ve Yardımlar” başlıklı 17’nci maddesinde; yapılan her türlü bağış ve yardımların gelir olarak kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların da ilgili mevzuatına göre değerlendirmeye tabi tutularak kayıt altına alınacağı belirtilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt Zamanı, Kayıt Değeri ve Değer Tespit Komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş yapılacağı, giriş ve çıkış kayıtları taşınır işlem fişine dayanılarak yapılacağı; bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırların giriş ve çıkış kayıtlarında, bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değerin esas alınacağı, değer tespit komisyonunun, harcama yetkilisinin onayı ile taşınır kayıt yetkilisinin ve işin uzmanının da katıldığı en az üç kişiden oluşturulacağı, komisyonun değer tespitinde; ticaret odası, sanayi odası, borsa, meslek kuruluşları, ilgili diğer kuruluşlardan veya aynı nitelikteki taşınırı satın alan idarelerden ve fiyat araştırması sonuçlarından yararlanabileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ayni bağışların öncelikle bağış veya yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değerin esas alınarak taşınır envanterine giriş kayıtlarının yapılması, düzenlenen taşınır işlem fişinin muhasebeye gönderilmek suretiyle ilgili stok ya da taşınır hesabı karşılığında 600 Gelirler Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
İdareye ait Edebiyat, Müzik Enstrümanları ve Fotoğraf Müzesi’nin envanter kayıtları incelenmiş, bahse konu müzelere yapılan 358 adet ayni bağış ve yardımın yalnızca müze defterine kayıt edildiği, taşınır envanterine giriş kaydının yapılmadığı, dolayısıyla ilgili stok ya da taşınır hesabı karşılığında 600 Gelirler Hesabı’nda muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
Ayni nitelikteki bağış ve yardımların ilgili varlık hesaplarına muhasebe kayıtlarının gerçek değerleri ile yapılarak taşınır işlem fişinin düzenlenmesi gerekmektedir.