|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların kira sözleşmelerinin sona ermesine rağmen ihale yapılmaksızın süre uzatımı ile kiralanmaya devam edildiğini ortaya koymaktadır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin mülk yönetimi ile ilgili işlemlerinin bu kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kanun, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan fazla olamayacağını belirtirken, süre uzatımına dair herhangi bir düzenleme içermemektedir. Ayrıca, kiralama süresi sona erdiğinde işgalin devam etmesi durumunda ecrimisil alınması ve taşınmazın tahliyesinin sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, yukarıda belirtilen hükümleri belediye taşınmazları için de geçerli kılmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, kiralama işlemlerine dair yeni düzenlemeler getirirken, kamu kurumlarının konut ve işyeri kiralamalarının bu kanun hükümlerine tabi olduğunu belirtmektedir. Kiraya verenin, sözleşme süresinin sona ermesiyle sözleşmeyi sonlandırma hakkı, on yıllık uzama süresinin ardından en az üç ay öncesinden bildirimde bulunulması şartına bağlıdır. Yapılan incelemeler sonucunda, 1995-2012 yılları arasında sona eren yedi taşınmazın, ihale yapılmadan mevcut kiracılara yıllık süre uzatımları verilerek kiralanmaya devam edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kiraya verilen taşınmazların sözleşme bitiminden sonra işgalinin devam etmesi halinde ecrimisil alınması ve ilgili taşınmazların Devlet İhale Kanunu çerçevesinde ihale edilerek tahliye edilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Kira Sözleşmesi Sona Eren Taşınmazların Süre Uzatımı ile Kullandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdareye ait olup ihale yapılmaksızın süre uzatım kararlarıyla kiralaması devam eden taşınmazların bulunduğu görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1’inci maddesinde, belediyelerin satım, kira ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi gibi işlerinin bu Kanun’a göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Kanun’un 64’üncü maddesinde, kiraya verilecek taşınmaz malların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı belirtilmiş, süre uzatımı ile ilgili herhangi bir hükme yer verilmemiştir.
Aynı Kanun’un 75’inci maddesinde; kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde ecrimisil alınacağı ve işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği belirtilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde yapılan düzenleme ile yukarıda yer alan hükümlerin belediye taşınmazları için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile kiralama işlemleri hakkında yeni ve genel düzenlemeler getirilmiş, Kanun’un 339’uncu maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarının hangi usul ve esaslarla yapılmış olursa olsun konut ve çatılı işyeri kiralamalarında Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olacakları belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Konut Ve Çatılı İşyeri Kiralarında Sözleşmenin Sona Ermesi” başlıklı 347’nci maddesinde kiraya verenin, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceği, ancak on yıllık uzama süresi sonunda bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla sözleşmeye son verebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; kiraya verilen taşınmaz hakkında 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi uygulanacaksa sürenin bitiminde işgalin devam etmesi halinde ecrimisil alınarak tahliye işlemlerinin başlatılması gerektiği; şayet 6098 sayılı Kanun uyarınca taşınmazın tahliyesi gündeme gelecekse bu sefer de kira sözleşmesinde belirtilen süre sonunda 10 yıllık uzama süresinin tamamlanması ile birlikte tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde kira sözleşmesi 1995-2012 yılları arasında sona eren toplam 7 adet taşınmaz bulunduğu ve bu taşınmazların ihale yapılmayıp mevcut kiracılara yıllık süre uzatımları verilmek suretiyle kiralamaların devam ettirildiği tespit edilmiştir.
Kiraya verilen taşınmazların sözleşme bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde ecrimisil alınması ayrıca taşınmazın bulunduğu yer mülki amirince tahliyesi sağlanarak Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilmesi gerekmektedir.