ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, büyükşehir ilçe belediyesine ait taşınmazların değer tespitinin yapılmadığı ve bu taşınmazların muhasebe hesaplarına kaydedilmediği ortaya konmuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların edinim ve elden çıkarılma süreçlerinin takip edilmesi amacıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Yönetmelik, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kayda alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Denetim sonucunda, Kamu İdaresi adına tapuda kayıtlı taşınmazların değerlerinin belirlenmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı ve muhasebe hesaplarının güncel değerleri yansıtmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve 2023 yılı içinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağını ifade etmiştir. Taşınmazların değerlerinin belirlenmesi ve ilgili duran varlık hesaplarının güncel değerlerinin mali tablolarda gösterilmesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği zorunludur.

BULGU: Taşınmazların Değer Tespitinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Taşınmazlar üzerinde yapılan denetimde, Kamu İdaresi adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespitinin yapılmadığı ve ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde, Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olduğu, kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu hüküm altına alınmış olup devamında tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden veya bu bedel belirlenemiyorsa rayiç değer üzerinden kayda alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden geçici olarak muhasebe kayıtlarına alınacağı, daha sonra ilgili birimince fiili envanter çalışması yapılan taşınmazların muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimine verileceği ve son olarak muhasebe biriminin, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 31.12.2017 tarihi itibarıyla çıkaracağı ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarının yapılacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların değerlerinin belirlenmesine yönelik herhangi bir çalışmanın olmadığı ve ilgili muhasebe hesaplarının da güncel değerleri yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış ve 2023 yılı içerisinde bulguda yer alan mevzuat hükümlerine riayet edileceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresi adına tapuda kayıtlı olan ancak değeri hakkında Belediye tarafından herhangi bir çalışma yapılmamış olan taşınmazların; Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değerlerinin belirlenmesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği de ilgili duran varlık hesaplarının güncel değerlerinin mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir.