|
ÖZET: Hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarıyla ilgili 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, 696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketlerinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereği, bu işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurumları tarafından ödenmesi ve alt işverenlere rücu edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, muhtemel risklere karşılık ayrılması gerektiği belirtilmiştir.
Yönetmeliklerin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin koşullu yükümlülüklerden kaynaklanan maliyetleri güvenilir bir şekilde tahmin ederek karşılık ayırmalarını zorunlu kılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi ve muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması için gerekli düzenlemeleri içermektedir. Bu bağlamda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve ilgili hesaplara kaydedilmesi önem arz etmektedir. Yapılan incelemeler, 2018 yılından itibaren 696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilen çalışanlar için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığını ortaya koymuştur. İhtiyatlılık ilkesi gereği, bu karşılıkların eksiksiz ve doğru bir şekilde ayrılması gerekmektedir. |
BULGU: Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan İşçiler için Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
696 sayılı KHK ile belediye şirketinde işçi statüsünde çalıştırılan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca, personel hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmesi ve işçinin her bir alt işveren nezdinde geçen dönemi ile sınırlı olması kaydıyla, alt işverenlere rücu edilmesi gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre, ihtiyatlılık kavramı gereği, muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılması gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, koşullu yükümlülüklerden kaynaklanan ve kamu idarelerinden kaynakların çıkışına neden olabileceği güvenilir bir biçimde tahmin edilen tutarlar için karşılık ayrılacağı ve faaliyet sonuçları tablosuna yansıtılacağı hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330’uncu maddesinde, 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; 331’inci maddesinde, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, belediye şirketinde istihdam edilen işçiler için ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılması suretiyle karşılık ayrılması ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarını 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2018 yılında 696 sayılı KHK kapsamında Belediye Şirketinde işçi statüsüne geçirilen işçiler için 2018 yılından itibaren kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir.
İhtiyatlılık kavramı çerçevesinde kıdem tazminatı karşılıklarının tam ve doğru olarak ayrılması gerekmektedir.