|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi, yetkili idarelerden gerekli ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağını ve ruhsatsız işyerlerinin kapatılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 4. maddede, belediye ve il özel idaresinin yetki alanları net bir şekilde tanımlanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde işyeri açmanın işyeri açma izni harcına tabi olduğunu vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan Pamukkale ilçesindeki aktif işyerleri listesi ile ruhsatlı işyerleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda, 14.791 mükelleften 2.129’u üzerinden yapılan örneklemde, 962 işyerinin ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. Gelir kaybının önlenmesi amacıyla, ruhsatsız faaliyet gösteren tüm işyerlerinin belirlenmesi için kapsamlı bir çalışma yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, yerel yönetimlerin denetim süreçlerinin güçlendirilmesi ve ruhsatlandırma işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerleri olduğu görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in, “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesi birinci fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan açılan işyerlerinin yetkili idare tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmış, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde de, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresi, büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi yetkili idare olarak belirlenmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde ise, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde iş yeri açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan temin edilen Pamukkale ilçesinde aktif olarak faaliyet gösteren iş yerleri listesi ile Kamu İdaresi tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen iş yerlerine ilişkin liste karşılaştırılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı listesinde aktif olarak faaliyet gösterdiği belirtilen 14.791 mükellef arasından örnek olarak seçilen 2.129 mükelleften 962’sinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için, söz konusu çalışmanın tüm aktif işyerlerini kapsayacak şekilde yapılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerlerinin tespit edilmesi gerekmektedir.