|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından yürütülen bir yapım işinde, yüklenicinin idare onayı olmadan alt yüklenici çalıştırdığını ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, yüklenici ile alt yükleniciler arasında yapılan sözleşmelerin idareye sunulmadığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde alt yüklenicinin tanımı ve çalıştırılabilme şartları açıkça belirtilmiş olup, bu şartlara uyulmadığı görülmektedir.
Denetim sırasında, Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda, farklı yükleniciler tarafından tescil edilen dört iş yeri olduğu belirlenmiştir. Ancak, bu iş yerlerinden yalnızca birinin asıl yükleniciye ait olduğu, diğer üç iş yeri için Kamu İdaresinden onay alınmadığı ve sözleşmelerin sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, alt yüklenicilere yaptırılan işlerin bedelinin belirlenememesi ve sorumlulukların tesis edilememesi gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, yüklenici ile alt yükleniciler arasındaki sözleşmelerin idareye sunulmaması, damga vergisinin takibini de imkânsız hale getirmektedir. İhale dokümanında belirtilen hususlara uygun işlerin gerçekleştirilmesi ve mevzuatın gerektirdiği güvencelerin sağlanabilmesi için, alt yüklenicilerin mutlaka idarenin onayına tabi olarak çalıştırılması gerekmektedir. |
BULGU: Yüklenici Tarafından İdare Onayı Alınmadan Alt Yüklenici Çalıştırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işinde onay alınmaksızın alt yüklenici çalıştırıldığı, yüklenici ile alt yükleniciler arasında imzalanmış sözleşmelerin İdareye sunulmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde alt yüklenici; sözleşme konusu işin nev’i itibarıyla bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Şartname’nin “Alt Yüklenicilerin Çalıştırılması ve Sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde ise alt yüklenici çalıştırılabilmesine ilişkin esaslar, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin kapsamı ve alt yüklenicilerin sorumlulukları düzenlenmiştir. Bu kapsamda yüklenici ile alt yükleniciler arasında tanzim edilen sözleşmelerin bir örneğinin idareye sunulmasının zorunlu olduğu ve idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir surette iş yerinde çalışamayacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile yazışma gerçekleştirilmiş ve yapım işi kapsamında farklı yükleniciler tarafından 4 adet iş yeri tescil edildiği görülmüştür. Ancak söz konusu iş yerlerinden birinin asıl yükleniciye ait olduğu bilinmekle beraber alt yüklenicilerin çalışmasına binaen tescil edilen 3 adet iş yeri ile ilgili olarak Kamu İdaresinden herhangi bir onay alınmadığı ve bu işlere ilişkin sözleşmelerin sunulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin onayı alınmadan alt yüklenici çalıştırılması halinde alt yüklenicilere yaptırılan işin bedelinin tespit edilememesine, ilgililerin yasaklılık teyidinin yapılamamasına ve yapılan işlerden dolayı alt yüklenicilere sorumluluk tesis edilememesine neden olunabileceği değerlendirilmektedir. Diğer yandan yüklenici ile alt yükleniciler arasında düzenlenen sözleşmelerin İdareye sunulmaması halinde ise bu sözleşmelerden doğan damga vergisinin takip edilebilmesi mümkün olmayacaktır.
İşlerin, ihale dokümanında yer alan hususlara uygun olarak gerçekleştirilmesinin kontrolü ile mevzuat tarafından öngörülen güvencelerin sağlanabilmesi için alt yüklenicilerin İdarenin onayına istinaden çalıştırılması gerekmektedir.