|
ÖZET: Kiraya verilen taşınmazlarda kiracıların kullanım alanlarının genişletilmesine rağmen kira bedellerinin güncellenmemesi, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ihale edilen spor tesisi ve restoran gibi taşınmazlarda, kiracılar ek alanlar oluşturmasına rağmen, kira bedellerinde herhangi bir revizyon gerçekleştirilmemiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilkeleri gereği, ihalelerde açıklık ve rekabet sağlanması esastır; ancak mevcut uygulamalar bu ilkelere aykırı düşmektedir.
Örneğin, Barbaros Mahallesi’ndeki spor tesisinde halı saha sayısı artırılmış ve yeni alanlar eklenmiştir. Bunun yanı sıra, Atatürk Mahallesi’ndeki kafe ve restoranın büyümesi de göz önünde bulundurulmalıdır. İdare, denetim sonrası kira bedellerinin güncellenmesi ve geçmiş dönemler için kira farklarının belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. Ancak, ihale şartlarının eksikliği ve yeni yapılar için izin verilmesi, rekabeti olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, kiralanan taşınmazlardaki fiili kullanım alanlarının ve niteliklerinin dikkate alınarak kira bedellerinin güncellenmesi, hem kiracıların fazladan kullandıkları alanlar için ödemelerini sağlaması hem de İdare’nin gelirlerini artırması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazlarda Kullanım Alanlarının Kiracılar Tarafından Genişletilmesine Rağmen Kira Bedelinin Güncellenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından spor tesisi ve restoran olarak ihalesi gerçekleştirilen ve kiraya verilen taşınmazlarda, kiracılar tarafından kullanım alanlarının genişletilmesine rağmen kira bedellerinde herhangi bir güncelleştirme yapılmamıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde, bu Kanun’un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olacağı hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un 62’nci maddesine göre de yüklenici, taahhüdünü şartname ve sözleşme hükümlerine uygun yerine getirmekle yükümlüdür.
İdare tarafından Barbaros Mahallesinde 3 ile 2469 no.lu parseller arasındaki park alanı içerisinde yer alan“2 adet halı saha, 1 adet otopark, sporcu soyunma ve yönetim odası, dinlenme salonu, kafeterya alanı ve WC’den oluşan spor tesisi” için 30.07.2013 tarihinde 10 yıllık kiralama ihalesi yapılmıştır.
Spor tesisi olarak kiraya verilen mahalde ihale sonrası ilave alanlar yapılmıştır. Bu kapsamda halı saha adedi iki tane daha arttırılarak dört adede çıkarılmış, ekstradan yapılan halı sahalar için kira bedeli takdir edilmiştir. Bununla birlikte 95,40 m2’lik çay bahçesi, 47,89 m2’lik alanda büfe yapılmış; servis büfesinde 27,27 m2’lik, kafeterya (Lokanta) alanında ise 53,41 m2’lik büyümeler olmuştur. Ayrıca ihaleye ilişkin şartnamelerde belirtilmemesine rağmen tesisin 550,00 m2 büyüklüğündeki açık alanı servis alanı olarak kullanılmakta ve bu alanda çeşitli etkinlikler -kır bahçesi minvalinde özel günler için (düğün, nişan, kutlama vs.)- düzenlenerek ticari kazanç sağlanmaktadır. Ancak bu büyümeler neticesinde herhangi bir kira bedeli takdir edilmemiştir.
Atatürk Mahallesinde 5. Park içinde “Mutfak, WC, kafe ve restoran”dan oluşan 221,00 m2 kapalı alan ve 357,00 m2 açık servis alanı olmak üzere toplamda 578,00 m2’lik kafe ve restoran için 01.03.2016 tarihinde 10 yıllık kiralama ihalesi yapılmıştır. Kiralama sonrasında yapının hem yangında hasar görmesi hem de eski olması nedeni ile kiracı tarafından İdare onayı ile kiralanan alanda yenileme çalışması yapılmıştır. Bu çalışma sonrasında kiralanan alan 452,89 m2 kapalı alan, 190,22 m2 açık alan ve 140,62 m2 kış bahçesi olmak üzere toplamda 783,73 m2 büyüklüğüne ulaşmıştır. Haliyle de yapının niteliği değiştiği gibi alanda 205,73 m2’lik büyüme de gerçekleşmiştir.
Denetim tespiti sonrasında, İdare tarafından; spor tesisi ve restoran olarak kiraya verilen taşınmazlardaki kullanım alanlarının genişlemeleri/büyümelerine istinaden kıymet takdir komisyonu kararı ile kira bedellerinin güncelleştirildiği, geçmiş dönemler için kira farkları tespit edildiği ve ilgililerine tebliğ edildiği belirtilmiştir.
Netice olarak, İdare tarafından yapılan ihalelerde açıklık ve rekabet ilkelerinin sağlanması elzemdir. İhale konusu yerin niteliklerinin, faaliyet konusunun şartnamede tam ve doğru belirtilmemesi, sonrasında yeni yapılar ve ilave alanlar yapılmasına izin verilmesi; açıklık ve rekabet ilkeleri ile bağdaşmamaktadır. Bu ilkelerin uygulamada göz ardı edilmesi, ihaleye katılımları ve isteklilerin tekliflerini önemli ölçüde etkileyebilecektir. Ayrıca kiralanan taşınmazlardaki fiili kullanım alanı ve nitelikleri göz önüne alınarak, kira bedellerinin güncellenmesi; kiracıların fazladan kullandıkları alanlar için ecrimisil ödemelerinin temini İdare gelirleri ve menfaatleri için önem arz etmektedir.