|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında izlenmesine karar verilen varlıkların tamamının amortismana tabi tutulmadığı tespit edilmiştir. İdare, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkları 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydetmesine rağmen, bu varlıkların amortisman ayrılmamış kısımlarına yıl sonunda amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu varlıkların izlenmesi ve amortismana tabi tutulması gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında toplam 12.969.315,94 TL tutarında maddi duran varlık kaydedilmiş, ancak bu varlıklar için 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabında yalnızca 360.545,11 TL tutarında amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yıl sonu mali tablolarında 630-Giderler Hesabı ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabında 12.608.770,83 TL’lik bir eksikliğe yol açmıştır. İdare, 2023 yılı itibarıyla düzeltme kayıtlarının yapılacağını belirtmiş olsa da, gerekli düzeltmelerin 2022 yılı içinde yapılmamış olması önemli bir sorun teşkil etmektedir. Sonuç olarak, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında izlenmesine karar verilen varlıkların tamamına yıl sonunda amortisman ayrılması gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu ve idarenin mali durumunun sağlıklı bir şekilde yansıtılması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında İzlenmesine Karar Verilen Maddi Duran Varlıkların Tamamının Amortismana Tabi Tutulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin kullanılma olanaklarını yitirdiği ve amortismana tabi maddi duran varlıklarını 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kaydetmesine rağmen, amortismana tabi tutulmamış olan kısımlarının tamamına yıl sonu itibariyle amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224’üncü maddesinde; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 229’uncu maddesinde ise elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, (47) sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında; çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Mezkûr mevzuat hükümlerine göre, maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının 630-Giderler Hesabı kullanılarak yıl sonunda amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Dolayısıyla, yıl sonu mali tablolarında 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı tutarı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kullanılma olanağını yitiren ve bu nedenle 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alınan toplam 12.969.315,94 TL tutarındaki maddi duran varlığın 12.409.146,40 TL tutarındaki kısmı 2021 yılında, 560.169,54 TL tutarındaki kısmı ise 2022 yılında kaydedilmiştir. Ancak söz konusu maddi duran varlıklar için 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabında ayrılan amortisman tutarının ise 360.545,11 TL olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, 2023 yılı itibari ile düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak, kullanılma olanağını yitiren varlıklara ilişkin gerekli düzeltmelerin ilgili yıl içinde yapılmaması nedeniyle, İdarenin 2022 yılı faaliyet sonuçları tablosunda 630-Giderler Hesabı, bilançoda da 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı 12.608.770,83 TL (12.969.315,94 – 360.545,11) eksik tutarlarla yer almıştır.
Sonuç olarak, İdare tarafından Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilen maddi duran varlıkların tamamına yıl sonunda amortisman ayrılması gerekmektedir.