ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, ruhsatsız olarak faaliyet gösteren bazı iş yerlerine idari para cezası uygulanmamıştır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi, yetkili idarelerden gerekli ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi, bu tür durumlarda yetkili makamlar tarafından idari para cezası verilmesini öngörmektedir.

Denetimlerde, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından 2022 yılında 17.846 ruhsatsız iş yerinin tespit edildiği, ancak bu işletmelere herhangi bir ceza uygulanmadığı gözlemlenmiştir. İdare, bu durumla ilgili gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, ruhsatsız iş yeri işletmecilerine, sadece iş yerlerinin kapatılması değil, aynı zamanda 5326 sayılı Kanun’un ilgili maddesi gereğince idari para cezası da uygulanması gerekmektedir. Bu durum, yasal düzenlemelere uyulmasını sağlamak adına önem taşımaktadır.

BULGU: Ruhsatsız Olduğu Tespit Edilen İş Yerlerinin Bazılarına İdari Para Cezası Uygulanmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İşyeri açma izni olmadan faaliyette bulunan işletmelere idari para cezasının uygulanmadığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır…” düzenlemesi yapılmış ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası (2021 yılı için 427 TL) idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından 2022 yılı içinde gerçekleştirilen denetimlerde; 17.846 iş yerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan çalıştırıldığının tutanak altına alındığı, ancak İdare tarafından tespit edilen ruhsatsız iş yerlerine idari para cezası uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ruhsatsız iş yeri çalıştıranlara, iş yerinin kapatılmasının yanında 5326 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrasına istinaden idari para cezası uygulanmalıdır.