ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda giderlerin belirli bir sıraya göre ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri öncelikli ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Denetim sonucunda, Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı borçların ödenme sırasının ihlal edildiği tespit edilmiştir. İdare, bu durumu hizmetlerin aksamaması ile gerekçelendirmiş ve borçların ödenmesinde sıralamaya uyulacağına dair taahhütte bulunmuştur. Ancak, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından nakit akışının doğru bir şekilde planlanması kritik öneme sahiptir. Aksi takdirde, mevzuatta belirtilen ödeme sırasına uyulmaması, eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilir.

Sonuç olarak, kamu idarelerinin, öncelikli ödemeler dışındaki diğer giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun bir şekilde ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, mali yönetim açısından önemli bir sorumluluk ve dikkat gerektiren bir konudur.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise, 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin denetimi kapsamında 320- Bütçe Emanetleri Hesabının ayrıntısının incelenmesi neticesinde, bütçe emanetleri hesabında kayıtlı borçların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Söz konusu denetim tespiti sonrasında, İdare tarafından; Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı borçların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmeme gerekçesinin hizmetlerin aksatılmaması olduğu belirtilerek, borç stokunun eritilmesini müteakip ödemelerde sıraya riayet edileceği ifade edilmiştir. Ancak, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından nakit planlamasının yapılması ve uygulanması önem taşıdığı gibi, bu planlamadan sapmalar nedeniyle mevzuatta ön görülen ödeme sırasına uyulmaması eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilecektir.
Netice itibariyle, yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, öncelik sırası tanınmamış ödemeler dışımdaki diğer ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir.