ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen inşaat projelerinde müteahhitlerden yapı kullanma izni harcı alınmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi, imar ile ilgili harçların belediyeler tarafından tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer alan 25. madde, sözleşme süresince ödenecek yapı kullanım izin belgesi giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğunu ifade etmektedir.

Bu yasal düzenlemelere dayanarak, yapı kullanma izni verilmesi işlemlerinin harca tabi tutulması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin gerçekleştirdiği yapım işlerinde, bu harçların yükleniciler tarafından belediyeye ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yapı kullanma izin belgeleri için müteahhitlerden tahakkuk ettirilmesi gereken harçların tahakkuk ettirilmediğini göstermektedir.

Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik yapı kullanım izin harcı tarifesinin belirlenmesi ve bu harçların tahakkuk ettirilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, belediyelerin gelir yönetimi açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Yaptırılan İnşaatların Müteahhitlerinden Yapı Kullanma İzni Harcı Alınmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından, Kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan inşaatlara ilişkin olarak alınması gereken yapı kullanma izni harcı ücretlerinin alınmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İmar ile ilgili harçlar” başlıklı 80’inci maddesinde; imar mevzuatına ilişkin harçlardan olan yapı kullanma izni harcının belediyeler tarafından tahsil edileceği ifade edilmiş olup, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ekli Tip İdari Şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise; isteklinin, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği yapı kullanım izin belgesi giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu ifade edilmektedir.
Bu hükümlere göre, yapı kullanma izni verilmesi işlerinin yapı kullanma izni harcına tabi tutulması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin bu Kanun’a göre gerçekleştirdikleri yapım işlerinde, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderlerin yükleniciler tarafından Belediyeye ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yapı kullanma izin belgeleri nedeniyle yükleniciler adına tahakkuk ettirilmesi gereken yapı kullanma izin belgesi harcının tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına verilecek yapı kullanım izin harcı tarifesinin belirlenerek tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.