ÖZET: İdare tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde, teknik personel bildirimine dair belgelerin kontrol edilmediği ve cezai şartların uygulanmadığı tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yüklenicilerin, sözleşme gereği sunması gereken diploma, noter onaylı taahhütname ve meslek odası kayıt belgelerini zamanında iletmediği belirlenmiştir. Sözleşmelerde, bu belgelerin sunulmaması durumunda uygulanacak cezai hükümler yer almasına rağmen, idare tarafından bu yaptırımların hayata geçirilmediği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicilerin iş yerinde bulundurması gereken teknik personelin belgelerini, yer tesliminden itibaren on gün içinde idareye sunmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu belgelerin zamanında sunulmaması halinde, teknik personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek, sözleşmede öngörülen günlük cezaların uygulanması gerekmektedir. Ancak, denetim sonuçları, bazı ihalelerde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ortaya koymuştur.

2023 yılı itibarıyla, idare tarafından bu durumun düzeltilmesi amacıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ndeki şartlara uyulmasına özen gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, teknik personel bildirimine ilişkin belgelerin kontrol edilmesi ve eksik bildirimde bulunan yüklenicilere cezai yaptırımların uygulanması, sözleşmelerin etkin bir şekilde yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdarece İhale Edilen Bazı Yapım İşlerinde Teknik Personel Bildirimine Ait Belgelerin Kontrolünün Yapılmaması ve Cezai Şartların Uygulanmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarece ihale edilen bazı yapım işlerinde, işin yürütülmesi esnasında görev alacak olan ve sözleşme ile belirlenen teknik personellere ilişkin İdareye sunulması gereken diploma, noter onaylı taahhütname ile meslek odası kayıt belgesinin yüklenici tarafından zamanında sunulmadığı ve sözleşmelerde buna ilişkin yaptırım düzenlenmesine rağmen cezai hükümlerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
İdare ile ayrıntısı aşağıdaki tabloda yer alan yapım işlerinin yüklenicileri arasında imzalanan yapım işlerine ait sözleşmelerin 23’üncü maddesinde; yüklenicinin iş programına göre işin başında bulundurmak zorunda olduğu teknik personeli, bu personelin İdareye bildirilmesi ve iş yerinde bulundurulmasıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel
Şartnamesi’nde yer alan hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiş ve bu hususlara uyulmaması durumunda yüklenicinin hak edişlerinden kesilecek ceza tutarları belirlenmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinin altıncı fıkrasında;
“Yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde İdareye sunmak zorundadır… Teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birinin idareye süresinde sunulmaması halinde, söz konusu personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezalar uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Bahsi geçen hükümden de anlaşılacağı üzere; taraflar arasında akdedilen sözleşmede iş yerinde bulundurulması talep edilen teknik personel olması durumunda, yüklenicinin bu teknik personel veya personellere ilişkin diploma, meslek odası kayıt belgesi ve noterden alınan taahhütnameyi içeren belgeleri süresi içinde idareye sunması gerekmektedir. Bu belgelerden herhangi birinin zamanında idareye sunulmaması halinde, teknik personelin iş başında bulundurulmadığı varsayılarak sözleşmedeki cezai hükümlerin uygulanması gerekmektedir.
İdare tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde; yüklenici tarafından İdareye sunulması gereken teknik personele ilişkin bazı belgelerin sunulmadığı ve İdarece sözleşmede belirtilen ceza hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür.
Tablo 8: Teknik Personel Bildirimi Eksik Yapılan İhaleler

No İhale Kayıt Numarası Eksik Belge
1 2021/814190 Diploma ve meslek odası kayıt belgesi
2 2021/465740 Noter onaylı taahhütname
3 2022/1052299 Meslek odası kayıt belgesi ve noter onaylı taahhütname
4 2022/1018354 Diploma, meslek odası kayıt belgesi ve noter onaylı taahhütname
5 2022/1011904 Meslek odası kayıt belgesi ve noter onaylı taahhütname
6 2022/664801 Meslek odası kayıt belgesi
7 2022/123146 Meslek odası kayıt belgesi ve noter onaylı taahhütname
8 2022/11871 Diploma ve meslek odası kayıt belgesi

Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, 2023 yılı itibarıyla, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen şartlara dikkat edilmeye başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde, iş yerinde bulundurulmasına karar verilen teknik personel olması durumunda, bu personellere ilişkin sunulan belgelerin kontrolünün sağlanması, eksik bildirimde bulunan yüklenicilere ise sözleşmede belirtilen cezai hükümlerin uygulanması gerekmektedir.