|
ÖZET: İdarenin taşınmazlarının kiralanması süreci, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. Rapor, 79 taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (a) bendi uyarınca pazarlık usulüyle kiraya verildiğini ortaya koymaktadır. Bu kanunun 2’nci maddesi, ihtiyaçların en iyi şartlarla ve zamanında karşılanmasını, ihalelerde ise açıklık ve rekabetin sağlanmasını esas alır. Ayrıca, 36’ncı madde kapalı teklif usulünün temel yöntem olduğunu belirtirken, 45’inci madde belirli tutarları aşmayan ihalelerin açık teklif usulüyle yapılabileceğini ifade etmektedir.
Kanun’un 51’inci maddesi gereğince, taşınmazların pazarlık usulüyle kiraya verilmesi için iki şartın sağlanması gerekmektedir: Genel Bütçe Kanunu’nda belirlenen tutarları aşmamak ve süreklilik göstermeyen işlerden olmak. Ancak yapılan incelemelerde, kiraya verilen taşınmazların süreklilik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, belediyenin taşınmazlarını kiraya verme işlemlerini, kapalı teklif usulü veya gerekli şartlar oluştuğunda açık teklif usulü ile gerçekleştirmesi gerektiği vurgulanmaktadır. İdare, denetim bulguları doğrultusunda gerekli adımları atacağını belirtmiştir. |
BULGU: İdarenin Taşınmazlarından Bazılarının Pazarlık Usulüyle Kiraya Verilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından 79 adet taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin birinci fıkrasına göre, bu Kanun’un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. Aynı Kanun’un 36’ncı maddesine göre kapalı teklif usulü ile ihalenin esas olduğu vurgulanmıştır.
Kanun’un 45’nci maddesinde ise; tahmin edilen bedeli her yıl genel bütçe kanunu (merkezi yönetim bütçe kanunu) ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihalelerin açık teklif usulü ile yapılabileceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, Kanun’un 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; yer, özellik (askeri birliklerin kuruluş özellikleri dâhil) ve nitelikleri itibariyle her yıl Genel Bütçe Kanunu’nda gösterilecek belli tutarları aşmayan ve süreklilik göstermeyen, bu Kanun’un 1’inci maddesinde gösterilen işlerin pazarlık usulüyle ihale edilmesi mümkündür.
Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının Kanun’un temel ilke ve prensiplerinden olduğu ve bu ilke ve prensibin gereği olarak, Kanun’un 36’ncı maddesinde yer alan kapalı teklif usulünün esas usul, diğerlerinin ise belirli şartlar dâhilinde uygulanacak istisnai usuller olduğu anlaşılmaktadır.
Kamu idarelerinin, Kanun’un 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hükmü uygulayarak taşınmazlarını pazarlık usulüyle kiraya verebilmesi için iki şartın birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu şartlar:
Genel Bütçe Kanunu’nda gösterilecek belli tutarları aşmamak. (2022 yılı için KDV hariç 130.000,00 TL)
Kanun’un birinci maddesindeki işlerin süreklilik göstermeyenlerinden olmak.
Kiraya verilen taşınmazlara yönelik yapılan incelemede; 79 adet taşınmazın 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre pazarlık usulüyle kiraya verildiği görülmüştür. Bu kiralamaların Kanun’daki ilk koşul olan tutar koşulunu sağlamasına rağmen ikinci koşul olan süreklilik göstermeyen nitelikteki işlerden olma koşulunu sağlamadığı açıktır. Çünkü ilgili taşınmazlar süreklilik gösterecek şekilde Kanun’un 51/a maddesine göre kiraya verilmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Netice olarak; Belediyenin, ilgili taşınmazlarını kapalı teklif usulüyle ya da şartların oluşması halinde açık teklif usulü ile kiraya vermesi gerekmektedir.