|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin mevzuata uygun şekilde kullanılmadığını ortaya koymuştur. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. ve 13. maddeleri, bu fonun yalnızca belirli amaçlar için kullanılabileceğini ve ilgili belediyelerce özel hesaplarda toplanması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, denetim bulgularına göre, yıl içinde toplam 3.565.000,00 TL’lik bir tutar, idarenin cari hesabına aktarılmıştır. Bu durum, fonun mevzuatında belirtilen amaçlar dışında harcamalara yönlendirilmesine yol açmaktadır.
Cari hesapta yapılan ödemeler arasında maaş ödemeleri, kamu idareleri borçları ve ihale ödemeleri gibi çeşitli harcamalar yer almaktadır. Fon hesabından aktarılan tutarların bu ödemelerde kullanılması, mevzuatın öngördüğü kullanım amacını ihlal etmektedir. İdare, bu durumun gerekliliğini, cari hesaptan yapılan ödemelerin izlenmesiyle açıklamaya çalışsa da, bu yaklaşım mevzuat hükümleriyle çelişmektedir. Sonuç olarak, gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerin, mevzuatta belirtilen amaçlar doğrultusunda ve ayrı bir hesapta toplanarak harcanması gerekmektedir. Bu uygulama, fon gelirlerinin doğru bir şekilde izlenmesini sağlayacak ve mevzuatın gerekliliklerine uygun hareket edilmesini temin edecektir. |
BULGU: Gecekondu Fonunda Yer Alan Tutarların Mevzuatında Belirtilen Amaca Aykırı Olarak İdarenin Diğer Harcamalarında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin, mevzuatında öngörüldüğü şekilde kullanılmadığı görülmüştür.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12’nci maddesinde, bu Kanun’daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği; aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde de, toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kanun’un 13’üncü maddesinde aynen;
“12 nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartiyle:
a) Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
b) Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilgili fonda toplanan tutarlar 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki yerlerde kullanılamayacaktır.
Gecekondu fonu hesabına ilişkin banka hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, yıl içerisinde toplam 3.565.000,00 TL’nin İdarenin cari hesabına aktarıldığı görülmüştür.
Bu durumda; fon hesabındaki tutarların cari hesaba aktarılması, bu tutarların mevzuatında öngörülen amaçlar dışında kullanıma sebebiyet vermektedir. Başka bir deyişle cari hesapta maaş ödemeleri, kamu idareleri borçları ödemeleri, her türlü ihale ödemeleri, doğrudan temin ödemeleri vb. birçok ödeme yapılmakta; fon hesabından cari hesaba aktarılan paraların da bu ödemelerde de kullanılabilme imkânı doğmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, 775 sayılı Kanun’da belirtilen çalışmaların yapıldığı, bütün ödemelerin cari hesaptan takip edildiği için fon hesabındaki tutarların cari hesaplara aktarılmak sureti ile ilgili firmalara ödemeler yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak İdare açıklamasının yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda uygun olduğunu kabul etmek mümkün değildir. Bulguda bahsedildiği üzere, fon kapsamındaki gelirlerin ayrı bir hesapta toplanması ve harcamaların buradan yapılması mevzuat hükümlerinin gereğidir. Ayrıca fon gelirlerinin cari hesaba aktarılması fonun ilgili amaçlar doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığının takibini güçleştirmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerini ilgili fon hesabında izlemesi ve mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanması gerekmektedir.