ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edildiğini ortaya koymuştur. İncelemeler, elden çıkarılan bu varlıkların 294 No.lu Hesap’tan düşülmediğini ve dolayısıyla bu hesabın bakiyesinin yıllar içinde 4.622.694,11 TL’ye ulaştığını göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kullanılma olanağını kaybeden maddi duran varlıkların nasıl izleneceğine dair net düzenlemeler içermektedir.

İdare harcama birimleri tarafından hurdaya ayrılan varlıkların 294 No.lu Hesap ile takip edildiği, ancak bu varlıkların satış veya başka yollarla elden çıkarılmasının muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir. 1.442.406,09 TL değerindeki hurda, Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) Geri Dönüşüm İşletmesine teslim edilmiştir. 20.06.2021 tarihi itibarıyla İdarede hurdaya ayrılan başka dayanıklı taşınır bulunmadığı belirlenmiştir.

Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığını belirtmiş ve 14.06.2023 tarihli muhasebe işlem fişi ile düzeltme gerçekleştirilmiştir. Ancak, 294 No.lu Hesap’ta kayıtlı olan hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların muhasebe kayıtlarından çıkış işlemlerinin bir an önce tamamlanması gerekmektedir.

BULGU: Elden Çıkarılan Hurdaların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmeye Devam Edilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların elden çıkarılmasına rağmen muhasebe kayıtlarından çıkışlarının yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 224’üncü maddesinde; çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 225’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendinde; bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış bedelinin 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarının 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç, kayıtlı değerinin bu hesaba alacak kaydedileceği; üçüncü alt bendinde ise bu hesapta kayıtlı varlıklardan diğer idare veya kuruluşlara bedelsiz olarak devredilenlerin kayıtlı değerinin bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarlarının 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na, varsa kalanının 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare harcama birimlerince hurdaya ayrılan ve kullanım olanağını yitiren varlıkların 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile izlendiği ancak satış veya farklı surette elden çıkarılan hurdaların 294 ve 299 No.lu Hesaplardan düşülmediği böylece 294 No.lu Hesabın bakiyesinin yıllar itibarıyla artış göstererek 4.622.694,11 TL’ye ulaştığı görülmüştür.
Hurdaya ayrılan ve kullanım olanağını yitiren dayanıklı taşınırların 1.442.406,09 TL’lik kısmının Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) Geri Dönüşüm İşletme Müdürlüğüne teslim edildiği ve 20.06.2021 tarihi itibarıyla İdarede hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 14.06.2023 tarih ve 8049 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.
294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda kayıtlı bulunan ve hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların muhasebe kayıtlarından çıkış işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.