ÖZET: Yapılandırılmış borçların ilgili hesaplarda eksik ve hatalı takip edildiği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Gecikme zamlarının muhasebe kayıtlarına dahil edilmemesi, hesap bakiyelerinin ödeme planlarıyla uyumsuz olmasına yol açmış ve bu borçların uygun hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülüklerin taksitlendirilmesi gereken kısımlarının doğru hesaplarda yer alması gerektiği vurgulanmaktadır.

2023 yılı itibarıyla toplam 41.639.831,80 TL yapılandırılmış borç bulunmasına rağmen, 2022 yılı bilançosunda 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nın bakiyesi 25.336.038,54 TL olarak kaydedilmiş, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nda ise herhangi bir kayıt yer almamıştır. Ayrıca, 2023 ve sonraki yıllarda ödenmesi gereken 16.303.793,26 TL gecikme zammı muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır.

Sonuç olarak, yapılandırılmış borçların gecikme zamlarıyla birlikte doğru bir şekilde izlenmesi, 368 ve 438 hesaplarında tam ve eksiksiz bir kayıt sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali yönetim açısından şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gerekliliktir.

BULGU: Yapılandırılmış Borçların İlgili Hesaplarda Tam ve Doğru Şekilde Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Yapılandırılan borçlara ait gecikme zamlarının muhasebe kayıtlarına alınmaması sebebiyle hesap bakiyelerinin ödeme planlarıyla uyumlu olmadığı ve bu borçların vadelerine uygun hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin sırasıyla 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nın niteliğini açıklayan 278’nci ve 322’nci maddelerine göre; kanuni süresi içinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımları 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nda, bir yıldan daha uzun sürede ödenecek kısmı ise 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nda izlenmelidir.
İdarenin, 2023 yılı içinde 30.129.511,48 TL ve sonraki yıllarda ödenmesi gereken 11.510.320,32 TL gecikme zammı dâhil toplam 41.639.831,80 TL yapılandırılmış borcu bulunmasına rağmen 2022 yılı bilançosunda 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nın bakiyesinin 25.336.038,54 TL olduğu, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nda ise hiç kayıt bulunmadığı görülmüştür. Sonuç olarak; 2023 ve sonraki yıllarda ödenmesi gereken yapılandırılmış borçlara ait gecikme zammı olan 16.303.793,26 TL’nin muhasebe kayıtlarında yer almadığı ve 2022 yılı bilançosunda 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nın 4.793.472,94 TL, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nın ise 11.510.320,32 TL eksik yer aldığı tespit edilmiştir.
Yapılandırılan borçların gecikme zamlarıyla birlikte ve vadelerine uygun bir şekilde 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler ile 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesaplarında tam ve doğru şekilde takip edilmesi gerekmektedir.