|
ÖZET: Bazı iş yerlerinde emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içindeki bazı işletmelerin emlak vergisi beyannameleri, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun hükümlerine aykırı olarak mesken olarak verilmiştir. Bu kanunun 1. maddesi, Türkiye genelindeki binaların bina vergisine tabi olduğunu belirtirken, 8. maddesi meskenler için binde bir, diğer binalar için ise binde iki oranında vergi uygulanacağını ifade etmektedir. Ayrıca, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin güncellenmesi gerektiği de vurgulanmıştır.
İncelemeler sonucunda, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan elde edilen verilere göre, Kartal ilçesinde faaliyet gösteren 200 iş yerinden 7’sinin emlak vergisi beyannamesinin mesken olarak verildiği belirlenmiştir. Bu durum, söz konusu iş yerlerinin emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapılmasına yol açmıştır. İdare, bu tespit üzerine gerekli çalışmaların başlatıldığını ve diğer iş yerleri için de denetimlerin yapılacağını açıklamıştır. Emlak vergisi gelir kaybını önlemek amacıyla, idarenin sınırları içinde faaliyet gösteren tüm iş yerlerinde denetim ve kontrol süreçlerini tamamlaması önem arz etmektedir. Bu sayede, vergi tahakkuklarının doğru bir şekilde yapılması sağlanarak, kamu gelirleri korunmuş olacaktır. |
BULGU: Bazı İş Yerlerinde Emlak Vergisi Tahakkuklarının Mesken Oranı Üzerinden Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinde, emlak vergisi tahakkuklarının mesken oranı üzerinden yapıldığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olduğu; 2’nci maddesinde bu kanundaki bina tabirinin, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsadığı; 3’üncü maddesinde bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği; 8’inci maddesinde, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanları içinde %100 artırımlı uygulanacağı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 33’üncü maddesinde, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi durumu, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Emlak vergisi, mükelleflerin beyannameleri esas alınarak tahakkuk ve tahsil edilmektedir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Bildirim verme süresi” başlıklı 23’üncü maddesinde aynı Kanun’un 33’üncü maddesine göre vergi değerinde değişiklik yapılması gereken nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından alınan verilere göre, 2022 yılında Kartal ilçesinde faal durumda olan iş yerlerinden örnek olarak seçilen 200 iş yerinden 7’sinin emlak vergisi beyannamelerinin mesken olarak verildiği ve bu nedenle mesken oranı üzerinden emlak vergisi tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, örnek seçilen liste ile çalışmanın tamamlandığı, diğer tüm iş yerleri için gerekli çalışma ve kontrollerin yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
İdarenin, emlak vergisinden mahrum kalıp gelir kaybına uğramaması için sınırları içerisinde faaliyet gösteren tüm iş yerlerinde gerekli çalışma ve kontrolün yapılması ve sonuçlandırılması gerekmektedir.