|
ÖZET: Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen taşınmaz satışlarının muhasebe kayıtları, kayıtlı değer yerine satış değeri üzerinden yapılmıştır. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250. maddesi gereğince, satılan arsaların muhasebe çıkışları kayıtlı değer üzerinden gerçekleştirilmelidir. Ancak yapılan incelemeler, 10 adet arsa satışının toplam 6.081.493,00 TL üzerinden kaydedildiğini ve bu hatalı uygulamanın önceki yıllarda da devam ettiğini ortaya koymuştur.
Denetim raporunda, 2021 yılında 19 adet arsa satışının 3.718.106,85 TL değerinde kayıtlı olduğu ve bu işlemlerin de satış bedeli üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Yönetmelik, satış işlemleri sonucunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’ndan çıkışların kayıtlı değer üzerinden yapılmasını ve satış tutarı ile kayıtlı değer arasındaki farkların gelir veya gider hesaplarıyla ilişkilendirilmesini öngörmektedir. Bu bulgular ışığında, Kamu İdaresi, hatalı kayıtları düzeltmek amacıyla 25.04.2023 tarihli 5032 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile gerekli düzeltmeleri yapmıştır. |
BULGU: Kamu İdaresince Satılan Arsaların Muhasebe Çıkışlarının Kayıtlı Değeri Üzerinden Yapılması Gerekirken Satış Değeri Üzerinden Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından satılan bazı taşınmazların muhasebeden çıkış kayıtlarının, kayıtlı değer üzerinden yapılması gerekirken satış değeri üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın işleyişini açıklayan 189’uncu maddesine göre; satılan arsa ve arazilerin, kayıtlı değeri bu hesaba alacak, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabı’na alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabı’na borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedilmelidir.
Diğer taraftan, taksitle satılan arsa ve arazilerin, kayıtlı değeri bu hesaba alacak, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabı’na alacak, satış bedelinden doğan alacaklar ilgisine göre 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’na borç ve satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark da 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedilmelidir.
Ayrıca Yönetmelik’te taşınmaz satışına ilişkin olarak 250 Arazi ve Arsaların Hesabı için yapılan düzenlemelerin benzeri 252 Binalar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı için de yapılmıştır.
Yapılan incelemede; 2022 yılı içerisinde 10 adet arsa satışının yapıldığı, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’ndan çıkışların toplam 6.081.493,00 TL olduğu, bu çıkışların da satış bedelleri ile yapıldığı, bu hatalı uygulamanın önceki yıllardan beri devam ettiği ve 2021 yılında da 3.718.106,85 TL’lik satış bedeline tekabül eden 19 adet arsa satışına ilişkin muhasebe kayıtlarından çıkışlarının yine satış bedelleri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. Oysaki Yönetmelik’te de düzenlendiği üzere, satış işlemi sonucunda 250 Arazi Ve Arsalar Hesabı’ndan yapılacak çıkış işlemi taşınmazın kayıtlı değeri ile yapılmalı, satış tutarı ile kayıtlı tutar arasındaki fark gelir ya da gider hesapları ile ilişkilendirilmelidir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından, bulgu konusuna ilişkin doğru kayıt 25.04.2023 tarih 5032 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile yapılmıştır.