|
ÖZET: İdarenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilgili yapılan denetimlerde, belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki toplam sermaye tutarının, 241 No.lu hesapta kaydedilen tutarlarla uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu sermaye transferlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, idarenin bir şirkete 825.000 TL nakdi sermaye aktardığı, fakat şirketin kendi mali tablolarında yalnızca 125.000 TL sermaye gösterdiği, bu durumun 700.000 TL’lik bir uyumsuzluğa yol açtığı belirlenmiştir. Ayrıca, başka bir şirkete yapılan 58.271.939 TL’lik ayni sermaye transferinin de eksik kaydedildiği görülmüştür.
Denetim bulguları sonucunda, idarenin 2023 yılı içinde 601.744,49 TL tutarında düzeltme kaydı yaparak, 241 No.lu hesap ile şirketlerin sermaye tutarlarını uyumlu hale getirmeye çalıştığı ifade edilmiştir. Ancak, 2022 yılı mali tablolarında bu düzeltmenin yer almadığı ve 700.000 TL’lik sermaye transferinin kaydedilmediği için, idare ile şirketler arasındaki toplam uyumsuzluk devam etmektedir. Sonuç olarak, idarenin iştiraklerine yaptığı sermaye transferleri ile bu iştiraklerin bilançolarındaki sermaye tutarlarının uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İdarenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Kayıtlı Tutar İle İlgili Şirketlerde Kayıtlı Sermaye Tutarının Uyumsuz Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ortağı olduğu şirketlerde bulunan toplam sermaye tutarı ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izleneceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 182’nci maddesinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek
nominal gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin, gerçeğe uygun değerleri ile 241 No.lu Hesaba kaydedileceği belirtilmiş, bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Dolayısıyla İdarenin şirketlere yaptığı sermaye aktarımlarının tamamının 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi, bu hesapta yer alan tutarlar ile ilgili şirket öz kaynak hesaplarının tutarlı olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede;
– İdarenin sermayesinin tamamı kendisine ait olan bir Şirkete toplam 825.000,00 TL tutarında nakdi sermaye transferi yaptığı ve bu tutarın İdare tarafından 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedildiği, ancak Şirketin kendi mali tablolarında sermayesinin 125.000,00 TL göründüğü, dolayısıyla Şirketin mali tablolarında yer alan sermaye ile İdare tarafından aktarılan sermaye arasında 700.000 TL tutarında uyumsuzluk bulunduğu,
– İdarenin yine sermayesinin tamamı kendisine ait olan bir başka Şirkete toplam 58.271.939,00 TL tutarında ayni sermaye transferi yaptığı ancak bu tutarın 241 No.lu hesaba
TL eksik şekilde 57.670.194,51 TL olarak kaydedildiği,
Dolayısıyla İdarenin sermayesine iştirak ettiği şirketlerin Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş sermayeleri toplamı ile İdare 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıtlı tutar arasında toplam 1.301.744,49 TL uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, sermayesine iştirak edilen şirketlerin sermayeleri toplamı ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıtlı tutarın uyumlu hale getirilmesi için 2023 yılı içerisinde 601.744,49 TL’ye ilişkin gerekli muhasebe kaydının yapıldığı ifade edilmiştir.
İdare cevabında, 601.744,49 TL tutarında sermaye payına ilişkin kayıt yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik düzeltme kaydı 2023 yılında yapıldığından, 2022 yılı mali tablolarında 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
TL tutarında eksik yer almıştır.
Diğer taraftan, Şirket tarafından sermaye olarak kaydedilmemiş olan 700.000 TL için İdarenin yapacağı bir düzeltme kaydı bulunmamakta olup bu durum İdarenin mali tablolarını etkilememektedir. Ancak, bu tutara ilişkin olarak Şirket tarafından düzeltme kayıtlarının yapılmaması, yukarıda yer verilen 601.744,49 TL tutarla birlikte; 2022 yılı mali tabloları açısında İdare ile şirketlerin Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş sermayeleri arasında toplam
TL uyumsuzluğa neden olmuştur.
Sonuç olarak, İdarenin iştiraklerine yaptığı toplam sermaye transferi ile iştiraklerin bilançolarında izlediği sermaye tutarlarının uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.