|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların, kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde olmayan tüzel kişilere bedelsiz tahsis edildiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, belediye taşınmazlarının tahsis yetkisinin yalnızca belediye meclislerine ait olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 75. maddenin (d) bendi, belediyelerin taşınmazlarını yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına, belirli şartlar altında devretmesine veya tahsis etmesine izin vermektedir. Bu çerçevede, kamu kurumu olmayan tüzel kişilere tahsis yapılamayacağı anlaşılmaktadır.
Denetim sırasında, belediye taşınmazlarının beş farklı derneğe, bir vakıf üniversitesine ve bir belediye iştirakine tahsis edildiği belirlenmiştir. İdare, derneklere yapılan tahsislerin ortak hizmet projeleri kapsamında gerçekleştirildiğini savunsa da, yapılan incelemeler bu iddiaların geçerliliğini sorgulamaktadır. Vakıf üniversiteleri, kanunla kurulan tüzel kişilikler olsalar da, taşınmaz tahsisleri konusunda Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilmemektedir. Sonuç olarak, dernekler, vakıf üniversiteleri ve belediye iştiraklerine taşınmaz tahsislerinde yasal düzenlemelere uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, belediyelerin taşınmaz yönetiminde şeffaflık ve hukuka uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Kamu Kurum ve Kuruluşu Niteliğinde Olmayan Tüzel Kişilere Tahsis Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların bedelsiz olarak, kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde olmayan tüzel kişilere tahsis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde, belediye taşınmazlarının tahsis yetkisinin belediye meclislerinde olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) bendinde; belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, belediye taşınmazlarının yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına, belediye meclisi kararı ile tahsis edilebileceği; kamu kurum ve kuruşu olmayan tüzel kişilere ise meclis kararı bulunsa dahi tahsis yapılamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, belediye taşınmazlarından beş adedinin beş farklı derneğe, dört adedinin bir vakıf üniversitesine, iki adedinin ise bir belediye iştirakine tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, derneklere taşınmaz tahsislerinin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin (c) bendine istinaden ortak hizmet projesi protokolü kapsamında, Vakıf Üniversitesine yapılan tahsislerin ise Üniversitenin kanunla kurulmuş kamu tüzel kişiliğine sahip olması sebebiyle yapıldığı ifade edilmiştir.
İdare tarafından derneklere yapılan tahsislerin ortak hizmet projeleri kapsamında yapıldığı belirtilmekle birlikte bahsi geçen tahsislerin ortak hizmet projelerine dayanmadığı görülmüştür.
Diğer taraftan vakıf üniversiteleri kanunla kurulan tüzel kişilikler olmakla birlikte, kamu kurumlarının birbirleri arasında taşınmaz tahsislerini düzenleyen Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer almadıklarından, Belediyelerin vakıf üniversitelerine bu kapsamda taşınmaz tahsis etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Sonuç olarak İdare tarafından, dernek, vakıf ve belediye iştiraklerine yapılacak taşınmaz kullandırılmalarında mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.