ÖZET: Taşınmazların kiraya verilmesi ve işgalli kullanımlarında tahmini kira bedeli ile ecrimisil hesaplamalarının, sözlü bilgilerle yapıldığı ve bu hesaplamalara dayanak olan belgelerin dosyalarda saklanmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, tahmin edilen bedelin belirlenmesi sürecinde idarelerin araştırma yapma yetkisine sahip olduğunu, ancak hesaplamalara esas olan belgelerin dosyada muhafaza edilmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Ecrimisil bedelinin belirlenmesi için de uzman bir komisyonun görüşlerinin alınması gerektiği belirtilmiştir.

Denetim raporunda, idare mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarının yeterli dayanak olmaksızın gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, hesaplamaların güvenilirliğini sorgulatmaktadır. İlgili idare, yapılan tespitler sonrasında, taşınmazlara ilişkin hesaplamalara dayanak belgelerin dosyalarda saklanacağını taahhüt etmiştir.

Sonuç olarak, taşınmazlara dair tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarının dayanaklarının uygun bir şekilde dosyalanması, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, hesaplamaların şeffaflığını ve güvenilirliğini artıracaktır.

BULGU: Taşınmazların Kiraya Verilmesi ve İşgalli Kullanımlarında Tahmini Kira Bedeli ve Ecrimisil Hesaplamalarının Sözlü Alınan Bilgilerle Yapılması ve Dayanakların Dosyalarında Saklanmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarının sözlü alınan bilgilerle gerçekleştirildiği ve hesaplamalara esas dayanakların dosyalarında saklanmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde; tahmin edilen bedelin, idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı, tahmin edilen bedelin, dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterileceği ve asıl evrak arasında saklanacağı belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise; idarenin taşınmazlarını işgal edenlerden isteyecekleri ecrimisil bedelinin, işin uzmanı üç kişiden oluşacak komisyonca, Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle belirleneceği ifade edilmiştir.
Buna göre, kiralamalara ilişkin tahmini bedellerin belirlenmesinde idarelerin hesaplama yaparken araştırma yapma yöntemi konusunda takdir hakkına sahip olduğu, gerektiğinde maddede sayılan yerlerden bilgi alınabileceği, ancak hesaplamaya esas dayanakları işlemlerin dosyasında muhafaza etmek zorunda olduğu; ecrimisil hesabının yapılmasında ise maddede sayılan yerlerden bilgi edinilmesinin zorunlu kılındığı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarının sözlü alınan bilgilerle gerçekleştirildiği ve hesaplamalara esas dayanakların dosyalarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, taşınmazlara ilişkin tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarına esas dayanakların dosyalarında muhafaza edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, taşınmazlara ilişkin tahmini kira bedeli ve ecrimisil hesaplamalarına esas dayanakların dosyalarında muhafaza edilmesi gerekmektedir.