|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ve bu durumun idarenin gelir kaybına yol açtığını ortaya koymuştur. Belediyenin yetki alanı içinde, ruhsatsız işletmelerin varlığı tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, belediyelerin ruhsatlandırma ve denetleme yetkisini açıkça belirtmektedir. 31 Aralık 2022 itibarıyla, belediye tarafından 3.852 işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmişken, aktif mükellef listesinde 8.123 işletme kaydedilmiştir. Bu da 4.434 işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiğini göstermektedir.
Bu durum, belediyenin işyeri açma izni harcı gelirinde kayıplara neden olmuştur. Denetim sonuçlarına dayanarak, belediye, ruhsatsız işletmelere yönelik kontrol ve denetimlerin sürdüğünü, ruhsatlandırma süreçlerinin hızlandırılması ve gelirlerin artırılması için çalışmalar yapıldığını belirtmiştir. Ayrıca, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere karşı yasal işlemler başlatıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren işletmelerin ruhsatlandırılması ve gerekli denetimlerin yapılması, idarenin gelir kaybını önlemek için büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bazı İşletmelerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunması ve Buna Bağlı Olarak İdarenin Gelir Kaybına Uğraması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmeler bulunduğu, buna bağlı olarak İdarenin gelir kaybına uğradığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 2’nci maddesi ile 4’üncü maddesinin (a) beninde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde sıhhi ve gayrisıhhi işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında ve denetlenmesinde, belediyelerin yetkili olduğu belirtilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde ise; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde 31.12.2022 tarihi itibarıyla 3.852 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği ve sadece bu iş yerlerinden işyeri açma izni harcı tahsil edildiği; ancak Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan iş yeri çevre temizlik vergisi aktif mükellef listesinde ise 8.123 aktif işletmenin kayıtlı olduğu; dolayısıyla, toplam 4.434 adet işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin ortaya çıktığı; buna bağlı olarak da Belediyenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, Belediye sınırları içerisinde bulunan işyerlerine yönelik İdarece kontrol ve denetimlerin yapılmakta olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereğince, ruhsatsız işyerlerinin ruhsatlandırılması ve işyeri açma izni harcı gelirlerinin arttırılmasına yönelik çalışmaların sürdürüldüğü, ayrıca ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilen işyerleri hakkında yasal işlemlerin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Buna göre, Belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunacak işyerleri ile ruhsatsız işyerlerine yönelik gerekli denetimlerin yapılması ve işyeri açma ruhsat işlemlerinin harca tabi tutulması gerekmektedir.